اولین گام برای حل ریشه ای اعتیاد نوجوانان

سالانه حدود ۲۰۰,۰۰۰ نفر به علت مصرف مواد مخدر در دنیا فوت می نمایند. آمارآسیب های مرتبط با مصرف مواد، با مرگ افراد مصرف کننده تمام نمی شود، بلکه این صدمات می تواند در قالب ناتوانی های جسمی و روانی، بیماری ایدز، هپاتیت و سل،

از هم گسستگی بنیان خانواده، کودکان کار و بی خانمان، طلاق، رفتارهای پرخطر و ... خود را در خانواده و جامعه نشان دهد. 

مهندس غفارزاده رزاقی رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با بیان این مطلب افزود: علاوه بر این آسیب ها، آسیب های اجتماعی دیگری مانند قاچاق مواد مخدر، پولشویی و تروریسم مرگبار می توانند در اثر مصرف مواد رخ دهند. رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد با اشاره به این نکته که درسال ۲۰۱۶ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در یک سند رسمی، بیش از ۱۰۰ توصیه برای مقابله با مشکل جهانی مواد مخدر ارایه شده است، افزود: از مهمترین این توصیه ها می توان به زندانیان، درمان و مراقبت های مبتنی بر شواهد و اصول علمی، توسعه خدمات کاهش آسیب، اقداماتی جهت جلوگیری از گسترش بیماری HIV و سایر عفونت ها و همچنین توجه ویژه به سبک فرزندپروری والدین، آموزش مهارت های فرزندپروری به آنان و مهارت زندگی به کودکان را اشاره کرد.

  محمدرضا غفارزاده رزاقی همچنین درخصوص پژوهش‌های انجام شده در حوزه پیشگیری از مصرف مواد مخدرگفت: پژوهش هاى بسیارى نشان داده است خانواده به دلایل متعدد مهمترین محیط براى پیشگیرى ازسوءمصرف مواد است. والدین موثرترین افراد زندگى هر نوجوان هستند و از ابتداى زندگى، به او دسترسى دارند. آنان مهمترین الگوى رفتارى فرزندان هستند و همچنین بهترین زمان براى پیشگیرى اولیه از مصرف مواد سال‌هاى زندگى فرد در خانواده یعنى کودکى و نوجوانى است.

وی افزود: پژوهش‌هاى متعدد ضمن تایید اهمیت پیشگیرى اولیه از سوء مصرف مواد در دوران کودکى و نوجوانى نشان داده است که اگر پیشگیری ازطریق خانواده باعث به تعویق افتادن اولین مصرف سیگار یا هر ماده دیگرى باشد یا به عبارت دیگر خانواده‌ها فرزندانشان را بدون تجربه مواد به هجده سالگی برسانند، شانس ایجاد مشکلات جدى سوء مصرف مواد و اعتیاد در سال‌هاى بعدى زندگى کاهش مى‌یابد.

اهمیت مهارت‌های فرزند‌پروری در پیشگیری

رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت امور بهداشتی با اشاره به شعار امسال سازمان جهانی بهداشت" گوش دادن به کودکان و نوجوانان ، اولین گام برای کمک به آنها می باشد تا سالم و ایمن رشد نمایند"، اظهار داشت: مصرف مواد در دوران کودکی و نوجوانی می‌تواند بر مغز فرد که هنوز دوره رشد و تکامل آن کامل نشده است، تاثیراتی برگشت ناپذیر بگذارد. بنابراین توجه ویژه به برنامه «مهارت‌های فرزند‌پروری پیشگیرانه» که شامل مهارت‌هایی است که صرف نظر از جنبه پیشگیری از اعتیاد، بطور عام به استحکام و ثبات خانواده، ارتباط مناسب اعضای خانواده و رشد و تکامل سالم فرزندان می‌انجامد، ضروری به نظر می‌رسد. غفارزاده رزاقی ادامه داد: گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت با هدف پیشگیری از مصرف مواد در گروه‌های پرخطر جامعه از قبیل کودکان و نوجوانان، مادران باردار، دانش آموزان و ... برنامه هایی اجرا می نماید.

 برنامه کاهش آسیب

محمدرضا غفارزاده رزاقی با اشاره به اجرای برنامه کاهش آسیب در ۶ مرکز گذری (DIC) واقع در مناطق پرخطر تحت پوشش معاونت اموربهداشتی شامل شهرستان های قرچک، پاکدشت، پردیس و مناطق پرخطر شهر تهران مانند شوش، نظام آباد و حکیمیه گفت: در طی این برنامه خدماتی از قبیل تحویل سرنگ و سوزن، کاندوم، انجام آموزش هایی در زمینه تزریق و رابطه جنسی ایمن جهت پیشگیری از اچ آی وی، وعده غذایی گرم و استحمام و داروی متادون جهت بیماران تزریقی و غیرتزریقی سخت دسترس تحت پوشش این مناطق ارایه می گردد.

برنامه پیشگیری از مصرف مواد در مادران باردار

وی افزود: از دیگر برنامه های پیشگیری از مصرف مواد در این معاونت برنامه پیشگیری از مصرف مواد در مادران باردار می باشد. با انجام غربالگری مادران باردار مراجعه کننده به واحدهای بهداشتی تحت پوشش توسط کارشناسان سلامت روان و رفتار و مراقبین سلامت کلیه مراکز خدمات جامع سلامت اجرا می شود و در صورت مثبت بودن نتیجه غربالگری مادران مذکور به مراکز تخصصی جهت درمان ارجاع داده می شوند. 

اجرای برنامه های آموزشی جهت گروه‌های هدف

رئیس گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت امور بهداشتی با تاکید به نقش آموزش در پیشگیری از مصرف مواد مخدرگفت: این گروه با اجرای برنامه های فرزند پروری انتخابی با عنوان"نوجوان سالم من" و"تقویت بنیان خانواده (SFP)" سعی در ارتقای سطح دانش و مهارت گروه هدف مورد نظر دارد. بطوری که در برنامه نوجوان سالم من، کارگاه‌های آموزشی جهت والدین تحت درمان با متادون دارای فرزند ۱۲ سال به بالا، مراکز درمان اعتیاد تحت پوشش شبکه بهداشت و درمان شمیرانات برگزار می شود. همچنین در برنامه تقویت بنیان خانواده نیز۱۰ جلسه آموزشی جهت والدین کودکان و نوجوانان۱۰ تا ۱۴ ساله، به صورت همزمان در کشور افغانستان و مرکز بهداشت شرق تهران به صورت پایلوت برگزار شد. وی افزود: واحدهای سلامت روان کلیه مراکز و شبکه های تحت پوشش، با برگزاری کارگاه‌ها و جلسات آموزشی، برپایی نمایشگاه‌ها و جشنواره های متنوع با محوریت پیشگیری از مصرف مواد آموزش‌های لازم را به عموم مردم ارائه می نمایند. 

استقرار تیم سلامت در مراکز بهاران 

محمد رضا غفارزاده ادامه داد: گروه سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد معاونت امور بهداشتی با استقرار تیم سلامت شامل پزشک، روان شناس و پرستار، در ۸ مرکز بهاران تحت پوشش شهرداری تهران به معتادین تحت پوشش این مراکز به ارائه خدمت می پردازد.

اجرای برنامه گلوبال فاند