وقوع حوادث طبیعی مانند سیل و زلزله می‌تواند دسترسی مادران شیرده به خدمات بهداشتی، آب سالم، محیط امن و حمایت اجتماعی را با مشکل مواجه کند؛ شرایطی که ضرورت توجه ویژه به سلامت مادران و تغذیه نوزادان را افزایش می‌دهد.

کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه شبکه بهداشت و درمان شهریار، بر ضرورت پایش مستمر رشد کودکان و نوجوانان، شناسایی زودهنگام اختلالات تغذیه‌ای و ترویج میان‌وعده‌های سالم در مدارس تأکید کرد.

فیبر غذایی علاوه بر کمک به عملکرد منظم دستگاه گوارش، در تنظیم قند خون، کنترل کلسترول و حفظ سلامت میکروبیوم روده نقش دارد. دریافت ناکافی فیبر ممکن است احتمال یبوست را افزایش دهد و در بلندمدت بر سلامت متابولیک تأثیر بگذارد؛ موضوعی که اهمیت مصرف روزانه میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل را برجسته می‌کند.

محل نگهداری گوجه‌فرنگی می‌تواند بر طعم، بافت و کیفیت آن تأثیر بگذارد. گوجه‌فرنگی نارس معمولاً برای رسیدن به دمای محیط نیاز دارد، درحالی‌که سرد کردن گوجه‌فرنگی رسیده می‌تواند روند افت کیفیت را کندتر کند؛ هرچند دمای پایین ممکن است بر عطر و بافت آن اثر منفی بگذارد.

جوانه گندم، ماش و یونجه به دلیل داشتن فیبر و ترکیبات مغذی در رژیم غذایی برخی افراد جایگاه ویژه‌ای دارند؛ اما شرایط گرم و مرطوب مورد نیاز برای جوانه‌زنی، می‌تواند رشد باکتری‌های بیماری‌زا را نیز تسهیل کند. شستن جوانه خام همیشه برای حذف این آلودگی‌ها کافی نیست و پخت کامل، راهکار مطمئن‌تری برای کاهش خطر محسوب می‌شود.

افزودن آب‌لیمو به غذاهای حاوی حبوبات و سبزیجات می‌تواند به جذب بهتر آهن غیرهِم کمک کند. ویتامین C موجود در لیموترش، قابلیت جذب این نوع آهن را در دستگاه گوارش افزایش می‌دهد و می‌تواند برای افرادی که بخش عمده آهن مورد نیاز خود را از منابع گیاهی دریافت می‌کنند، مفید باشد.

شیوه آماده‌سازی سبزیجات فقط بر طعم و ظاهر آن‌ها تأثیر نمی‌گذارد؛ تماس طولانی با آب پس از خرد کردن نیز می‌تواند موجب از دست رفتن بخشی از ویتامین‌های محلول در آب شود. شستن سبزیجات پیش از خرد کردن و استفاده از چاقوی تمیز، راهکاری ساده برای کمک به حفظ کیفیت تغذیه‌ای آن‌هاست.

حبوبات از منابع مهم پروتئین گیاهی، فیبر و مواد معدنی هستند؛ اما شرایط نگهداری و آماده‌سازی آن‌ها بر کیفیت و قابلیت استفاده از مواد مغذی تأثیر می‌گذارد. انتخاب حبوبات سالم، نگهداری در محیط خشک و توجه به روش خیساندن و پخت، به حفظ کیفیت این گروه غذایی کمک می‌کند.

اسفناج از سبزیجات مغذی و سرشار از فولات، ویتامین K و ترکیبات گیاهی مفید است؛ اما به دلیل داشتن نیترات طبیعی، گاهی درباره گرم کردن مجدد آن نگرانی‌هایی مطرح می‌شود. شواهد ایمنی غذا نشان می‌دهند که خطر اصلی به نحوه سرد کردن و نگهداری غذا مربوط است، نه صرفاً گرم کردن دوباره اسفناج.

گردو از منابع ارزشمند چربی‌های غیراشباع و اسید آلفا لینولنیک، نوعی اسید چرب امگا ۳ گیاهی، به شمار می‌رود؛ اما چربی‌های موجود در آن نسبت به اکسیداسیون حساس هستند. نگهداری نامناسب مغز گردو در معرض گرما، نور و هوا می‌تواند کیفیت و طعم آن را تغییر دهد.

سرد شدن سیب‌زمینی پخته می‌تواند میزان نشاسته مقاوم آن را افزایش دهد؛ نوعی کربوهیدرات که در روده باریک به‌طور کامل هضم نمی‌شود و می‌تواند به‌عنوان منبع غذایی برای برخی باکتری‌های مفید روده عمل کند. این ویژگی مورد توجه پژوهشگران تغذیه قرار گرفته است، اما به معنای بی‌نیازی از رعایت اصول نگهداری ایمن غذا نیست.

عسل با وجود ارزش غذایی و کاربرد گسترده در تغذیه، برای نوزادان زیر ۱۲ ماه مناسب نیست. احتمال وجود اسپور باکتری کلستریدیوم بوتولینوم در عسل می‌تواند نوزادان را در معرض بوتولیسم قرار دهد؛ بیماری نادری اما جدی که دستگاه عصبی را درگیر می‌کند.

شستن مرغ خام پیش از پخت، برخلاف تصور رایج، راه مطمئنی برای از بین بردن میکروب‌ها نیست و حتی می‌تواند با پاشیدن قطرات آب، باکتری‌ها را به سینک، ظروف و سطوح اطراف منتقل کند. کارشناسان ایمنی غذا تأکید می‌کنند که پخت کامل مرغ و جلوگیری از آلودگی متقاطع، مهم‌ترین راهکارهای کاهش خطر مسمومیت غذایی هستند.

نور، گرما و تماس با اکسیژن می‌توانند روند اکسیدشدن روغن‌های خوراکی را تسریع کنند و کیفیت آن‌ها را کاهش دهند. انتخاب محل مناسب برای نگهداری روغن و پرهیز از استفاده مکرر از روغن داغ‌شده، از نکات مهم در حفظ کیفیت مواد غذایی و کاهش مواجهه با ترکیبات نامطلوب است.

نگهداری نادرست برنج پخته‌شده می‌تواند زمینه رشد باکتری و تولید سموم خطرناک را فراهم کند؛ سمومی که ممکن است حتی با گرم کردن مجدد غذا از بین نروند. رعایت چند نکته ساده هنگام سرد کردن و نگهداری برنج، نقش مهمی در پیشگیری از مسمومیت غذایی دارد.