سرماخوردگی کودکان را چگونه درمان کنیم؟

حتی درباره استفاده از این داروها در کودکان بالای 2سال هم اختلاف نظر وجود دارد. پس چطور می‌توان سرماخوردگی کودک را درمان کرد؟ برای پی بردن به پاسخ این پرسش و آشنایی با درمان‌های جایگزین، با ما همراه شوید و توصیه‌های عملی متخصصان اطفال را در این‌باره بخوانید.

مواد موثره داروهای سرماخوردگی کودکان، تقریبا مشابه داروهای سرماخوردگی بزرگسالان یعنی حاوی مواد ضددرد، ضدتب، آنتی هیستامین، ضداحتقان و ضدسرفه است اما با آنها تفاوت هایی نیز دارند.

مثلا در داروهای سرماخوردگی کودکان، عوامل ضداحتقان کمتر به کار رفته است (چون آثار جانبی مانند خواب آلودگی دارد)

آسپیرین در آنها وجود ندارد (چون می تواند باعث ایجاد مشکل هایی در کودکان شود)

مقدار مواد موثره آن است. تعیین اندازه دارو در کودکان سخت تر است و اغلب براساس سن و وزن کودک مشخص می شود.

شکل دارویی

از آنجا که بلعیدن قرص برای کودکان کار سختی است، مثلا از داروهای مایع و قرص های جویدنی استفاده می شود.

به علاوه طعم داروهای کودکان معمولا متفاوت است و از طعم های میوه ای در آنها استفاده می شود.

رنگ داروهای کودکان نیز اغلب متفاوت است و از رنگ های شاد و جالب توجه کمک می گیرند.

داروهای سرماخوردگی کودکان گاهی می تواند باعث بروز مشکل هایی در آنها شود. معمولی ترین مشکل، مصرف بیش از حد و مسمومیت کودکان است. بنابراین داروهای کودکان را باید حتما با پیمانه مخصوص دارو اندازه گیری کرد تا مقدار آن حساب شده باشد.

مصرف داروهای سرماخوردگی بدون نسخه و دستور پزشک، برای کودکان زیر ۲ سال ممنوع است و هرگز نباید به کودکان کمتر از ۲ سال، سر خود دارو داده شود. این پیشنهاد سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به والدین است.

داروهای سرماخوردگی برای کودکان ضرر دارد؟

داروهای بدون نسخه سرماخوردگی درمان موثری برای سرماخوردگی نیستند، سرماخوردگی را درمان نمی‌کنند و استفاده از آنها کمک نمی‌کند سرماخوردگی زودتر درمان شود. حتی ممکن است عوارض جانبی مانند افزایش ضربان قلب و تشنج نیز در پی داشته باشند. متخصصان سازمان غذا و داروی آمریکا در حال مطالعه و بررسی ایمنی داروهای سرماخوردگی در کودکان بالای 2سال هستند. اگر می‌خواهید به کودک زیر 2 سال داروی سرماخوردگی بدهید، دستورالعمل دارو را به دقت مطالعه کنید. 2 دارو با مواد تشکیل‌دهنده مشابه را همزمان به کودک ندهید. داروهای آنتی‌هیستامین، ضدالتهاب و مسکن ممکن است ترکیب‌های مشابه داشته باشند.

آنتی‌بیوتیک‌ها سرماخوردگی را درمان می‌کنند؟

آنتی‌بیوتیک‌ها برای مبارزه با عفونت‌های باکتریایی استفاده می‌شوند اما بر ویروس‌هایی که باعث ابتلا به سرماخوردگی می‌شوند، هیچ تاثیری ندارند، بنابراین اگر کودکتان سرماخورده است، مصرف آنتی‌بیوتیک هیچ کمکی به او نخواهد کرد فقط با استفاده از آنتی‌بیوتیک در دوران کودکی، احتمال مقاومت در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها در آینده بیشتر می‌شود.

چه داروهایی می‌توانند به درمان سرماخوردگی کمک کنند؟

داروهای مسکن مانند استامینوفن یا ایبوپروفن به کاهش تب و کمتر شدن شدت گلودرد یا سردرد کمک می‌کنند. اگر به کودک مسکن می‌دهید، به مقدار مصرف دارو به دقت توجه کنید.
به کودکان کمتر از 6ماه، کودکانی که بدنشان دچار کم‌آبی شده است یا مدام استفراغ می‌کنند، ایبوپروفن ندهید. استفاده از آسپیرین نیز در افراد زیر 18 سال به دلیل ارتباط آن با بیماری نادر اما مهلک نشانگان ری، ممنوع است. اگر می‌خواهید برای درمان سرماخوردگی کودک از داروهای گیاهی استفاده کنید، ابتدا با پزشک کودک مشورت کنید.

چطور کمک کنیم تا حال کودک بهتر شود؟

برای سرماخوردگی، درمانی وجود ندارد اما انجام برخی کارها کمک می‌کند تا کودک احساس بهتری داشته باشد.

• به او مایعات بدهید. مایعاتی مانند آب، آبمیوه و سوپ می‌توانند به نرم کردن خلط‌ها کمک کنند.

• کودک را تشویق کنید سرفه کند. سرفه کردن به خارج شدن خلط از راه‌های هوایی کمک می‌کند. اگر کودک برای سرفه کردن به کمک نیاز دارد، او را روی پایتان بنشانید، بدنش را حدود 30 درجه به سمت جلو خم کنید و به‌آرامی به پشتش ضربه بزنید.

• برای کودکان کوچک‌تر، از فینگیر استفاده کنید. این وسیله خلط‌ها را از بینی بیرون می‌آورد. قسمت حباب را فشار دهید، نوک وسیله را آهسته در یک سوراخ بینی قرار دهید و به آرامی حباب را رها کنید.

• راه‌های تنفسی را مرطوب نگه‌دارید. یک دستگاه بخور سرد در اتاق کودک قرار دهید. برای پیشگیری از رشد قارچ‌ها، آب دستگاه را هر روز عوض و طبق دستورالعمل سازنده، دستگاه را تمیز کنید. بخار حمام گرم هم می‌تواند کمک‌کننده باشد. قطره بینی نیز به بیرون آمدن خلط‌ها و ترشحات بینی و تنفس بهتر کودک کمک می‌کند.

• گلودرد را تسکین دهید. در کودکان بالای 4سال غرغره آب نمک یا مکیدن یک آبنبات سفت یا آبنبات‌های سرماخوردگی گلودرد را تسکین می‌دهد. عسل هم خاصیت ضد سرفه دارد. برای کودکان 2 تا 5 سال، نصف قاشق چا‌ی‌خوری (معادل 5/2 میلی‌لیتر)، برای کودکان 6 تا 11 سال، 1 قاشق چای‌خوری (معادل 5 میلی‌لیتر) و برای کودکان بالای 12 سال، از 2 قاشق چای‌خوری (معادل 10 میلی‌لیتر) عسل استفاده کنید. با توجه به خطر مسمومیت غذایی نادر اما مهلک بوتولیسم در نوزادان، هرگز به کودکان زیر یک سال عسل ندهید.

• کودک را به استراحت تشویق کنید. اگر تب دارد یا به شدت سرفه‌ می‌کند، لازم است در خانه بماند و استراحت کند.

چه وقت با پزشک تماس بگیریم؟

بیشتر سرماخوردگی‌ها به درمان خاصی نیاز ندارند و باید دوره‌شان بگذرد اما لازم است به علایم و نشانه‌های کودک توجه کنید. در شیرخواران زیر3 ماه، با مشاهده اولین علایم بیماری با پزشک تماس بگیرید. در نوزادان سرماخوردگی می‌تواند به سرعت به کروپ، ذات‌الریه و بیماری‌های جدی منجر شود.

بهترین راه پیشگیری از ابتلا به سرماخوردگی چیست؟

سرماخوردگی با ذرات تنفسی آلوده، سرفه یا عطسه، در هوا منتشر می‌شود. انجام اقدام‌های ساده می‌تواند برای پیشگیری از سرماخوردگی در والدین و بچه‌ها مفید باشد. برای پیشگیری از سرماخوردگی و سالم ماندن کودک، این کارها را انجام دهید:

• کودک را تمیز نگه‌دارید. به او آموزش دهید همیشه دست‌هایش را بشوید. وقتی آب و صابون در دسترس نیست، از ضدعفونی‎کننده‌های حاوی الکل استفاده کنید. اسباب‌بازی‌ها و سطوح خانه را تمیز نگه‌دارید.

• به همه افراد خانه آموزش دهید که هنگام عطسه و سرفه، بینی و دهانشان را با دستمال کاغذی بپوشانند، سپس دستمال را دور بیندازند و در صورت نبودن دستمال کاغذی، با دست جلوی دهانشان را بگیرند.

• از ظرف، لیوان، کیسه حمام، حوله و سایر وسایل فرد مبتلا به سرماخوردگی که محل‌هایی مناسب برای رشد میکروب‌ها هستند، به‌طور مشترک استفاده نکنید.

• از افراد بیمار دوری کنید. در بیماری‌های ویروسی، در چند روز اول، احتمال سرایت بیماری بیشتر است.

گروه فضای مجازی بهداشت نیوز