مادر از آشپزخانه می گوید: «لباس هایت را بردار و برای رفتن آماده شو.» کودک سرگرم بازی است و پاسخی نمی دهد. چند دقیقه بعد، همان درخواست با صدای بلندتر تکرار می شود و این بار پاسخ کودک فقط یک کلمه است: «چی؟» سر میز شام هم بعضی جمله ها را دوباره می پرسد. شاید معلمش گفته باشد که گاهی دستورهای کلاس را کامل انجام نمی دهد. در چنین موقعیت هایی، اولین برداشت معمولا حواس پرتی یا بی توجهی است؛ اما آیا همیشه همین توضیح درست است؟
تکرار این رفتارها لزوما به معنای کم شنوایی نیست، ولی می تواند فرصتی برای بررسی باشد. پیش از آنکه کودک را بابت گوش ندادن سرزنش کنیم، بهتر است مطمئن شویم حرف ها واقعا به روشنی به گوشش می رسند.
هر «چی؟» گفتنی از حواس پرتی نیست
کودکان هنگام بازی، تماشای کارتون یا فکر کردن به موضوعی جذاب ممکن است متوجه صدای اطراف نشوند. یک بار پاسخ ندادن یا درخواست تکرار جمله، به تنهایی نشانه مشکل شنوایی نیست. موضوع زمانی ارزش توجه بیشتری پیدا می کند که این اتفاق مرتب تکرار شود و در موقعیت های مختلف دیده شود.
مثلا کودک هنگام گفت‌وگوی روبه‌رو پاسخ مناسبی می دهد، اما وقتی از اتاق دیگری صدایش می کنید، واکنشی ندارد. یا در خانه وقتی همه چیز آرام است، صحبت ها را دنبال می کند، ولی در جمع خانوادگی بخشی از مکالمه را از دست می دهد. این تفاوت ها اطلاعات مفیدی برای ارزیابی هستند.
شنیدن صدای موسیقی یا زنگ در نیز به تنهایی همه مشکلات شنوایی را رد نمی کند. مهم است بدانیم کودک گفتار را در شرایط مختلف چطور دریافت می کند. البته دشواری در دنبال کردن صحبت ها می تواند دلایل دیگری هم داشته باشد؛ به همین دلیل، مشاهده رفتار باید به بررسی منتهی شود، نه تشخیص خانگی.
چه نشانه هایی را در خانه و مدرسه جدی بگیریم؟
والدین بیشتر از هر کسی رفتار روزمره کودک را می بینند. تغییرهای کوچک، اگر تکرار شوند، می توانند به شناخت بهتر وضعیت کمک کنند. درخواست مکرر برای تکرار جمله، بلند کردن صدای تلویزیون، پاسخ ندادن هنگام صدا کردن و اجرای ناقص دستورهای شفاهی از مواردی هستند که بهتر است درباره آن ها با متخصص صحبت شود.
نگرانی درباره تاخیر گفتار یا واضح نبودن بعضی کلمات نیز ارزش مطرح کردن دارد. با این حال، هیچ کدام از این موارد به تنهایی ثابت نمی کند که کودک کم شنواست. هدف از توجه به نشانه ها، پیدا کردن دلیل رفتار و انتخاب اقدام مناسب است.
به‌جای امتحان کردن مداوم کودک با صداهای مختلف، چند موقعیت مشخص را یادداشت کنید: چه زمانی پاسخ نمی دهد؟ محیط چقدر شلوغ است؟ آیا درخواست را از نزدیک بهتر متوجه می شود؟ این مشاهدات می توانند هنگام مراجعه مفید باشند.
نظر معلم یا مربی هم کمک کننده است. از او بخواهید نمونه های دقیق را توضیح دهد، نه اینکه فقط بگوید کودک «حواسش نیست». کنار هم گذاشتن تجربه خانه و مدرسه، تصویر روشن تری می سازد.
قبل از خرید هر وسیله ای، علت را پیدا کنیم
اگر نگرانی درباره شنوایی کودک تکرار می شود، قدم اول ارزیابی تخصصی است. شنوایی شناس با توجه به سن و توان همکاری کودک، روش مناسب بررسی را انتخاب می کند. در صورت نیاز، بررسی پزشکی گوش نیز در مسیر ارزیابی قرار می گیرد.
همه مشکلات شنوایی علت یکسانی ندارند و راهکار مناسب برای همه کودکان مشابه نیست. بنابراین، نمی توان از چند بار «چی؟» گفتن به این نتیجه رسید که کودک به سمعک نیاز دارد. تصمیم درباره درمان، پیگیری یا استفاده از وسایل کمک شنوایی باید بر اساس نتیجه بررسی ها باشد.
هنگام مراجعه، سابقه مشکلات گوش و نگرانی های مربوط به گفتار یا عملکرد مدرسه را مطرح کنید. یادداشت های شما درباره موقعیت های روزمره نیز می توانند مفید باشند. اگر نتیجه ارزیابی را متوجه نشدید، بخواهید به زبان ساده توضیح داده شود: چه چیزی مشخص شده، قدم بعدی چیست و پیگیری چگونه انجام می شود؟
اگر کودک به سمعک نیاز داشت، انتخاب از کجا شروع می شود؟
وقتی نیاز به سمعک تایید می شود، خانواده معمولا با پرسش های متعددی روبه‌روست: کدام مدل مناسب تر است؟ آیا کودک آن را می پذیرد؟ در مدرسه و هنگام بازی چگونه از آن استفاده خواهد کرد؟ پاسخ این پرسش ها از شناخت نیاز کودک شروع می شود.
نتیجه ارزیابی شنوایی، راحتی استفاده و شرایط روزمره باید در انتخاب در نظر گرفته شوند. دستگاهی که برای یک بزرگسال مناسب است، الزاما انتخاب مناسبی برای کودک نیست. کوچک بودن یا داشتن امکانات بیشتر هم به تنهایی معیار کافی محسوب نمی شود.
برای مقایسه قیمت سمعک، ابتدا مشخص کنید کدام گزینه ها با نیاز شنوایی کودک تناسب دارند و هر پیشنهاد چه خدماتی را شامل می شود. سپس هزینه گزینه های مناسب را کنار هم بگذارید.
آموزش خانواده نیز بخشی از این مسیر است. والدین باید شیوه استفاده، نگهداری و مراجعه برای تنظیم را بدانند. انتخاب دستگاه آغاز کار است؛ پیگیری تجربه کودک در خانه و مدرسه هم اهمیت دارد.
هزینه سمعک کودک را با چه معیارهایی مقایسه کنیم؟
نگرانی درباره هزینه طبیعی است، اما مبلغ اعلام شده زمانی قابل مقایسه خواهد بود که بدانیم دقیقا بابت چه مواردی پرداخت می شود. هنگام بررسی قیمت سمعک برای کودکان، از مرکز بخواهید هزینه دستگاه، قالب، تنظیم و پیگیری را روشن توضیح دهد.
درباره ضمانت، تعمیر و شرایط مراجعات بعدی نیز سوال کنید. ممکن است دو پیشنهاد در ظاهر مشابه باشند، اما خدمات متفاوتی داشته باشند. داشتن توضیح مکتوب کمک می کند خانواده با اطلاعات روشن تری تصمیم بگیرد.
هنگام مقایسه برندها، فقط نام را نبینیم
نام برند می تواند نقطه شروع جستجو باشد، ولی تصمیم نهایی باید بر اساس مدل مشخص و تناسب آن با کودک گرفته شود. اگر در جستجوی قیمت سمعک زیمنس آلمان هستید، مدل دقیق، مشخصات دستگاه و خدمات همراه آن را بررسی کنید. درباره نام تجاری فعلی، کشور سازنده و ضمانت نیز اطلاعات روشن بخواهید. شنوایی شناس می تواند توضیح دهد چرا یک گزینه برای نیاز کودک پیشنهاد شده است.
به جای «حواست کجاست؟»، راه گفتگو را ساده تر کنیم
تا زمان روشن شدن وضعیت، می توان ارتباط روزمره را آسان تر کرد. پیش از صحبت، توجه کودک را جلب کنید و تا حد امکان روبه‌روی او قرار بگیرید. هنگام گفتگوی مهم، صدای تلویزیون یا سایر صداهای پس زمینه را کمتر کنید.
اگر جمله ای را متوجه نشد، با آرامش دوباره بگویید یا آن را ساده تر بیان کنید. برای اطمینان از فهمیدن درخواست، از او بخواهید بگوید قرار است چه کاری انجام دهد؛ بدون اینکه گفتگو به بازخواست تبدیل شود.
همراهی خانواده و مدرسه کمک می کند کودک برای پرسیدن دوباره احساس خجالت نکند. اگر «چی؟» گفتن، پاسخ ندادن یا دشواری در دنبال کردن صحبت ها مرتب تکرار می شود، برای ارزیابی شنوایی اقدام کنید. شروع درست، شناخت نیاز کودک و دریافت راهنمایی تخصصی است؛ تصمیم درباره سمعک و هزینه آن پس از این مرحله معنا پیدا می کند.
جمع بندی
تکرار «چی؟» گفتن یا پاسخ ندادن کودک همیشه به معنای بی‌توجهی نیست. اگر این رفتارها ادامه دارند، پیش از سرزنش، شنوایی او را بررسی کنید. در صورت نیاز به سمعک، انتخاب را بر اساس ارزیابی تخصصی، شرایط کودک و خدمات همراه دستگاه انجام دهید. همراهی آرام خانواده و مدرسه نیز کمک می کند کودک بدون خجالت، برای فهمیدن بهتر حرف ها درخواست تکرار کند.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.