از قهوه و نان گرفته تا دسر، چیپس و نوشیدنی؛ این روزها «پروتئین» فقط یک ماده مغذی نیست، بلکه به یکی از داغترین واژههای سبک زندگی و تغذیه در شبکههای اجتماعی تبدیل شده است. ترند «پروتئینمکسینگ» که بر افزایش مصرف پروتئین و انتخاب مداوم غذاهای پرپروتئین تأکید دارد، در سال ۲۰۲۶ بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ اما پشت این موج یک سؤال مهم وجود دارد: آیا پروتئین بیشتر واقعاً به معنای سلامت بیشتر است یا «پروتئینمکسینگ» در حال تبدیل شدن به وسواس غذایی جدید است؟
پروتئینمکسینگ چیست؟
پروتئینمکسینگ (Protein-maxxing) یک سبک غذایی و سبک زندگیِ نوظهور است که در شبکههای اجتماعی به یک ترند جدید تبدیل شده است. در این رویکرد، فرد بهصورت آگاهانه تلاش میکند میزان پروتئین دریافتی خود را افزایش دهد و منابع پروتئینی را در وعدههای اصلی و میانوعدههای روزانه در اولویت قرار دهد.
در پروتئینمکسینگ، موضوع فقط مصرف یک غذای «هایپروتئین» نیست؛ بلکه پروتئین به یکی از محورهای اصلی انتخابهای غذایی روزمره تبدیل میشود. فرد ممکن است بهدنبال غذاها، میانوعدهها و محصولات پرپروتئین باشد یا حتی غذاهای معمولی را با نمونههای پروتئینیتر جایگزین کند.
ماجرا از جایی جالب میشود که مفهوم «پروتئین کافی» کمکم جای خود را به «پروتئین بیشتر» میدهد. یعنی سؤال از «چه مقدار پروتئین برای بدنم کافی است؟» به این تغییر میکند که «چطور میتوانم پروتئین بیشتری وارد رژیم غذاییام کنم؟»
این همان نقطهای است که پروتئینمکسینگ را از یک توصیه ساده برای دریافت پروتئین کافی جدا میکند و آن را به یک ترند سبک زندگی تبدیل میکند. البته بیشتر بودن پروتئین لزوماً به معنای سالمتر بودن نیست و مقدار مناسب آن باید با توجه به نیازهای فردی، سن، سطح فعالیت بدنی و شرایط سلامت تعیین شود.
چرا ناگهان همه درباره پروتئین حرف میزنند؟
پروتئین یکشبه کشف نشده است. سالهاست میدانیم این ماده مغذی برای ساخت و حفظ بافتهای بدن، از جمله عضلات، اهمیت دارد. پس چه چیزی تغییر کرده است؟
ترکیبی از چند موج بزرگ سلامت و سبک زندگی، پروتئین را به ستاره سال ۲۰۲۶ تبدیل کرده است: کاهش وزن، بدنسازی و تمرینات مقاومتی، داروهای کاهش وزن و البته شبکههای اجتماعی.
از طرف دیگر، وقتی فردی کمتر غذا میخورد، طبیعی است که کیفیت غذایی که دریافت میکند اهمیت بیشتری پیدا کند. در مورد داروهای GLP-1 نیز توجه به حفظ توده بدون چربی و عضله در زمان کاهش وزن، بحث پروتئین و ورزش را جدیتر کرده است. یک مرور علمی منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نیز به نقش تغذیه و تمرین در حفظ توده بدون چربی هنگام درمان با داروهای GLP-1 پرداخته است. همین موضوع باعث شده پروتئین دیگر فقط دغدغه بدنسازها نباشد.
️ از باشگاه تا قفسه فروشگاه؛ پروتئین همهجا هست
اگر چند سال پیش روی بستهبندی یک چیپس یا نوشیدنی عبارت «پروتئین بالا» میدیدیم، احتمالاً تعجب میکردیم. امروز دیگر چندان عجیب نیست.
پودرهای پروتئینی، بارهای پروتئینی، نوشیدنیهای پروتئینی، غلات صبحانه غنیشده، دسرهای پروتئینی و حتی غذاهای فستفودی با مقادیر بسیار بالای پروتئین، بخشی از همین بازار هستند.
در واقع، صنعت غذا خیلی زود فهمید که «پروتئین» فقط یک ماده مغذی نیست؛ یک کلمه جذاب روی بستهبندی هم هست.
حتی یک گزارش جدید Euromonitor در ژوئیه ۲۰۲۶ نشان میدهد بازار جهانی غذا، نوشیدنی و مکملهای پرپروتئین به یکی از موتورهای مهم رشد تبدیل شده و تقاضای جهانی برای پروتئین در سالهای آینده نیز همچنان رو به افزایش پیشبینی میشود.
اما اینجا یک سؤال مهم مطرح میشود:
آیا هر چیزی که پروتئین بیشتری دارد، الزاماً انتخاب سالمتری است؟
جواب کوتاه: نه.
پروتئین بیشتر؛ همیشه بهتر نیست
پروتئین برای بدن ضروری است، اما این به آن معنا نیست که افزایش بینهایت آن، فواید بینهایت ایجاد میکند.
یکی از مشکلات ترندهای «مکسینگ» این است که یک موضوع پیچیده را به یک هدف ساده تبدیل میکنند.
مثلا: «هرچه فیبر بیشتر، بهتر» یا «هرچه پروتئین بیشتر، بهتر»،
در حالی که بدن انسان با یک عدد یا یک ماده غذایی اداره نمیشود.
آنچه اهمیت دارد، کل الگوی غذایی است.
کارشناسان Johns Hopkins نیز درباره همین مسئله هشدار دادهاند؛ به گفته این مرکز، با وجود اینکه موج مصرف پروتئین همچنان در سال ۲۰۲۶ ادامه دارد، بسیاری از افراد ممکن است به اندازه کافی پروتئین دریافت کنند اما همچنان فیبر کافی مصرف نکنند.
وقتی پروتئین جای فیبر را میگیرد
تصور کنید فردی برای افزایش پروتئین، صبحانهاش را با یک محصول پروتئینی شروع میکند، میانوعدهاش بار پروتئینی است، ناهارش مقدار زیادی گوشت دارد و عصر هم یک شیک پروتئینی میخورد. ممکن است عدد پروتئین رژیم غذایی او بالا باشد.
اما اگر در همین مسیر میوه، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل از برنامه غذایی حذف شوند، آیا واقعاً رژیم سالمتری ساخته است؟ مشکل دقیقاً همینجاست. سلامت فقط با یک درشتمغذی ساخته نمیشود.
فیبر، ویتامینها، مواد معدنی، چربیهای مفید و کربوهیدراتهای باکیفیت نیز بخشی از یک الگوی غذایی متعادل هستند.
پروتئینمکسینگ چگونه به وسواس تبدیل میشود؟
مشکل اصلی شاید خود پروتئین نباشد؛ بلکه وسواسی باشد که ممکن است اطراف آن شکل بگیرد.
اگر فردی قبل از خرید هر ماده غذایی ابتدا دنبال عدد پروتئین روی بستهبندی بگردد، اگر مدام مقدار پروتئین وعدههایش را محاسبه کند، اگر به خاطر رسیدن به یک عدد مشخص حتی زمانی که گرسنه نیست غذا بخورد، یا اگر غذاهای دیگر را صرفاً به دلیل پروتئین کمتر کنار بگذارد، دیگر با یک توصیه ساده تغذیهای مواجه نیستیم.
اینجاست که «پروتئین کافی» میتواند تبدیل شود به پروتئینمکسینگ. ترندهای «maxxing» اساساً همین ویژگی را دارند: یک رفتار سالم را تا نقطه افراط میبرند.
آیا شبکههای اجتماعی در این ماجرا مقصرند؟
بخشی از ماجرا قطعاً به شبکههای اجتماعی برمیگردد. پروتئین یک موضوع بسیار مناسب برای محتوای کوتاه است.
یک اینفلوئنسر میتواند در چند ثانیه نشان دهد:
«صبحانه ۴۰ گرم پروتئین»
«ناهار ۵۰ گرم پروتئین»
«میانوعده ۲۰ گرم پروتئین»
و در پایان هم یک عدد بزرگ برای کل روز ارائه کند.
مشکل اینجاست که مخاطب ممکن است فراموش کند این عدد برای چه کسی مناسب بوده است. بدن یک ورزشکار جوان، یک فرد سالمند، فردی که قصد کاهش وزن دارد یا فردی با بیماریهای زمینهای، الزاماً نیاز یکسانی ندارد.
استنفورد نیز در بررسی خود درباره موج پروتئین در سال ۲۰۲۶ تأکید کرده که باید میان تبلیغات و شواهد علمی تفاوت گذاشت؛ حتی محصولات غیرمنتظرهای مانند چیپس و آب بستهبندیشده نیز اکنون با ادعاهای مرتبط با پروتئین عرضه میشوند.
آیا واقعاً باید مقدار پروتئین را بالا ببریم؟
این سؤال یک پاسخ واحد برای همه ندارد.
مقدار مناسب پروتئین به عواملی مانند سن، وزن، میزان فعالیت بدنی، وضعیت سلامت و هدف فرد بستگی دارد.
برای فردی که تمرینات قدرتی منظم دارد، نیاز ممکن است با فرد کمتحرک متفاوت باشد. برای سالمندان نیز حفظ توده عضلانی اهمیت ویژهای دارد.
اما نکته مهم این است که افزایش پروتئین بدون توجه به کل رژیم غذایی، نسخه سلامت نیست.
حتی درباره میزان مورد نیاز نیز میان توصیههای مختلف تفاوت وجود دارد و متخصصان تأکید میکنند که مقدار پروتئین باید در کنار کیفیت رژیم غذایی و شرایط فرد بررسی شود. استنفورد در گزارش خود نیز به همین اختلاف میان تبلیغات پروتئینی و شواهد علمی پرداخته است.
یک نکته مهم درباره کاهش وزن و داروهای GLP-1
رواج داروهای GLP-1 نیز به شکل غیرمستقیم به تب پروتئین دامن زده است.
وقتی اشتها کاهش پیدا میکند و فرد غذای کمتری میخورد، انتخاب مواد غذایی مغذی اهمیت بیشتری پیدا میکند. از سوی دیگر، حفظ توده بدون چربی در جریان کاهش وزن به یکی از موضوعات مهم پژوهشی تبدیل شده است.
حتی شرکتهای بزرگ صنایع غذایی نیز به این بازار توجه کردهاند. رویترز در گزارشی که همین امروز منتشر شده، از تلاش Nestlé برای توسعه محصولات ویژه مصرفکنندگان داروهای کاهش وزن و استفاده از ترکیباتی مانند فرمولهای پرپروتئین برای پاسخ به نگرانی درباره حفظ عضله خبر داده است.
این یعنی موج پروتئین فقط یک ترند اینستاگرامی نیست؛ بازار بزرگی پشت آن شکل گرفته است.
از کجا بفهمیم پروتئین خوردن از نیاز به وسواس تبدیل شده است؟
اگر بیشتر این نشانهها را در خودتان میبینید، بد نیست کمی مکث کنید: تقریباً هر وعده غذایی را بر اساس مقدار پروتئین انتخاب میکنید. قبل از خرید محصولات غذایی، اول عدد پروتئین را بررسی میکنید.
برای رسیدن به یک عدد خاص، حتی وقتی سیر هستید پروتئین بیشتری میخورید.
محصولات «High Protein» را صرفاً به دلیل پروتئین بالاتر، سالمتر از گزینههای دیگر فرض میکنید.
مصرف میوه، سبزیجات، حبوبات یا غلات کامل در رژیم غذاییتان کمتر شده است.
احساس میکنید اگر یک وعده پروتئین زیادی نداشته باشد، آن وعده «خوب» نیست.
این نشانهها بهتنهایی تشخیص یک اختلال تغذیهای نیستند، اما میتوانند نشان دهند که تمرکز روی یک ماده غذایی بیش از حد پررنگ شده است.
پروتئین را کنار بگذاریم؟ نه؛ نگاهمان را عوض کنیم
قرار نیست از فردا پروتئین را از بشقابمان حذف کنیم. پروتئین یکی از مواد مغذی ضروری بدن است و دریافت کافی آن برای سلامت، حفظ عضلات و بسیاری از عملکردهای بدن اهمیت دارد.
مسئله، افراط در یک جهت است. اگر پروتئین بیشتر باعث شود رژیم غذایی متنوعتر و مغذیتر شود، میتواند بخشی از یک انتخاب سالم باشد.
اما اگر برای رسیدن به یک عدد پروتئین، غذاهای کامل و متنوع را کنار بگذاریم، احتمالاً از هدف اصلی فاصله گرفتهایم.
در نهایت شاید بهترین پاسخ به ترند «پروتئینمکسینگ» یک جمله ساده باشد:
پروتئین دشمن نیست؛ اما بیشتر بودن آن هم بهتنهایی مساوی سالمتر بودن نیست.
️ ترند بعدی چیست؟
جالب اینکه در حالی که پروتئین هنوز سلطان بازار سلامت در سال ۲۰۲۶ است، رقیب تازهای هم پیدا کرده است: فیبر.
Johns Hopkins از «Fiber-maxxing» بهعنوان یکی از ترندهای مهم امسال نام برده و گزارش داده که توجه مردم به سلامت روده و مصرف فیبر بهشدت افزایش یافته است.
شاید داستان تغذیه در سالهای آینده دیگر درباره یک ماده غذایی خاص نباشد.
شاید بعد از سالها «کمچرب»، «بدون قند»، «پرپروتئین» و «پر فیبر»، بالاخره به یک اصل قدیمی برگردیم: غذای سالم، بیشتر از آنکه درباره یک ماده غذایی باشد، درباره تعادل و تنوع است.
تهیه و تنظیم: طوبی میرزاحسینی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.