بسیاری از والدین دوست دارند با کودک خردسالشان بازی کنند، اما وقتی فرزندشان خیلی کوچک است، بلد نیستند با او بازی کنند یا بازیهایی انتخاب میکنند که از حد توان و حوصله کودک فراتر است.
به گزارش بهداشت نیوز، بسیاری از والدین دوست دارند با کودک خردسالشان بازی کنند، اما وقتی فرزندشان خیلی کوچک است، بلد نیستند با او بازی کنند یا بازیهایی انتخاب میکنند که از حد توان و حوصله کودک فراتر است. کودکی که بهدلیل شرایط زندگی، مجبور است بیشتر ساعات روز را در آپارتمانی کوچک زندانی باشد، کمترین توقعی که میتواند داشته باشد این است که با او بازی کنید، اما اگر نمیدانید چگونه باید اینکار را انجام دهید، ما به شما میگوییم بازیهای شاد و مناسب سن فرزند 1 تا 2 ساله چه میتواند باشد.
برای کودکان 12 تا 15 ماهه
ترانه دلخواهتان را که البته بهتر است شاد باشد، برای کودک نوپای خود بخوانید و هماهنگ با ریتم آن ضربههای ملایمی به شکمش بزنید. حالا آهنگ را با ریتم تندتری بخوانید و ضربههایتان را هماهنگ با آن تندتر کنید. این بازی به کودک کمک میکند معنای ریتم را درک کند و این کار به تکامل مهارتهای شنیداری او کمک میکند.
برخی عروسکها یا حیوانات عروسکی پشمالوی او را بردارید و کنارش روی زمین بنشینید. یکی از عروسکها را بردارید و صدایتان را تغییر دهید و به جای عروسک صحبت کنید. سپس عروسک دیگری را بردارید و با صدایی که متفاوت از قبلی است، صحبت کنید. حالا عروسک را بردارید و بگویید: «بیا عزیزم! بیا غذا بخوریم.» یا مثلا «بیا بغلت کنم تا بخوابی» و هنگام ادای این جملات این کارها را با عروسک انجام دهید. یکی از عروسکها را به او بدهید و از او بخواهید آن را بغل کند و ببوسد. کودک ابتدا ممکن است فقط نگاهتان کند، اما به زودی یاد میگیرد خودش بهتنهایی با عروسکهایش بازی کند.
بازی مفید دیگری که میتوانید با کودک 12تا 15 ماههتان انجام دهید، کتاب خواندن است. کتابی را که دارای تصاویر رنگی یا برجسته است، بردارید و به عکسها و اشکال آن اشاره کنید و نام آنها را بگویید. شعرهای کودکانه کتاب را برایش بخوانید و هنگام خواندن، آهنگ و تن صدایتان را تغییر دهید. این کار کمک میکند بتوانید عشق و علاقه به کتاب خواندن را در کودکتان ایجاد کنید.
اسباببازیهای سبک و چرخدار و توپهای سبک را که کودک قادر به هل دادن آن است در اختیارش قرار دهید. کودک وقتی میبیند که میتواند جسمی را جابجا کند، احساس قدرت و توانایی میکند. این بازی روش فوقالعادهای برای ایجاد اعتماد بهنفس است.
برای کودکان 15 تا 18 ماهه
چند شیء که جنسهای مختلفی دارند کنار کودک بگذارید و دست کودک را روی آنها بکشید. سعی کنید اجناس را طوری انتخاب کنید که بعضی از آنها نرم و برخی سفت باشند. مثلا یک قابلمه کوچک یا یک لیوان را لمس کنید و بگویید: «بهبه ببین چه سفته» و یک پارچه نرم یا عروسک پشمالوی نرم را لمس کنید و بگویید: «بهبه چه نرمه». این بازی برای تقویت حس لامسه کودک مفید است.
کودک را روی زمین بنشانید و خودتان نیز کمی دورتر روبروی او بنشینید و توپ را به سوی او بغلتانید. او را تشویق کنید همین کار را تکرار کند. حوصله به خرج دهید، توقع نداشته باشید با یکبار انجام دادن هر کاری او بتواند آن را به درستی انجام دهد. هر کار تازهای را باید چند بار انجام دهید تا کودک بتواند آن را یاد بگیرد.
در این سن نیز کتاب خواندن بازی مناسب و آموزندهای است. در این زمان کودکان به کتابهایی علاقه دارند که حاوی تصاویر بچههایی است که در حال انجام کارهای آشنا مانند غذا خوردن، دویدن، خوابیدن و خندیدن باشند. برای افزایش علاقه فرزندتان به کتاب، نام او را به جای نام کودک داستان بگذارید. کتاب خواندن قدرت تخیل کودک را تحریک میکند و مهارتهای زبانی و شنیداری او را تکامل میبخشد.
کودک در این سن به حیوانات کوچکی که در اطرافش میبیند مثل سگ، گربه، کلاغ و گنجشک توجه خاصی نشان میدهد. اگر این حیوانات را در خیابان یا پارک دیدید به آنها اشاره کنید و نامشان را بگویید. خواهید دید کودک به زودی با دیدن هر حیوانی، حتی اگر شما حواستان نباشد، آن را نشان میدهد و سعی میکند نام آن را بیان کند.
همراه با کودک کنار آینه بایستید و بگذارید خودش را در حال انجام کارهای مختلف ببیند. خودتان نیز میتوانید شکلک درآورید، دندانهایتان را نشان دهید و بخندید تا او بتواند شما را با تصویرتان در آینه مقایسه کند.
برای کودکان 18 تا 21 ماهه
اسباببازیهایی را که میتوانید صدای آنها را درآورید، مثل قطار، ماشین یا تصویر حیواناتی مانند گاو، گوسفند، خروس، مرغ و... را جلوی کودک بگذارید، نامشان را بگویید و صدای آنها را تقلید کنید.
این کار را بارها تکرار کنید تا صداها برای کودک به صداهایی آشنا تبدیل شوند. خواهید دید کودک بهزودی با دیدن عکسها و اسباببازیها صدایشان را درمیآورد. حواستان باشد همیشه بازی را با درآوردن یک صدای آشنا خاتمه دهید چون یک پایان آشنا به کودکتان احساس امنیت میبخشد.
کودکان شعرهای همراه با حرکت را دوست دارند. از خودتان شعرهایی درمورد بالا و پایین پریدن، رقصیدن و دویدن دربیاورید و همراه آن این حرکات را انجام دهید. کودک از این بازی بسیار لذت خواهد برد و چهبسا ناگهان خواهید دید او نیز از خودش شعری ساخته است.
برای کودکان 21 تا 24 ماهه
موسیقی شادی که کودکتان آن را دوست دارد، بگذارید و به حرکات کودکتان پاسخ دهید؛ مثلا اگر این پا و آن پا کرد، شما هم همین کار را بکنید. اگر جستوخیز کرد، شما هم جستوخیزکنید. دستش را بگیرید و همراه موسیقی حرکات مختلفی با او بکنید. میتوانید بپرید، بدوید، بچرخید یا روی پنجه پا راه بروید. با موسیقی آزادانه حرکت کنید و بگذارید کودکتان نیز همین کار را بکند. او شادی و لذت بردن شما از موسیقی را درک میکند و خودش نیز از آن لذت خواهد برد.
یکی از حیوانات عروسکی را که مورد علاقه کودکتان است، بردارید و با آن شروع به گفتوگو کنید؛ مثلا بگویید: «خرس کوچولو بیسکوییت میخوری؟» و از زبان عروسک بگویید: «بله، خیلی ممنون.» یا بگویید: «خرس کوچولو میخواهی کلاه سرت کنم؟» و کلاه کودکتان را بر سر خرس بگذارید. سعی کنید شرایطی ایجاد کنید که بتوانید با جملاتی که به کار میبرید، کارهای روزمره زندگی را به او بیاموزید. میتوانید جمع کردن اسباببازی، مسواک زدن و... را اینگونه به کودک یاد بدهید.
چند شیء مانند برس سر، سنجاق سر، قاشق، لیوان و مانند آنها را که کودک میشناسد، کنار او بگذارید و وانمود کنید در حال استفاده از آنها هستید. سپس از او بخواهید از آنها استفاده کند؛ مثلا به او بگویید موهایش را شانه کند. این بازیها برای هماهنگی مهارتهای فکری و عملی در کودکتان مفید است.
یک کودک در این سن به خوبی میتواند قایمباشکبازی کند، البته لطفا جاهایی که به عقل جن هم نمیرسد، قایم نشوید!
اگر فرزند خردسالتان اصرار دارد به جایی که خطرناک است، برود، به جای اینکه با زور او را از رفتن به آن محل منع کنید، او را با مهربانی در آغوش بگیرید و برایش توضیح دهید «نباید به آنجا بروی چون آنجا خطرناک است.» او از لحن صدای شما متوجه میشود این کار بد است و از آنجا که اجبار و زوری در کار نبوده، آن را خواهد پذیرفت. دوری از کارهای خطرناک را با زبان عروسکها و توسط قصهای که قهرمانش عروسکها هستند، بهراحتی و با روش غیرمستقیم میتوانید به فرزندانتان یاد بدهید.
دکتر هانیه زائررضایی روانشناس بالینی کودک و نوجوان
هفته نامه سلامت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.