فرار از خانه آغاز بیپناهی و بیخانمانی فرد است و همین امر زمینهی ایجاد آسیبهای غیرقابل تصور و ارتکاب بسیاری از جرایم را فراهم میکند.
به گزارش «بهداشت نیوز» "جنازه دختری پس از 20 روز فرار از خانه پیدا شد" ، "فرار جمعی 3 دختر از خانه" ، اینها تنها گوشهای از حقایق نه تنها کشور ما که سراسر جهان است. امروزه در بیشتر نقاط جهان؛ پدیده فرار از خانه به یک معضل اجتماعی تبدیل شده و در ایران هم تحقیقات حاکی از آن است که دراین زمینه، رشد روز افزونی وجود دارد.
نوجوانی حساسترین مرحله زندگی انسان است. در این دوره که نوجوان در حال گذر از وابستگی دوران کودکی به همبستگی دوران بزرگسالی است، از توانایی ها و محدودیت های خود درک صحیحی ندارد و ممکن است در مواجهه با مشکلات زندگی، فرار را به عنوان یک راه حل مناسب انتخاب کند و مشکلات بزرگی برای خود، خانواده و جامعه ایجاد کند. فرار نوجوانان یک معضل پیچیده خانوادگی ـ اجتماعی است که دلایل مختلفی دارد اما یک نکته مهم که در این مورد مشترک به نظر می رسد نارضایتی از وضع موجود و فرار به قصد دور شدن از عامل نارضایتی است.
دلایل فرار نوجوانان از خانه
هدف از فرار ایجاد تغییر در شرایط موجود است که برای کسب امنیت روانی و امنیت محیطی صورت می گیرد. هدف از امنیت روانی رسیدن به رضایت از زندگی است. گاهی فرار می تواند به دلیل وجود زمینه های درونی و پنهانی اختلال های شخصیت، بیماری های روحی و روانی و اختلالات خلقی باشد. این مورد با رفتارهایی همراه است که از سوی دیگران و جامعه کژرفتاری تلقی می شود.
فرار دختران عمدتا در سنین نوجوانی رخ میدهد چرا که آنها به دنبال هویت خودشان هستند و از آنجا که راه درست را نمیدانند سردرگم میشوند این افراد در چنین شرایطی ممکن است تحمل مشکلات را نداشته و احساس ناامنی کنند و چون فضای خانه نیز نمیتواند به آنها آرامش بدهد، بنابراین خانه را ترک می کنند.
مراکز حمایت از دختران فراری و بدسرپرست به نگهداری از این دختران میپردازند و دارای مشاور و مددکار هستند.
کسب امنیت محیطی برای رهایی از سلطه والدین با شرایط آزاردهنده ای است که عرصه زندگی را بر نوجوان تنگ کرده و نوجوان برای بهبود شرایط زندگی و دور شدن از ناامنی محیطی مانند خشونت، اعتیاد، فقر، طلاق و جدایی والدین، سوءاستفاده های جسمی و جنسی، تحقیر و طرد شدن، شرایط تحمیلی مانند ازدواج اجباری یا ممانعت از تحصیل و علل دیگر اقدام به فرار می کند. گاهی فرار به قصد کسب امتیاز برای به دست آوردن شرایط دلخواه است. فرار نوجوان در واقع نوعی اعتراض نسبت به شرایطی است که به نظرش غیرقابل تحمل، تغییر ناپذیر و ناعادلانه می آید. نوجوان این حرکت را معمولاً زمانی انتخاب می کند که از هر راه حل دیگری ناامید شده باشد.
عواقب فرار از خانه
خیلی ها که تصمیم میگیرند از خانه فرار کنند، در ذهنشان یک زندگی مهیج و فریبنده شکل دادهاند که میتوانند مثل بزرگترها زندگی کنند.
فرار از خانه آغاز بی پناهی و بی خانمانی فرد است و همین امر زمینه ارتکاب بسیاری از جرایم را فراهم می کند. در خطر ابتلای شدید به سوء مصرف مواد، قربانی بدرفتاری سوء استفاده، درگیر رفتارهای مخاطره آمیز، وارد باندهای تبهکاری شده، این گونه افراد علاوه بر احتمال ارتکاب جرم، آمادگی زیادی برای ابتلا به بسیاری از مسائل بهداشتی و بیماری ها دارند، از جمله امراض مقاربتی، هپاتیت و مشکلات دستگاه تنفسی. در افراد درگیر در فعالیت های جنسی با شرکای جنسی متعدد خطر ابتلای به ایدز یقینا افزایش می یابد. دختران بیشتر از پسران در معرض آسیب های جنسی قرار می گیرند. بسیاری از دختران فراری که خود را بی پول و بی پناه می بینند به خودفروشی روی می آورند. از آنجا که بسیاری از این افراد فقیر و درگیر با موادند و از آنجا که مهارت شغلی یا منبع مالی حمایت کننده ندارند، ناچار به این امر تن می دهند. این نوجوانان آلت دست مجرمان برای سرقت اتومبیل، باج گیری، گول زدن سایرین و سایر بزه ها قرار می گیرند. بارداری ناخواسته، سقط جنین، تولد کودکان نامشروع،عواقب اسفناک گریز از خانه است.
عواقب خانوادگی
فرار از خانه، به ویژه هنگامی که نوجوان گریزپا دختر باشد، لطمه ای بزرگ به آبرو و حیثیت خانوادگی می زند. در بیشتر مواقع، فرار دختران تا آنجا که ممکن است به مقامات قضایی گزارش نمی شود. همین امر سبب غرق شدن هرچه بیشتر دختر فراری در دام باندهای فساد می گردد.
عواقب اجتماعی
فرار از خانه عواقب ناگواری برای جامعه دارد و علت افزایش بسیاری از مفاسد اجتماعی است. هزینه هایی که برای یافتن نوجوان فراری صرف می شود. بازجویی و طی مراحل قضایی، ایجاد مکان هایی برای کودکان بی سرپرست، و جز آن همگی بار زیادی را بر دوش جامعه می گذارند.
راههای مقابله با فرار از خانه
روانشناسان راهکارهای زیر را برای مقابله با فرار از خانه مطرح می کنند:
- آگاهی بیشتر والدین از نیازهای فرزندان خود به ویژه در دوره نوجوانی
- توجه مسئولان به رشد این پدیده شوم در جامعه
- ایجاد امکانات آموزشی، بهداشتی و درمانی رایگان برای خانواده های آسیب پذیر
- ایجاد امکانات لازم برای کسب مهارت شغلی برای نوجوانان بی علاقه به تحصیل
- تلاش برای درمان معتادان و بازتوانی آنان
- ساماندهی و حمایت از کودکان کار
- حمایت از کودکان و نوجوانان سرگردان و متواری و مبارزه جدی با تبهکاران و مفسدان اجتماعی
- ایجاد و تقویت نظام روان شناسی و مشاوره و مددکاری در دوره های تحصیلی نوجوانان.
در سالهای گذشته شهرداری تهران با طرحریزی «خانه ریحانه» برای دختران و «خانه سبز» برای پسران سعی کرد با همکاری دیگر مراکز تا حدی پناهگاهی امن برای دختران تهیه کند تا دچار آسیبهای جدیتری در جامعه نشوند.
آمارهای موجود در «خانه ریحانه» نشان میداد که ٧٠درصد دختران فراری در مقطع تحصیلی راهنمایی بودند. خانههای ریحانه که در اواخر دهه ٧٠ تشکیل و راهاندازی شدند، مراکزی بودند که بهعنوان مراکز حمایت از دختران فراری و بدسرپرست به نگهداری از این دختران میپرداختند و دارای مشاور و مددکار بودند. این مراکز در اوایل دهه ٨٠ و در راستای عدم انجام کارهای موازی با سازمان بهزیستی تعطیل و با مراکز مداخله در بحران بهزیستی ادغام شدند.
کلام آخر
اما آنچه که اهمیت زیادی دارد آن است که باید به فکر درمان این آسیب اجتماعی در حال گسترش باشیم زیرا که در صورت عدم رسیدگی به موقع آسیبهای غیرقابل جبرانی را به همراه خواهد داشت و بهترین راهها آموزشهای لازم و اطلاع رسانی درباره عواقب شوم این حرکت نسنجیده است. ضمن اینکه ایجاد فضایی صمیمی و گرم در خانواده یکی دیگر از مسائل مهمی است که جلوی این حرکت را میگیرد.
منبع: ایسنا
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.