چالش های زیست محیطی نیازمند نگاهی فراملی

به گزارش بهداشت نیوز: مطبوعات کشور به طور روزانه مهمترین و برجسته ترین رخدادهای داخلی و خارجی را پوشش می دهند. این در حالی است که بخش زیادی از خبرها، یادداشت ها، گزارش ها، گفت وگوها و ... به انعکاس شرایط اجتماعی و فرهنگی جامعه اختصاص می یابد؛ موضوعی که توجه ویژه به آن اهمیتی فزاینده دارد.

 

گروه اطلاع رسانی ایرنا؛ موضوع های یادشده را که انعکاس قابل توجهی در روزنامه های صبح شنبه 22اردیبهشت 1397 داشت؛ با هدف آگاهی بخشی و اطلاع رسانی بررسی کرده است.

 

** فعالیت های اقتصادی و تخریب محیط زیست 

حفاظت از محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند، وظیفه ای عمومی تلقی می شود. از این رو فعالیت های اقتصادی با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ممنوع است. 

 

روزنامه «آرمان» با انتخاب گزارشی با عنوان «گاز «رادون» خطرناک نیست» نوشت: آلودگی هوا در کشور ما دیگر فقط به هجوم ریزگردها، سوخت بی‌کیفیت، وارونگی دما و... محدود نمی‌شود، بلکه همگان حتی در محیط‌های در بسته همچون منازل هم تحت تاثیر گازی با عنوان «رادون» هستند. گاز رادون بیشتر در پرتو درمانی کاربرد دارد؛ اما مقادیری از این گاز در منازل نیز وجود دارد و با توجه به سمی و سرطان‌زا‌بودن این گاز باید نسبت به‌ کاهش و کنترل آن اقدام کرد. این در حالی است که چندی قبل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران خبر داده بود که یکی از گازهای موجود در هوای پایتخت که حاصل فروپاشی اورانیوم موجود در خاک است، رادون نام دارد که در نتیجه تجزیه طبیعی اورانیوم در سنگ‌ها و خاک، در هوا منتشر می‌شود. این گاز در تهران نیز مانند همه شهرهای جهان وجود دارد و می‌تواند بر سلامتی شهروندان اثر منفی بگذارد.

 

در ادامه این مطلب آمده است: میزان زیاد گاز رادون در فضای بسته سرطان‌زا است، چرا که این گاز، پرتوزا و اشعه‌هایی همچون گاما، بتا و آلفا ساطع می‌کند.» گاز رادون بیشتر در پرتو درمانی کاربرد دارد؛ اما مقادیری از این گاز در منازل نیز وجود دارد و با توجه به سمی و سرطان‌زا‌بودن این گاز باید نسبت به‌ کاهش و کنترل آن اقدام کرد. این در حالی است که چندی قبل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران خبر داده بود که یکی از گازهای موجود در هوای پایتخت که حاصل فروپاشی اورانیوم موجود در خاک است، رادون نام دارد که در نتیجه تجزیه طبیعی اورانیوم در سنگ‌ها و خاک، در هوا منتشر می‌شود. این گاز در تهران نیز مانند همه شهرهای جهان وجود دارد و می‌تواند بر سلامتی شهروندان اثر منفی بگذارد. هران و تبریز موقعیت‌های مشابه داشته و در یک چاله قرار دارند، بنابراین محل عبور باد تنها تونل غربی و بادهای جنوبی است؛ بنابراین نه‌تنها تراکم جمعیت از ابزارهای آلوده‌ساز بوده، بلکه موقعیت جغرافیایی نیز از تمامی عوامل خطرناک‌تر است.

 

روزنامه «قانون» در گزارشی با عنوان «تغییر تنوع زیستی تهران، تهدیدی بزرگ» آورده است: یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های میزان بازدهی فضاهای جدید شهری، توجه به «اتاف» (ارزیابی تاثیرات اجتماعی و فرهنگی) از سوی پژوهشگران است که در حوزه‌های تجاری‌سازی شهری، ترافیک، مدیریت پسماند، رفتارهای زیست محیطی اجتماعی، ترافیک و.... از آن بهره‌برداری شده است. پژوهشگران شهری تهران در جشنواره برترین پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری با چنین رویکردی زنگ خطر شهر تهران را به صدا درآورده‌اند. این روزها، مدیریت شهری و بهره‌برداری از ظرفیت‌های شهر به منظور بهبود سطح زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم، دغدغه اصلی کارشناسان و صاحب نظران حوزه مدیریت شهری است. در این راستا مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، برای دهمین بار به برگزاری جشنواره برترین پژوهش و نوآوری در مدیریت شهری اقدام کرده تا بار دیگر بتواند از دستاوردها و پژوهش‌های محققان و دغدغه‌مندان حوزه شهری بهره ببرد. 

 

در ادامه این گزارش می خوانیم: گستردگی دامنه موضوعات و پرداختن به دغدغه‌های تخصصی و عمومی در کنار یکدیگر از جمله مزیت‌های جشنواره امسال است. سیاست‌گذاری‌ها در سال جاری به گونه‌ای رقم خورد تا به موضوعاتی چون عدالت شهری، مدیریت شهری، دیپلماسی شهری، توسعه اجتماعی و فرهنگی در کنار مسائل مربوط به زیرساخت‌های عمرانی، شهر ایرانی -اسلامی، ارتقای محیط زیست شهری و حمل و نقل پایدار پرداخته شود و آثار دریافت شده جامع‌تر باشد. چنانچه آلودگی‌های محیطی موجب تغییر اقلیم، مهاجرت پرندگان و نابودی گونه‌های گیاهی شود، اولین مساله‌ای که با خطر مواجه می‌شود، جان انسان‌ها و شهروندان ساکن یک منطقه است. در تهران به دلیل توسعه‌های نامطلوب شهری و تخریب فضای سبز، برخی از گونه‌های گیاهی نابود شده و آلودگی هوا، کم‌آبی و تغییر اقلیم موجب مهاجرت بسیاری از پرندگان شده که این مساله از جمله محورهای آسیب شناسانه این جشنواره بوده که خوشبختانه با وجود آگاهی عمومی، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. 

 

روزنامه «شهروند» با درج مطلبی با عنوان «چمن ممنوع» در گفت وگو با علی‌محمد مختاری مدیرعامل سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری تهران به بررسی قوانین فضای سبز پرداخت و نوشت: از گونه گیاهی پوششی به جای چمن استفاده می‌کنیم. دلیل ممنوعیت کاشت چمن فقط آب نیست، بلکه اصلاح چمن و کود آن هم بسیار هزینه‌بر است و در تابستان هم باید هر روز آب بخورد. علاوه‌بر این، نقش درخت را در تولید اکسیژن، چمن ندارد. در طراحی‌ها ممکن است به صورت نواری استفاده کنند ولی ما باید ببینیم که چه گونه گیاهی با شرایط آب‌وهوایی تهران سازگار و مقاوم به کم‌آبی است. برنامه ما این است و الان هم این کار را می‌کنیم. این‌طور نیست که چمن را خراب کنیم، بلکه با گونه‌های گیاهی مقاوم این جایگزینی صورت می‌گیرد. الان و در قالب طرح کمربند سبز پیرامون شهر تهران بیش از 40‌هزار هکتار جنگل‌کاری داریم. در داخل شهر هم حدود 14‌هزار هکتار فضای سبز درون‌شهری شامل بوستان‌ها، حاشیه بزرگراه‌ها و... است. درباره طرح کمربند سبز، تاکنون 40‌هزار هکتار آن اجرایی شده و هنوز 10‌هزار هکتار باقی ‌مانده است که با استفاده از اراضی ملی این کار هم انجام خواهد شد. 

 

در ادامه این گفت وگو می خوانیم: روف‌ گاردن‌ یا بام سبز به نمای شهر کمک می‌کند ولی نمی‌توان روی بام هر ساختمانی فضای سبز ایجاد کرد چون به مصالح و عوامل ایمنی دیگری هم بستگی دارد. مهمتر این‌که هیچ‌کس نباید برای فضای سبز از آب‌ شرب استفاده کند. بنابراین باید حتما آب‌ مورد استفاده برای این کار غیر شرب باشد. از نظر استحکام، مصالح و بقیه موارد ایمنی باید این نکات لحاظ شود؛ چه بام سبز و چه نمای سبز. در حقیقت هزینه این کار هم زیاد است. فضای سبز عمودی یا بام سبز می‌تواند نقش افزایش سرانه و زیبایی شهر را داشته باشد که الان در حاشیه بزرگراه ‌ها مثل مدرس هم وجود دارد. در این موارد از چمن استفاده نشده و از گیاهان پوششی استفاده کردیم که در فصول مختلف زیبایی و رنگ خود را دارد و در مقابل آلودگی هوا هم مقاومند. این‌که چه گیاهی انتخاب کنیم که در آلودگی از بین نرود و رشد کند، مهم است که به همین دلیل بعضی گونه‌ها جایگزین شدند. 

 

** اما و اگرهای کتابخوانی الکترونیکی

سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران به ایستگاه پایانی خود رسیده و امروز با حضور مسوولان، غرفه های برگزیده تقدیر خواهند شد. در این میان کتابخوان الکترونیکی در چندسال اخیر توانسته جایگاهی میان کتاب دوستان باز کند و از رشد قابل توجه ای نیز برخوردار شود. گسترش استفاده از کتاب الکترونیکی گرچه می تواند به توسعه فرهنگ کتابخوانی کمک کند و دورنمای روشن تری به سرانه مطالعه دهد، ولی اما و اگرهای زیادی نیز به همراه دارد. 

 

روزنامه «ایران» با درج مطلبی با عنوان «با یار الکترونیکی کتاب بخوانید» نوشت: نمایشگاه بین‌المللی کتاب که امروز در مصلای تهران به‌کار خود پایان می‌دهد علاوه بر حضور نشریات سنتی همیشگی حالا چند سالی است که برنامه ‌های مخصوص کتابخوانی به شیوه الکترونیک نیز در آن عرضه می‌شود. هرچند امسال حضور این برنامه‌ها پررنگ‌تر از سال‌های گذشته هم شده است و به نوعی تنوع برنامه‌های کتابخوان الکترونیکی نسبت به چند سال گذشته بیشتر شده تا جایی که یکی از این برنامه‌های کتابخوان وطنی، چندی ‍ پیش کتابخوان مخصوص الکترونیکی‌اش را هم روانه بازار کرد. به هرحال روند استفاده از کتابخوان‌ها و برنامه‌های کتابخوان الکترونیک در دنیا با رشد قابل توجه‌ای همراه شده است. البته هنوز برخی گزارش‌ها نشان می‌دهد که چاپ کتاب‌های کاغذی در برخی کشورها از کتاب‌های الکترونیک پیشی گرفته‌اند. برای مثال در ایالات‌متحده؛ سال گذشته فروش کتاب‌های الکترونیکی 17 درصد کاهش یافته بود. در عوض فروش کتاب‌های کاغذی با رشد 4.5 درصدی روبه‌رو بوده است. 

 

در ادامه این گزارش می خوانیم: هنوز بین کارشناسان و تحلیلگران بر سر این موضوع که با ورود برنامه‌ها و ابزارهای کتابخوان الکترونیک دنیای کتاب‌های کاغذی روبه پایان است اختلاف نظر جدی وجود دارد اما در بین تمام این نظرها این کاربران نهایی هستند که براساس سلایق و راحتی یکی از این دو نوع را برای کتابخوانی امتحان می‌کنند. اگر اهل کتاب خواندن باشید حتماً نام فیدیبو را شنیده‌اید. یکی از موفق‌ترین برنامه‌ها در زمینه ارائه کتاب‌های الکترونیک به شیوه کاملاً قانونی است. در واقع باید بگوییم این سرویس از جمله قدیمی‌ترین سرویس‌های بازار کتاب‌های الکترونیک است. این سرویس بیش از 24 هزار کتاب در حوزه‌های مختلف را در خود جای داده است و این امکان را به کاربران می‌دهد که از روی موبایل، تبلت و کامپیوترهای شخصی کتاب‌های خریداری شده خود را مطالعه کنند. برای استفاده از امکانات کامل این سرویس باید در آن ثبت‌نام کنید البته این امکان نیز فراهم شده که بدون ثبت‌نام از کتاب‌های رایگان سرویس یا نمونه کتاب‌ها استفاده کنید. این سرویس هنگام کتاب خواندن روی دستگاه‌های دیجیتالی امکاناتی مانند هایلایت و حاشیه‌نویسی‌‌، تغییر فونت، رنگ پس زمینه، نور صفحه، اندازه حروف و فاصله خطوط را برای کتاب‌های epub در اختیار کاربرانش می‌گذارد. 

 

روزنامه «صبح نو» با درج مطلبی با عنوان «سوء تغذیه ذهنی» به بررسی وضعیت سرانه پایین مطالعه وضرورت استفاده از ظرفیت کتاب الکترونیکی و صوتی پرداخت و نوشت: مدت‎هاست در محافل گوناگون صحبت از سرانه مطالعه پایین در کشور و قیاس آن با کشورهای توسعه یافته می‌شود. دیگر چندان خبر از آن کتاب فروشی‌هایی که در دهه‌های گذشته محلی برای فروش کتاب‌های استخواندار و مرجع بودند، نیست. گویا بخت فقط با آن دسته از ناشرانی یار بود که تنها در زمینه انتشار کتب کمک آموزشی فعالیت می‌کنند. شناسنامه کتاب‌ها نیز خود مؤید این است که شمارگان ها نسبت به سال‌های گذشته پایین آمده است، چراکه جامعه دیگر رغبتی به خرید کتاب ندارد. شاید معضل «بریده خوانی» در شبکه‌های مجازی یکی از عمده‌ترین دلایلی باشد که جامعه دیگر همچون گذشته احساس نیاز و رغبت به خواندن کتاب نداشته باشد. این امر خود، سبب سوءبرداشت و سوءتغذیه ذهنی جامعه امروز ایران شده است و نباید به آسانی از بحران بریده خوانی گذشت. با تمام این اوصاف و بحران مطالعه در کشور، اگر سری به شبکه‌های مجازی نظیر تلگرام بزنیم، شاهد کانال‌ها و سوپرگروه‌های بی‌شماری با هدف ارائه کتاب به‌صورت نسخه‌های پی‌دی‌اف هستیم که از قضا با استقبال بسیار زیادی مواجه هستند و عموماً بیش از چند هزار عضو دارند. همچنین اگر به وب‌سایت‌های مرتبط رجوع و نام کتابی را برای دانلود جست‌وجو کنیم، پیش از ما دست‌کم ده‌ها نفر آن را دانلود کرده‌اند. 

 

در ادامه می خوانیم: گسترش استفاده از کتاب الکترونیکی گرچه خبری خوب است و دورنمای روشن تری از سرانه مطالعه می‌دهد، ولی اما و اگرهای زیادی دارد. مصطفی محمودی که سال‌هاست در زمینه نشر فعالیت می‌کند، در این باره می‌گوید: «گرایش به سمت کتاب‌های الکترونیکی دو دلیل دارد، اول آنکه دسترسی به آن آسان است و دوم در اغلب موارد، هزینه‌ای برای خرید این کتاب‌ها پرداخت نمی‌شود اما بسیاری از خوانندگان نمی‌دانند که نسخه پی‌دی‌اف بسیاری از این دست کتاب‌ها، یا ناقص و به‌صورت مقاله‌ای از روی نسخه اصلی است یا آنکه اگر کتاب‌ها از دسته علمی باشد، قدیمی بوده و دانشجو از نسخه جدید آن بی‌خبر است. این به معنای عدم به روزرسانی آموخته‌های دانشجو است. معضل کتاب‌ الکترونیکی که بدون درنظر گرفتن حق چاپ و تکثیر، در دسترس عموم قرار گرفته، مضاف بر معضل عدم تمایل به‌مطالعه در کشور، آسیب جبران‌ناپذیری به کار نشر و انتشارات وارد کرده است و ما شاهد خروج روزافزون ناشران از حیطه چاپ و نشر هستیم.» مریم ناصری دانشجوی حقوق نیز در این باره می‌گوید: «برای من که باید چندین کتاب تخصصی را همراه خود داشته باشم، راحت‌تر است که کتاب‌ها را به صورت نسخه پی‌دی‌اف در تبلت خود داشته باشم تا هرزمان که نیاز بود، به آن رجوع کنم و بدون معطلی به آن دسترسی داشته باشم. در شرایطی که حمل تنها یک کتاب به‌دلیل مشکل فیزیکی برای من دشوار است، کتاب الکترونیکی این مسأله را برای من حل کرده است.

 

روزنامه «نوآوران» با انتخاب مطلبی با عنوان «رای مطالعه کدام بهتر است تبلت یا کتاب‌خوان؟» نوشت: با به بازار آمدن دستگاه های دیجیتالی مانند کتابخوان ها، دیگر هیچ بهانه ای برای کتاب نخواندن وجود ندارد. آن ها تا حدی کوچک و سبک و جمع و جور هستند که می توانید هر جا بخواهید با خود ببرید و یک کتاب هزار صفحه ای رو هر زمان که خواستید استفاده کنید و به این ترتیب زمانهای مرده در ترافیک، مترو و ... را با کتاب زنده کنید. درست است که لذت ورق زدن کتاب و بوی کاغذش با هیچ چیزی قابل مقایسه نیست اما لذت این که در هر زمان و هر جایی کتابخانه شخصی شما همراه با ده ها جلد کتاب همراهتان باشد هم لذت کمی نیست. برای خواندن کتاب به روش دیجیتال دو گزینه تبلت و کتابخوان را پیش رو دارید و با توجه به آن که قیمت تبلت از کتابخوان ها اغلب بیشتر است، این که کدام انتخاب بهتری است از رایج ترین سوالات کاربران است. 

 

در ادامه این مطلب می خوانیم: برای مطالعه به صورت دیجیتال، بعضی ها کتاب خوان های الکترونیکی را دوست دارند و بعضی ها از تبلت برای کتاب خواندن استفاده می کنند. سوال این است که آیا یک عاشق کتاب هستید و می خواهید با خیال راحت و به مدت طولانی کتاب بخوانید یا به دنبال وسیله ای هستید که امکانات دیگری هم داشته باشد؟ نمایشگر کتابخوان ها E-Ink است که از جوهر الکترونیکی برای نمایش متن و تصویر استفاده می کند. این تکنولوژی نمایشگر نوری تولید نمی کند و به این دلیل تا حد زیادی صفحه کتابخوان شما شبیه کاغذ می شود بدون بازتاب نور بنابراین در نور مستقیم آفتاب هم به خوبی صفحات را نمایش می‌دهند. در کتاب خوان ها هیچ نوتیفیکیشن، پیام کوتاه و ایمیلی حواس شما را پرت نمی کند و می توانید غرق در مطالعه شوید و این یعنی دستگاه هایی هستند که مختص کتاب باز ها تا برای لحظاتی از زندگی روزمره خارج شوند. هم چنین برای آرامش چشم شما امتیازات اضافه تری مانند تنظیم نور یا مختصاتی دارند که بیشتر به کار خواندن می آیند. اما تبلت دسترسی به انواعی از اپلیکیشن های قابل نصب و امکانات بیشتری دارد. در این دستگاه ها می توانید به وب گردی، تماشای فیلم، گوش دادن به موسیقی، بازی، خرید اینترنتی و ... بپردازید.

 

** توجه به حقوق کودک از طرف خانواده و جامعه

برجسته بودن جایگاه خانواده و اهمیت حفظ هویت آن، سبب شده که حمایت از حقوق کودکان بیشتر در چارچوب خانواده مطرح شود. توجه به رفع نیازهایی همچون نیازهای عاطفی، تربیتی و آموزشی، می تواند راه را برای زندگی سالم همراه با شادی و آرامش برای کودکان به عنوان آینده سازان جامعه فراهم کند. 

 

روزنامه «قانون» با درج گزارشی با عنوان«مدفون شدن حقوق کودکان زیر زباله‌ها» نوشت: کودکانی سیه چرده با لباس‌هایی مندرس که محکومند نان خود را از میان زباله‌ها بیرون بکشند. در حالی بزرگی باری کثیف و بدبو بردوش‌شان سنگینی می‌کند که همه روزه مجبورند در مقابل درآمدی اندک و جای خواب، از این سطل زباله به دیگری بروند و با دستان کوچک خود مواد بازیافتی را از میان زباله‌ها پیدا کنند. شاید تصور زباله‌‌گردی کودکان سخت و چندش‌آور به نظر برسد اما واقعیت نشان می‌دهد برخی از کودکان و نوجوانان با چنین شغل سخت و کثیفی امرار معاش می‌کنند. کودکان زباله‌گرد بخشی از آسیب‌های اجتماعی امروز کشور هستند؛ کودکانی که اکثریت‌شان را مهاجران افغانی تشکیل می‌دهند و توسط برخی پیمانکاران اجیر شده‌اند تا به دنبال یافتن زباله‌های بازیافتی در سطح شهر تردد کنند. همه ما شاید این کودکان را از نزدیک دیده‌ایم؛ در حالی که روی انگشتان پاهای خود ایستاده‌اند تا قدشان کمی بلندتر شده و با سر به داخل سطل زباله خم می‌شوند تا مواد قابل بازیافت را از میان کیسه‌های زباله پیدا کنند. معضل زباله‌گردی مدت‌هاست به جان کودکان شهرهای بزرگ افتاده و تعدادی از کودکان به‌واسطه این شغل در معرض انواع بیماری‌ها قرار دارند. در این زمینه طیبه‌سیاوشی، نماینده مجلس با انتقاد از به‌کارگیری کودکان در حوزه پسماند توسط پیمانکاران شهرداری گفته‌است: پیمانکاران حق به‌کارگیری کودکان را نداشته و باید با آن‌ها به صورت جدی برخورد کرد.

 

در ادامه این گزارش می خوانیم: مهم‌ترین دغدغه‌ فعالان حقوق کودک این است که پرداختن به موضوع کودکان زباله‌گرد تا به حال نه تنها کمکی به آن‌ها نکرده‌ بلکه شاید شرایط بدتری را برای آن‌ها فراهم کرده است. صیادی معتقد است:صرف نظر از جرم بودن کار کودک و اینکه زباله‌گردی به طور جدی سلامت بهداشت جسمی و روانی این کودکان را به مخاطره می‌اندازد، حال که ما نمی‌توانیم مانع فعالیت کودکان در این شغل شویم، لازم است تا با درنظر گرفتن برخی از امکانات بهداشتی مانند استفاده از دستکش و ماسک مانع از آن شویم که سلامت آن‌ها مورد مخاطره قرار گیرد و مشکلات کمتری در کمین این کودکان باشد. این بچه‌ها باید در حین کار، کاوری بپوشند که لباس‌شان در تماس با آلودگی‌های سطل‌های زباله نباشد. نکته بعد اینکه شرایط خوابگاهی آن‌ها باید مناسب باشد و بتوانند بدن خود را پس از کار، شست‌و‌شو دهند وتمیز کنند تا بوهای بد و آلودگی‌ها در بدن‌شان انباشته نشود.

 

منبع: سایت سازمان محیط زیست