مهندسی بهداشت حرفهای را میتوان بهطور خلاصه علم و هنر تامین سلامت در محیطهای شغلی تعریف کرد و یک مهندس بهداشت حرفهای یا متخصص سلامت شغلی کسی است که وظیفه شناسایی، ارزشیابی و حذف یا کنترل عوامل مخاطرهآمیز شغلی را برعهده دارد.
به گزارش بهداشت نیوز، مهندسی بهداشت حرفهای را میتوان بهطور خلاصه علم و هنر تامین سلامت در محیطهای شغلی تعریف کرد و یک مهندس بهداشت حرفهای یا متخصص سلامت شغلی کسی است که وظیفه شناسایی، ارزشیابی و حذف یا کنترل عوامل مخاطرهآمیز شغلی را برعهده دارد.
نخستین کمیته مشترک سازمان بهداشت جهانی و سازمان بینالمللی کار که درسال ۱۹۵۰ میلادی تشکیل شد، مهندسی بهداشت حرفهای را چنین تعریف کرده است: «تامین و ارتقای عالیترین سطح سلامت جسمی، روانی و اجتماعی برای کارگران همه مشاغل، پیشگیری از بیماریها و حوادث ناشی از کار، بهکارگماردن نیروی کار در محیط و شغلی که از لحاظ جسمی و روانی قدرت انجام آن را دارد و بهطور خلاصه تطابق کار با انسان یا ارگونومی که از کلمه یونانی برگرفته شده است.»
ماشاا... عقیلینژاد و مسعود مصطفایی درباره نوع و تحول در حوادث کار در کتابی با عنوان «طب کار و بیماریهای شغلی» مینویسند:
سازمان جهانی بهداشت سلامت را اینگونه تعریف کرده است: «رفاه کامل جسمی، روحی، اجتماعی و نه فقط نبودن بیماری و نقص عضو» بیماری در اثر تماس با عوامل زیانآور و تغذیه نامناسب ایجاد میشود. عوامل زیانآور هر جایی ممکن است وجود داشته باشند و فرد در اثر تماس با آنها دچار بیماری شود ولی اگر عامل زیانآور در محیط کار باشد، فرد به بیماری ناشی از کار یا همان بیماری شغلی مبتلا میشود. غالبا بیماریهای ناشی از کار مزمن هستند و از زمان تماس و ابتلا یا بروز بیماری گاهی بیش از ۳۰ سال طول میکشد. بیماریهای ناشی از کار رنج و زیانهای هنگفتی را در دنیای کار به دنبال دارند. با وجودی که میزان مرگ ناشی از بیماریهای شغلی و بیماریهای وابسته به شغل ۶ برابر بیشتر از حوادث شغلی است، هنوز این بیماریها ناشناخته و پنهان هستند. علاوه بر این، ماهیت بیماریهای ناشی از کار به سرعت در حال تغییر است. تکنولوژی جدید وتحولات اجتماعی، همراه با تغییر شرایط اقتصادی جهانی بر وخامت خطرات بهداشتی موجود افزوده و انواع جدیدی از این خطرها را ایجاد کرده است. در حالی که پیشرفتهای زیادی در مبارزه با بیماریهای ناشی از کار حاصل شده، نیاز مبرم و فوری برای تقویت توانمندیها برای پیشگیری در سیستمهای بهداشت حرفهای کشور وجود دارد. تلاش جمعی دولت و تشکلهای کارفرمایی و کارگری اساس مبارزه با این اپیدمی پنهان است. براساس قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران، یکی از وظایف کارفرمایان تهیه امکانات لازم برای تامین و حفظ سلامت شاغلان است(فصل چهارم قانون کار) البته ناگفته نماند قانونگذار شاغلان را نیز برای جلوگیری از بروز حوادث و بیماریهای ناشی از کار موظف به رعایت دستورالعملها و مقررات میکند. مراحل پیشگیری از بیماریهای ناشی از کار را میتوان اینگونه خلاصه کرد.
1. شناسایی عوامل زیانآور محیط کار
2. اندازهگیری و ارزیابی عوامل زیانآور محیط کار
3. کنترل عوامل زیانآور محیط کار از طریق روشهای فنی مهندسی
4. اجرای برنامههای مراقبتی از جمله معاینات سلامت شغلی
5. کاهش عوارض و بیماریهای ناشی از کار از طریق تغییر شغل و گردش کاری و اجرای قانون مشاغل سخت و زیانآور پیشگیری از بیماریهای شغلی برعهده هر کسی در هر جایی است. از کارخانه تا زمین کشاورزی، از اداره و دفتر کار تا تعویض روغنی و نقاشی اتومبیل تا شوراها و کمیتهها، هیچ کس مصون نیست. درنهایت همه باور دارند پیشگیری موثرتر و کمهزینهتر از درمان و توانبخشی است. وقت آن رسیده با یک تلاش ملی واکنش شدیدتری به همهگیری بیماریهای شغلی در سطح ملی نشان داده شود تا بهداشت و حیات کارگران حفظ شود.
هزینههای حوادث آمار منتشره از سوی وزارت کار در سال 1385 نشان میدهد در اثر حوادث شغلی، نزدیک به یک میلیون روز کاری برای درمان کارگران هدررفته و بالغ بر 62 هزار روز از کار مفید کارگران به علت بستری شدن تضییع شده است. تحقیقات جهانی نیز اشاره به آن دارد که هر حادثه منجر به فوت در محیطهای کار، بین 6تا 7 هزار روز کاری را از بین میبرد. برآوردهای سال 90 نشان میدهد سازمان تامین اجتماعی باید به هر از کار افتاده بهطور متوسط ۴۵ میلیون تومان مستمری پرداخت کند و دیه هر نفر معادل 90 میلیون تومان محاسبه میشده که تا بیش از 150 میلیون تومان نیز رسیده است. کنار این، باید هزینههای غیرمستقیم حوادث اعم از تبعات روانی برای خانوادههای آسیبدیده، تاخیر در اتمام کارها، صدمه به اعتبار و وجهه ملی، بالا رفتن حق بیمهها، افزایش خطر عملکرد تجهیزات و ماشینآلات و تاثیر بر بهرهوری کل کار را نیز در نظر گرفت. اگرچه، کمیت برخی از هزینههای غیرمستقیم را نمیتوان به دقت تعیین کرد، ولی در تحقیقات، هزینههای غیرمستقیم یک حادثه 4 برابر هزینههای مستقیم برآورد شده است.
منبع: هفته نامه سلامت
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.