یک پژوهش گسترده در ایران نشان میدهد که پیروی از سبک زندگی سالمتر میتواند با کاهش فشار خون و بهبود کنترل پرفشاری خون همراه باشد؛ حتی پس از در نظر گرفتن مصرف داروهای ضد فشار خون.
به گزارش بهداشت نیوز، این تحقیق که بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران بر اساس دادههای ملی STEPS در ایران انجام شده، نشان میدهد هرچه امتیاز سبک زندگی افراد مبتلا به فشار خون بالا بهتر باشد، فشار خون سیستولی و دیاستولی آنها نیز بهطور کلی پایینتر است.
بررسی بیش از ۹ هزار فرد مبتلا به فشار خون بالا
پژوهشگران اطلاعات ۹۳۸۸ فرد مبتلا به پرفشاری خون، ۱۸ ساله و بالاتر را بررسی کردند. دادهها از پیمایش ملی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر در ایران در سال ۲۰۲۱ به دست آمده بود.
در این پژوهش، پنج عامل اصلی سبک زندگی بررسی شد:
میزان فعالیت بدنی
شاخص توده بدنی و وضعیت وزن
مصرف الکل
مصرف دخانیات
عادات غذایی
پژوهشگران با ترکیب این عوامل، برای هر فرد یک امتیاز سبک زندگی سالم تعیین کردند و شرکتکنندگان را در سه گروه «سبک زندگی ضعیف»، «متوسط» و «خوب» قرار دادند.
سبک زندگی بهتر، فشار خون پایینتر
نتایج نشان داد افرادی که در گروه دارای سبک زندگی خوب قرار داشتند، بهطور متوسط فشار خون پایینتری داشتند.
پس از در نظر گرفتن عوامل مختلف از جمله مصرف داروهای ضد فشار خون، داشتن سبک زندگی خوب با کاهش میانگین فشار خون سیستولیک و دیاستولیک همراه بود. در مقایسه با گروه دارای سبک زندگی ضعیف، فشار سیستولی در گروه سبک زندگی خوب حدود ۱٫۳۹ میلیمتر جیوه و فشار دیاستولی حدود ۱٫۴۷ میلیمتر جیوه کمتر بود. این کاهشها از نظر آماری معنیدار بودند.
گروه دارای سبک زندگی متوسط نیز نسبت به گروه دارای سبک زندگی ضعیف، کاهش فشار خون را تجربه کردند.
هرچه امتیاز سبک زندگی بالاتر، فشار خون پایینتر
یکی از نکات مهم این مطالعه بررسی روند امتیاز سبک زندگی بود. نتایج نشان داد با افزایش هر واحد در امتیاز سبک زندگی سالم، فشار خون سیستولی و دیاستولی بهطور متوسط کاهش پیدا میکرد.
به بیان ساده، نتایج پژوهش نشان میدهد بهبود تدریجی سبک زندگی نیز میتواند اهمیت داشته باشد و لازم نیست فرد همه تغییرات را بهطور ناگهانی انجام دهد. هرچه مجموعه عادتهای سالم در زندگی بیشتر شود، احتمال کاهش فشار خون نیز بیشتر به نظر میرسد.
احتمال کنترل بهتر فشار خون
پژوهشگران همچنین بررسی کردند که آیا سبک زندگی سالمتر با احتمال کمتر کنترلنشده بودن فشار خون ارتباط دارد یا خیر.
افراد دارای سبک زندگی متوسط حدود ۹ درصد و افراد دارای سبک زندگی خوب حدود ۱۵ درصد احتمال کمتری برای داشتن فشار خون کنترلنشده نسبت به گروه دارای سبک زندگی ضعیف داشتند. با این حال، این تفاوتها در تحلیل نهایی از نظر آماری قطعی نبودند و بنابراین باید با احتیاط تفسیر شوند.
در مقابل، ارتباط سبک زندگی سالم با کاهش خودِ فشار خون سیستولی و دیاستولی واضحتر و از نظر آماری معنیدار بود.
دارو مهم است، اما تنها راه کنترل فشار خون نیست
پیام مهم این پژوهش این است که کنترل فشار خون نباید تنها به مصرف دارو محدود شود. پژوهشگران تأکید دارند که اصلاح سبک زندگی میتواند در کنار درمان دارویی، بخشی مهم از مدیریت پرفشاری خون باشد.
البته این یافته به این معنا نیست که بیماران باید داروهای خود را قطع کنند. تصمیم درباره مصرف یا تغییر داروی فشار خون باید همواره با نظر پزشک انجام شود. این مطالعه نشان میدهد که عادتهایی مانند فعالیت بدنی بیشتر، کنترل وزن، پرهیز از دخانیات و تغذیه سالم میتوانند در کنار درمان پزشکی به کنترل بهتر فشار خون کمک کنند.
چرا این پژوهش اهمیت دارد؟
پرفشاری خون یکی از مهمترین عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی است و بسیاری از بیماران، با وجود آگاهی از بیماری یا مصرف دارو، همچنان فشار خون کنترلشدهای ندارند.
نتایج این پژوهش پیشنهاد میکند که سیاستهای سلامت عمومی باید علاوه بر تشخیص و درمان دارویی، بر آموزش و حمایت از تغییر سبک زندگی نیز تمرکز کنند. پژوهشگران معتقدند آموزش بیماران، تشویق به تغییر رفتارهای روزمره و مشارکت فعالتر کارکنان نظام سلامت میتواند به بهبود مدیریت فشار خون در جامعه کمک کند.
یک نکته مهم درباره نتایج
این پژوهش یک مطالعه مشاهدهای بر پایه دادههای جمعیتی است. بنابراین، اگرچه ارتباط روشنی میان سبک زندگی سالمتر و فشار خون پایینتر مشاهده شده، نمیتوان تنها بر اساس این مطالعه گفت که همه تغییرات مشاهدهشده مستقیماً و فقط ناشی از سبک زندگی بودهاند.
به همین دلیل، پژوهشگران خواستار انجام مطالعات آیندهنگر و پژوهشهای بیشتر شدهاند تا اثر تغییرات سبک زندگی بر کنترل فشار خون با دقت بیشتری بررسی شود.
جمعبندی
پیام ساده این پژوهش این است: هرچه مجموعه عادتهای سالم در زندگی فرد مبتلا به فشار خون بالا بیشتر باشد، احتمال داشتن فشار خون پایینتر و کنترل بهتر بیماری نیز بیشتر است.
فعالیت بدنی، حفظ وزن مناسب، تغذیه سالم و پرهیز از رفتارهای ناسالم، در کنار درمان پزشکی، میتوانند بخشی از یک راهبرد جامع برای مدیریت پرفشاری خون باشند. با این حال، اصلاح سبک زندگی جایگزین خودسرانه دارو نیست و بهترین نتیجه احتمالاً از ترکیب مراقبت پزشکی و تغییرات پایدار در شیوه زندگی به دست میآید.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.