اداره مشاوره مبتنی بر سبک زندگی ایرانی اسلامی دانشکده علوم پزشکی لارستان با توجه به شرایط جنگی روزهای اخیر، در یادداشتی به برخی تکنیک‌های موثر مدیریت استرس و تنش در شرایط بحرانی پرداخته است.

در ادبیات عامیانه، وقتی از «تاب‌آوری» حرف می‌زنیم، ذهن‌مان می‌رود سمت آدم‌های سنگی که هیچ‌چیز تکان‌شان نمی‌دهد اما در روان‌شناسی، تاب‌آوری یعنی تواناییِ «برگشتن به فرم اولیه» بعد از یک فشار شدید؛ درست مثل یک فنر یا چوب بامبو. در ایام جنگ و تنش‌های خبری، قرار نیست بی‌خیال باشیم بلکه قرار است یاد بگیریم چطور زیر بار این فشار، نشکنیم.

نحوه ارتباط خانوادگی در زمان قطعی شبکه و بی‌خبری را در اینفوگرافیک زیر بخوانید

بسیاری از ما این روزها به ناچار به خانه پدری، مادری، یا فامیل پناه آورده‌ایم. کنار هم هستیم و این خوب است. اما زندگی چند خانواده زیر یک سقف، حتی با نزدیک‌ترین آدم‌ها، می‌تواند سخت و تنش‌زا باشد.

شب بمباران، در پناهگاه یا خانه، وقتی موشک‌ها فرود می‌آیند و همه چیز در هاله‌ای از ابهام فرو می‌رود، یک پرسش ناگهان از اعماق وجود سر برمی‌آورد: «من که هستم؟». در شرایط عادی، هویت ما با نقش‌های اجتماعی‌مان گره خورده است: مدیر، مهندس، مادر، دانشجو. اما در دل بحران، وقتی این نقش‌ها موقتاً به حالت تعلیق درمی‌آیند، چه چیزی از «من» باقی می‌ماند؟

در شرایط بحران و حوادث ناگهانی، برخی افراد ممکن است دچار شوک روانی شوند؛ حالتی که در آن بدن و ذهن توانایی پردازش لحظه را از دست می‌دهد. آگاهی از نشانه‌های این وضعیت و دانستن نحوه کمک‌رسانی اولیه می‌تواند در کاهش آسیب‌های جسمی و روانی نقش مهمی داشته باشد.

در شرایط جنگ و بحران، تجربه ترس، اضطراب و ناراحتی واکنشی طبیعی به فشارهای شدید محیطی است و بسیاری از افراد چنین احساساتی را تجربه می‌کنند. با این حال اگر این احساسات آن قدر شدید یا طولانی باشند که بر خواب، تمرکز، روابط یا توانایی انجام کارهای روزمره تاثیر بگذارند، ممکن است نشانه‌ای باشد از این که به حمایت حرفه‌ای نیاز دارید.

صدا هراسی یکی از واکنش‌های طبیعی انسان در شرایط جنگی است؛ حالتی که در اثر حساس شدن ذهن به صداهای ناگهانی ایجاد می‌شود و با نشانه‌هایی مانند تپش قلب یا اضطراب همراه است گه برای کنترل این وضعیت، چند راهکار ساده و فوری وجود دارد.

دانشیار گروه سلامت در بلایا و فوریت‌های دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اینکه آمادگی، آگاهی و آرامش سه رکن عبور ایمن از شرایط بحرانی است، راهکارهای جامع حفظ سلامت روان و جان خانواده را تشریح کرد.

وقتی اخبار و تصاویر فوری درباره جنگ، مرگ و ویرانی در رسانه‌ها منتشر می‌شود، می‌تواند طاقت‌فرسا و ترسناک باشد. برای برخی، این ممکن است بر سلامت عاطفی تأثیر بگذارد و باعث اضطراب و استرس شود.

در زمان ترس یا اضطراب کودکان، برخی جملات و رفتارها می‌تواند احساس ناامنی و اضطراب آن‌ها را تشدید کند؛ از انکار ترس کودک گرفته تا تهدید، اجبار به صحبت یا پخش اخبار نگران‌کننده در خانه.

فروپاشی روانی معمولاً ناگهانی اتفاق نمی‌افتد؛ نتیجهٔ فشارهای انباشته، ترس‌های گفته‌نشده و نادیده گرفتن نیازهای درونی است. پیشگیری از آن، بیش از هر چیز، نیازمند آگاهی و مراقبت آگاهانه از خود است. همتایاران سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی مازندران با همکاری مفدا مازندران اینفوگرافی "جلوگیری از فروپاشی روانی" را تهیه و منتشر نموده است.

آنچه در هنگام حملات نباید انجام دهیم.

یک متخصص روانشناسی سلامت گفت: برای مقابله با واکنش‌های اضطرابی در زمان بحران، لازم است ذهن آگاهی را در خود رشد دهیم، غرق در افکار و تصاویر منفی نشویم، فعالیت‌های هدفمند و معناداری برای خود طراحی کنیم، با یکدیگر همدلی کرده و برای کودکان سرگرمی ایجاد کنیم.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با تأکید بر نقش مؤثر گفت‌وگوی والدین با کودکان، گفت: صحبت‌ کردن با کودکان و گوش‌ دادن به احساسات آن‌ها، یکی از مهم‌ترین راهکارها برای کاهش استرس و اضطراب در شرایط بحرانی است.