عسل در طب سنتی جایگاه ویژهای دارد و گاهی برای کاهش ناراحتیهای گوارشی و سوزش معده توصیه میشود. با این حال، شواهد علمی درباره نقش مستقیم عسل در درمان بیماری رفلاکس معده محدود است و مصرف آن نمیتواند جایگزین درمان استاندارد باشد. از سوی دیگر، مقدار مصرف و شرایط فردی اهمیت دارد و در برخی بیماران، مصرف خوراکیهای شیرین ممکن است علائم گوارشی را تشدید کند.
به گزارش بهداشت نیوز، عسل یکی از قدیمیترین مواد غذایی مورد استفاده در طب سنتی است و در فرهنگهای مختلف برای مشکلات گوارشی، سرفه و برخی ناراحتیهای عمومی بدن کاربرد داشته است.
همین سابقه باعث شده برخی افراد تصور کنند مصرف روزانه عسل میتواند سوزش سر دل و رفلاکس معده را نیز درمان کند.
اما میان یک ماده غذایی مفید و یک درمان پزشکی تفاوت وجود دارد.
رفلاکس دقیقاً چیست؟
رفلاکس زمانی اتفاق میافتد که محتویات معده به سمت مری بازگردد. این اتفاق میتواند باعث احساس سوزش پشت جناغ، ترش کردن، برگشت غذا و در برخی افراد سرفه یا گرفتگی صدا شود.
اگر این علائم بهطور مکرر اتفاق بیفتند، ممکن است فرد به بیماری رفلاکس معده به مری مبتلا باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی داشته باشد.
آیا عسل اسید معده را خنثی میکند؟
یکی از باورهای رایج این است که عسل با پوشاندن معده یا خنثی کردن اسید، رفلاکس را درمان میکند.
اما نمیتوان عسل را جایگزین داروهای کاهشدهنده اسید یا سایر درمانهای استاندارد دانست.
اگر فرد بعد از مصرف عسل احساس آرامش گوارشی پیدا کند، این تجربه شخصی به معنای درمان بیماری زمینهای نیست.
چرا یک نسخه برای همه مناسب نیست؟
علائم رفلاکس در افراد مختلف تحت تأثیر عوامل متفاوتی قرار دارد.
غذاهای چرب، وعدههای حجیم، خوردن غذا نزدیک زمان خواب، اضافهوزن و برخی خوراکیها میتوانند در بعضی افراد علائم را تشدید کنند.
بنابراین ممکن است مادهای که یک فرد بدون مشکل مصرف میکند، برای فرد دیگری محرک باشد.
عسل هم باید به اندازه مصرف شود
عسل اگرچه یک ماده غذایی طبیعی است، اما حاوی مقدار قابل توجهی قند است.
مصرف زیاد آن بهخصوص در افرادی که دیابت دارند یا باید دریافت قند و کالری خود را کنترل کنند، مناسب نیست.
بنابراین «طبیعی بودن» عسل به معنای مصرف نامحدود آن نیست.
عسل برای چه کسی ممکن است مشکلساز شود؟
افراد مبتلا به دیابت باید مقدار مصرف عسل را در چارچوب رژیم غذایی خود در نظر بگیرند.
همچنین کودکان زیر یک سال نباید عسل مصرف کنند، زیرا خطر بوتولیسم نوزادان وجود دارد.
افرادی که پس از مصرف عسل متوجه تشدید علائم گوارشی میشوند نیز نباید صرفاً به دلیل توصیههای سنتی، مصرف آن را ادامه دهند.
یک اشتباه رایج؛ خوردن عسل پیش از خواب
برخی افراد برای درمان رفلاکس، پیش از خواب عسل مصرف میکنند.
اما در فردی که رفلاکس شبانه دارد، خوردن هر ماده غذایی نزدیک زمان خواب ممکن است شرایط مناسبی ایجاد نکند.
اگر فرد دچار علائم شبانه است، فاصله مناسب میان آخرین وعده غذایی و زمان خواب و اصلاح وضعیت خواب اهمیت بیشتری دارد.
درمان رفلاکس فقط به غذا مربوط نیست
کنترل رفلاکس ممکن است به مجموعهای از تغییرات سبک زندگی نیاز داشته باشد.
کاهش وعدههای بسیار حجیم، پرهیز از دراز کشیدن بلافاصله بعد از غذا، کاهش وزن در افراد دارای اضافهوزن و شناسایی خوراکیهای محرک میتواند به کنترل علائم کمک کند.
در صورت نیاز نیز پزشک ممکن است درمان دارویی مناسب را تجویز کند.
نعناع و عسل؛ ترکیب محبوب اما نه برای همه
گاهی عسل با چای نعناع یا دمنوشهای نعناعی مصرف میشود.
اما نعناع در برخی افراد مبتلا به رفلاکس میتواند علائم را تشدید کند.
بنابراین ترکیب یک ماده غذایی طبیعی با یک گیاه دارویی لزوماً به معنای اثر درمانی بیشتر نیست.
چه زمانی رفلاکس نیاز به بررسی جدی دارد؟
اگر سوزش سر دل به شکل مکرر اتفاق میافتد، فرد مرتباً به دارو نیاز پیدا میکند یا علائم در حال تشدید هستند، بهتر است علت مشکل بررسی شود.
دشواری یا درد هنگام بلع، کاهش وزن بدون علت مشخص، استفراغ مداوم، خونریزی گوارشی یا مدفوع سیاه نیز علائم هشدار محسوب میشوند و نباید با درمانهای خانگی به تأخیر بیفتند.
جمعبندی
عسل یک ماده غذایی ارزشمند است و سابقه طولانی در طب سنتی دارد، اما شواهد کافی برای اینکه بتوان آن را درمان قطعی رفلاکس معده دانست وجود ندارد.
اگر فرد با مصرف مقدار کمی عسل احساس بهتری دارد، میتواند آن را در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل مصرف کند؛ اما افزایش مقدار مصرف با هدف درمان رفلاکس توصیه نمیشود.
در رفلاکس مکرر، شناسایی عوامل محرک، اصلاح سبک زندگی و در صورت نیاز درمان پزشکی اهمیت بیشتری از تکیه بر یک ماده غذایی یا دمنوش دارد.
توجه: این مطلب جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین تشخیص و درمان پزشک نیست.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.