تا به حال به برق چشمهای کودکی نگاه کردهاید که با دیدن یک پروانه به وجد میآید؟ یا کسی را دیدهاید که از عطر یک فنجان چای، صدای باران یا تماشای غروب خورشید چنان لذت میبرد که انگار زیباترین اتفاق دنیا برایش رخ داده است؟ راز این لحظهها در داشتن امکانات بیشتر نیست؛ در هنر شوق و ذوق داشتن است. هنری که به ما یاد میدهد زندگی را فقط نگذرانیم، بلکه آن را با تمام وجود احساس کنیم؛ نعمتهای کوچک را ببینیم، برای داشتههایمان شکرگزار باشیم و حتی در روزهای پرمشغله، جایی برای شادی و لذت باز کنیم.
شوق و ذوق؛ شعلهای که زندگی را زیباتر میکند
زندگی فقط کار کردن، رسیدن به هدفها، پرداختن به مسئولیتها و عبور از روزهای تکراری نیست. زندگی یعنی گاهی بیدلیل از ته دل بخندیم، برای دیدن یک دوست لحظهشماری کنیم، با شنیدن موسیقی مورد علاقهمان حالمان عوض شود و از یک صبح آفتابی انرژی بگیریم.
شوق و ذوق یعنی هنوز درونمان چیزی برای ذوق کردن وجود داشته باشد؛ هنوز دیدن زیباییها خوشحلمان کند و هنوز برای تجربههای تازه اشتیاق داشته باشیم. این حس الزاماً به پول، سفرهای گرانقیمت یا اتفاقهای خارقالعاده نیاز ندارد. گاهی یک غذای خوشطعم، آغوش گرم یک عزیز، بوی گل یا حتی چند دقیقه آرامش میتواند لبخند را به چهرهمان برگرداند.
شوق زندگی یعنی بلد باشیم از همین چیزهای ساده، لحظههایی شیرین و بهیادماندنی بسازیم.
چرا کودکان از کوچکترین اتفاقها به وجد میآیند؟
کافی است چند دقیقه رفتار کودکان را تماشا کنیم. یک پروانه میتواند آنها را به دنبال خود بکشاند، یک جعبه ساده میتواند به اسباببازی محبوبشان تبدیل شود و پریدن در چاله آب برایشان به اندازه یک ماجراجویی بزرگ هیجان داشته باشد. آنها با تمام وجود در لحظه زندگی میکنند و برای لذت بردن، منتظر اتفاقی خارقالعاده نمیمانند.
اما ما بزرگترها گاهی آنقدر درگیر قبضها، کارها، نگرانیهای فردا و حسرتهای دیروز میشویم که زیباییهای همین امروز را نمیبینیم. شاید یک روز آفتابی را بارها تجربه کرده باشیم، اما دیگر برای دیدنش سرمان را بالا نگیریم.
در روانشناسی، بخشی از این اتفاق با مفهومی به نام سازگاری لذتجویانه (Hedonic Adaptation) توضیح داده میشود. این پدیده به این معناست که انسان به بسیاری از اتفاقهای خوشایند و تغییرات مثبت زندگی عادت میکند و هیجان اولیه آنها بهمرور کاهش مییابد. برای مثال، خرید وسیلهای که مدتها آرزویش را داشتهایم، در روزهای اول بسیار هیجانانگیز است؛ اما پس از مدتی به یکی از وسایل معمولی زندگی تبدیل میشود.
این یعنی ذهن ما گاهی حتی به چیزهای دوستداشتنی هم عادت میکند. پس باید آگاهانه دوباره به زندگی نگاه کنیم؛ نه اینکه منتظر اتفاقی بزرگ بمانیم، بلکه یاد بگیریم زیبایی اتفاقهای کوچک را کشف کنیم.
هنر دیدن زیباییهایی که همیشه کنار ما هستند
چند لحظه تصور کنید صبح از خواب بیدار شدهاید، نور خورشید از پنجره به اتاق میتابد، عطر چای در خانه پیچیده و صدای پرندگان از بیرون شنیده میشود. چقدر ساده و در عین حال دوستداشتنی! اما چند بار بدون توجه از کنار چنین لحظههایی عبور کردهایم؟
برای زنده کردن شوق و ذوق، باید کمی از سرعت زندگی کم کنیم. هنگام نوشیدن چای، واقعاً از طعم و عطرش لذت ببریم. وقتی قدم میزنیم، به درختان و آسمان نگاه کنیم. وقتی کنار عزیزانمان هستیم، تلفن همراه را کنار بگذاریم و با تمام توجه به حرفهایشان گوش دهیم.
گاهی هم بد نیست کارهای کوچکی را که دوست داریم دوباره وارد برنامه روزانهمان کنیم؛ کتاب خواندن، گل کاشتن، آشپزی، گوش دادن به موسیقی، نقاشی یا دیدار با یک دوست قدیمی. اینها شاید اتفاقهای بزرگی نباشند، اما میتوانند به روزهای معمولی ما رنگ و طراوت بدهند.
شکرگزاری؛ وقتی داشتههایمان را با تمام وجود احساس میکنیم
شوق و ذوق بدون قدردانی از نعمتهای زندگی، خیلی زود ممکن است زیر سایه خواستههای بیپایان قرار بگیرد. همیشه چیزی هست که هنوز به دست نیاوردهایم؛ خانه بهتر، درآمد بیشتر، شغل دلخواه یا شرایطی آرامتر. اما اگر تمام توجه ما به نداشتههایمان باشد، چه زمانی قرار است از داشتههایمان لذت ببریم؟
گاهی با خودمان میگوییم: «وقتی همه مشکلاتم حل شد، شکرگزار میشوم.» اما چرا شکرگزاری را به آینده موکول کنیم؟ چرا همین امروز برای سلامتی، خانواده، دوستان، فرصت نفس کشیدن، توانایی کار کردن و حتی یک لحظه آرامش قدردان نباشیم؟
شکرگزاری به معنای دست کشیدن از آرزوها نیست. میتوانیم برای بهتر شدن زندگی تلاش کنیم و در همان حال، از آنچه اکنون داریم لذت ببریم. میتوانیم خواهان فردایی بهتر باشیم، بدون اینکه زیبایی امروز را قربانی انتظار برای فردا کنیم.
در آیه هفتم سوره ابراهیم میخوانیم: «لَئِن شَکَرتُم لَأَزیدَنَّکُم»؛ اگر شکرگزاری کنید، نعمت شما را افزون خواهم کرد. این آیه یادآور ارزش قدرشناسی است. شکرگزاری یعنی نعمتها را ببینیم، آنها را کوچک نشماریم و حضورشان را در زندگی احساس کنیم.
آیا میتوان شوق زندگی را با مشروبات الکلی و مواد مخدر به دست آورد؟
گاهی بعضی افراد برای فرار از غم، تنهایی، فشارهای روانی یا بیحوصلگی به مشروبات الکلی و مواد مخدر پناه میبرند؛ به این امید که برای مدتی شاد شوند، بخندند یا مشکلاتشان را فراموش کنند. اما آیا این همان شادی و شوق واقعی است؟
ممکن است این مواد در کوتاهمدت احساس سرخوشی یا بیخیالی ایجاد کنند، اما چنین احساسی موقتی است و میتواند با پیامدهای جدی برای سلامت جسم و روان، وابستگی و دشوارتر شدن مشکلات اولیه همراه شود. فرد به جای آنکه ریشه ناراحتی خود را بشناسد و برای حل آن قدم بردارد، ممکن است به مصرف مادهای وابسته شود که آسیبهای تازهای به زندگیاش اضافه میکند.
شادی واقعی را نمیتوان با بیحس کردن خود در برابر مشکلات به دست آورد. شوق زندگی از ارتباط سالم با دیگران، تجربههای دوستداشتنی، مراقبت از جسم و روان، فعالیت بدنی، ارتباط با طبیعت و پیدا کردن معنا در زندگی جان میگیرد. اگر غم و بیحوصلگی طولانی شده است، کمک گرفتن از روانشناس یا پزشک نیز میتواند قدمی مهم و شجاعانه باشد.
شکرگزاری یعنی غمگین نباشیم؟
نه! قرار نیست کسی که شکرگزار است، همیشه بخندد یا هیچوقت غصه نخورد. زندگی گاهی سخت میشود؛ گاهی دلتنگ میشویم، شکست میخوریم، عزیزی را از دست میدهیم یا با مشکلاتی روبهرو میشویم که انرژی و انگیزهمان را کم میکنند.
شکرگزاری به معنای انکار غم و تظاهر به خوشحالی نیست. میتوانیم اشک بریزیم و در عین حال، قدر حضور یک دوست را بدانیم. میتوانیم از شرایط زندگی ناراضی باشیم و برای تغییر آن تلاش کنیم، اما از یک لحظه آرامش هم لذت ببریم.
حتی در روزهای سخت، اگر توان و شرایطش را داریم، میتوانیم به دنبال یک زیبایی کوچک بگردیم؛ یک تماس محبتآمیز، یک فنجان نوشیدنی گرم، چند دقیقه قدم زدن یا شنیدن صدای کسی که دوستش داریم. همین لحظههای کوچک قرار نیست همه مشکلات را حل کنند، اما میتوانند یادمان بیاورند که هنوز در زندگی چیزهایی برای دوست داشتن وجود دارد.
چطور شعله شوق و ذوق را در خودمان روشن نگه داریم؟
برای اینکه شوق زندگی به بخشی از وجودمان تبدیل شود، از همین امروز چند کار ساده را امتحان کنیم:
• هر روز دستکم برای یک کار دوستداشتنی وقت بگذاریم؛ حتی اگر فقط ده دقیقه باشد.
• نعمتهای کوچک زندگی را ببینیم و بابت آنها آگاهانه شکرگزاری کنیم.
• با کسانی معاشرت کنیم که حضورشان به ما احساس آرامش و صمیمیت میدهد.
• از طبیعت، موسیقی، هنر و تجربههای تازه بیشتر بهره ببریم.
• موفقیتهای کوچکمان را دستکم نگیریم و برای قدمهای رو به جلو خوشحال باشیم.
• گاهی تلفن همراه را کنار بگذاریم و با تمام وجود در لحظه حضور داشته باشیم.
قرار نیست هر روزمان پر از هیجان باشد؛ مهم این است که فرصت شوق و شادی را از خودمان دریغ نکنیم.
زندگی را فقط نگذرانیم؛ با شوق زندگی کنیم!
شوق و ذوق، هنر عاشقانه نگاه کردن به زندگی است؛ اینکه در میان همه مسئولیتها و نگرانیها، هنوز بتوانیم از یک لبخند، یک منظره، یک دیدار یا یک اتفاق ساده خوشحال شویم. لازم نیست همهچیز کامل باشد تا زندگی را دوست داشته باشیم. لازم نیست تمام آرزوهایمان برآورده شوند تا برای داشتههایمان شکرگزار باشیم.
بیایید از امروز کمی بیشتر زندگی را احساس کنیم؛ با دقت بیشتری ببینیم، عمیقتر دوست بداریم، بیشتر قدردان باشیم و برای شادیهای کوچک ارزش قائل شویم. شاید راز شیرین زندگی همین باشد: برای ساختن فردایی بهتر تلاش کنیم، اما امروز را هم با شوق، ذوق، عشق و شکرگزاری زندگی کنیم.
تهیه و تنظیم: طوبی میرزاحسینی


نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.