شما هم احتمالا با مشکل خارش پوست در موقعیتهای مختلف مواجه شدهاید و میدانید که این مشکل گاهی اوقات چقدر آزاردهنده میشود. تشخیص اینکه خارش پوست چه علتی دارد، کار سادهای نیست اما در بعضی موارد علت ماجرا بهسادگی فقط به لباس شما مربوط می شود. البته خارش پوست میتواند از علائم مشکلات مهم و جدی هم باشد. پس اگر خارش پوست ادامه پیدا کرد یا شدیدتر شد و شما نتوانستید علتش را پیدا کنید، حتما به پزشک مراجعه کنید. در ادامه با مهمترین علتهای خارش پوست آشنا میشوید.
به گزارش بهداشت نیوز:
خشکی پوست
خارش پوست، یکی از علائمی است که به شما میگوید پوستتان دچار خشکی شده است. این مشکل خصوصا در زمستان و در مناطق دارای هوای خشک شدیدتر میشود. البته همراه با افزایش سن، احتمال خشکتر شدن پوست هم بیشتر میشود. ضمن اینکه بعضی افراد اساسا پوست خشکی دارند و از سنین جوانی با خارش پوست بهعنوان یکی از علائم خشکی پوست مواجه میشوند.
راهحلها
بعد از حمام کردن یا دوش گرفتن و درحالی که پوست هنوز نمناک است، از مرطوبکننده استفاده کنید. با هر بار تعویض لباس هم باید مرطوبکننده را تجدید کنید.
در طول روز به مقدار زیادی آب بنوشید.
از دستگاه بخور یا رطوبتساز در خانه استفاده کنید.
مدت دوش گرفتن یا حمام کردن را کوتاه کنید و از آب خیلی گرم یا داغ استفاده نکنید.
از صابونها و شامپوهای ملایم و دارای خصلت آبرسان استفاده کنید.
راشهای پوستی
اگر خاراندن پوست را شروع کردید و با راشها یا بثورات پوستی مواجه شدید، احتمالا مشکل به پوست شما مربوط میشود و علتش یکی از مشکلات زیر است:
عفونتهای قارچی و باکتریایی: زردزخم (ایمپتیگو) و فولیکولیت در گروه همین عفونتها قرار میگیرند.
حشرات: گزیدگیهای ناشی از نیش پشهها یا موجودات بزرگتر را میتوانید با چشم تشخیص دهید اما گزیدگیهای مربوط به ساس تختخوابی و کنه را بهسختی میتوان تشخیص داد زیرا شبیه راشها یا بثورات پوستی هستند. شپش هم میتواند باعث خارش شدید همراه با احساس خزیدن موجودات زنده روی پوست سر شود.
اگزما یا درماتیت آتوپیک: اگزما با شکلگیری پچهای پوستهپوسته و خشک یا راشهای برآمده نمایان میشود که خارش شدید پوستی هم ایجاد میکند. سابقه خانوادگی آسم و حساسیت میتواند احتمال مبتلا شدن کودکان به اگزما را افزایش دهد. بعضی حساسیتهای غذایی هم میتوانند اگزما را بدتر کنند.
درماتیت تماسی: بثورات خارشدار در این مشکل به علت تماس پوست با عاملهای بیرونی اتفاق میافتند. بعضی فلزات (مثلا در زیورآلات) یا ترکیبات شیمیایی (مثلا در محصولات آرایشی و محصولات شوینده) میتوانند باعث ایجاد این مشکل شوند.
مشکلات عمیقتر در بدن
اگر مشکلی درون بدن شما وجود داشته باشد، احتمال دارد پوست این مشکل را از طریق خارش به شما اطلاع بدهد. این مشکلات عبارتند از:
کهیر: کهیرها از حساسیتها نشات میگیرند و شبیه ورمهای برجستهای هستند که بهصورت مجزا یا بهصورت خوشهای نمایان میشوند و معمولا هم احساس خارش ایجاد میکنند. استرس، گرما، فعالیت ورزشی یا تماس با نور خورشید هم میتواند باعث شکلگیری کهیر شود.
پسوریازیس: بدن در پسوریازیس بیش از حد عادی سلول پوستی تولید میکند که در قالب پچهای پوستی خارشدار و ملتهب در سطح پوست نمایان میشوند. این مشکل در فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی ریشه دارد.
بارداری: بیشتر از 10 درصد خانمهای باردار، خارش پوست را بهعنوان یکی از مشکلات دوران بارداری گزارش کردهاند. دلایل این خارشها میتوانند گستره وسیعی را شامل شوند؛ از بثورات بیضرر تا مشکلات خاص و جدی
داروها: بعضی داروها باعث خارش پوست میشوند، حتی بدون اینکه نشانهای از بثورات پوستی یا تحریک پوستی دیده شود. پس اگر پس از مصرف داروی خاصی با مشکل خارش پوست مواجه شدید، حتما این مشکل را به پزشک اطلاع دهید.
فهرست داروهای مرتبط با خارش پوست
بعضی از داروهای فشارخون بالا از نوع مهارکنندههای ACE
آلوپورینول برای نقرس
آمیودارون برای مشکلات ضربان قلب
قرصهای تسکیندهنده نفخ
استروژن
هیدروکسیاتیل سلولز (مورد استفاده هنگام جراحی)
داروهای ضددرد تجویزی
سیمواستاتین برای کلسترول خون بالا
تسکیندهندههای ضددرد بدون نسخه مانند استامینوفن، ایبوپروفن و سدیم ناپروکسن
مشکلات عصبی
مواقعی که سیستم عصبی بیمار میشود، ممکن است دچار سردرگمی شود و بهطور تصادفی به عصبهای پوست بگوید که احساس خارش را برانگیخته کنند، درحالی که هیچ علتی برای این دستور عصبی وجود ندارد. در این حالت هیچ نوعی از راشها یا بثورات پوستی وجود ندارند اما اگر خیلی پوست را بخارانید، پوست دچار حالت تحریکشدگی یا ملتهبشدگی میشود. این مشکلات عصبی عبارتند از:
زونا
اماس
سکته مغزی
تومور مغزی
آسیب عصبی
مشکلات روانشناختی
اگر پزشک هیچ علت جسمانی مشخصی پیدا نکند، احتمالا مشکل به روان شما مربوط میشود. بعضی از مشکلات روانی، افراد را به خاراندن پوست یا دستکاری پوست ترغیب میکنند. در این موارد هم بثورات پوستی وجود ندارند اما خاراندن پوست معمولا به آسیبدیدگی پوست منتهی میشود. خاراندن اجباری پوست میتواند از نشانههای این مشکلات باشد:
افسردگی
اضطراب
اختلال وسواسی جبری
روانپریشی
تریکوتیلومانیا
مشکلات بعید اما ممکن
خارش پوست معمولا علت ساده و رایجی دارد اما در بعضی موارد هم (خصوصا مواردی که از بین نمیرود) میتواند از نشانههای ابتلا به بیماریهای مهم باشد که عبارتند از:
بیماریهای کلیوی
بیماریهای کبدی
مشکلات تیروئیدی
بعضی از سرطانها مانند بیماری هوچکین
بیماری دیابت
کمبود آهن
اچآیوی
گاهی اوقات هم مشکل خارش پوست پس از شروع درمان برای بعضی بیماریها شکل میگیرد. دیالیز کلیه، شیمیدرمانی و پرتودرمانی در گروه همین درمانهای مرتبط با خارش پوست قرار میگیرند.
ورزش کردن و خارش پوست
1. حساسیت پوستی: گاهی اوقات خارش پوست به واکنش حساسیتزا نسبت به یک شوینده یا ترکیبات تشکیلدهنده لباس مرتبط است. تعریق ناشی از فعالیت ورزشی میتواند این واکنش حساسیتزا را تشدید کند و باعث خارش شدید پوست شود.
2. ترک عادتهای ورزشی: ورزش نکردن طبق عادت همیشگی یا کمتحرک ماندن در بلندمدت میتواند باعث خارش پوست میان ورزشکاران نیمهحرفهای و حرفهای شود. گاهی اوقات هم طولانی شدن فاصله بین تمرینات ورزشی به انبساط مویرگها و شریانهای خونی بدن منتهی میشود و احساسی را در بدن بهوجود میآورد که توسط مغز بهعنوان خارش پوست فهمیده میشود.
3. اورتیکاریا ناشی از ورزش: اورتیکاریا نوعی واکنش حساسیتزا است که میتواند بهواسطه تعریق، گرمای بیش از حد یا سرمای بیش از حد و فعالیتهای ورزشی برانگیخته شود. برای جلوگیری از این مشکل، لباسهای ورزشی را متناسب با فصل و شرایط آبوهوایی انتخاب کنید. اگر هم هنگام ورزش دچار خارش پوستی شدید میشوید، از آنتیهیستامینهای غیرخوابآور قبل از شروع ورزش استفاده کنید.
4. واکنش هیستامین: بعضی تحقیقات نشان میدهند هیستامین حین فعالیت ورزشی برای محافظت از بدن در مقابل خستگی و نه بهعنوان واکنش حساسیتزا ترشح میشود. هیستامین برای منبسط کردن رگهای خونی در بدن کاربرد دارد ولی متاسفانه پیام خارش پوست را هم به مغز میفرستد. مانند موارد اورتیکاریا، مصرف آنتیهیستامین غیرخوابآور قبل از شروع ورزش میتواند به رفع مشکل شما کمک کند. ضمن اینکه ادامه این روند به مرور زمان میتواند با کاهش شدت خارش همراه شود.
دکتر بهروز باریکبین
متخصص پوست
مراقبتهای ضروری پوست بعد از 30 سالگی
با ورود به 30 سالگی، اغلب سیر نزولی پوست نیز آغاز میشود. در مقایسه با گذشته، پوست با سرعت کمتری ترمیم میشود، اولین نشانههای پیری زودهنگام پوست مشاهده و معمولا آثار خستگی آشکارتر میشوند. امروزه تشخیص سن و سال افراد کار سادهای نیست. شیوه زندگی شما نقش مهمی در سن و سال ظاهریتان ایفا میکند. بدون شک داشتن پوستی جوان و شاداب، آرزوی تمام بانوان است. تقریبا بیشتر خانمها دوست دارند بدون توسل به تزریق بوتاکس یا فعالیتهای عجیب و غریب، پوستی باطراوت داشته باشند اما چطور؟
1. از آبمیوه طبیعی و سبزیجات بیشتر استفاده کنید: کارشناسان تغذیه توصیه میکنند آب میوه و آب سبزیجات را بعد از 30 سالگی در رژیم غذایی خود بگنجانید. این روش به افرادی توصیه میشود که بهطور معمول علاقهای به مصرف سبزیجات ندارند. اگرچه فیبر میوهها و سبزیجات با این روش از بین میرود، ویتامینها و املاح معدنی به قوت خود باقی میمانند و حال چه بهتر که پوست، املاح و ویتامینهای ضروری را بهجای قرصهای شیمیایی، از مواد طبیعی دریافت کند.
2. هر روز، صبح و شب پوستتان را تمیز کنید: برای حفظ جوانی و طراوت پوست، لازم است هر روز، صبح و شب پوستتان را تمیز کنید. پاکسازی صبح به شما این امکان را میدهد تا سمومی که در طول شب روی پوست جمع شدهاند را از بین ببرید بنابراین صبحها، قبل از آرایش یا استعمال هرگونه کرمی، حتما به پاکسازی پوستتان فکر کنید. شبها نیز پوست نیاز به پاکسازی کامل دارد. اگر پیش از پاکسازی پوست، به رختخواب بروید، به مرور زمان شاهد شکلگیری نقطههای سرسیاه و جوشهای ریز و درشت خواهید بود. این عوامل دست به دست هم میدهند و رنگ پوست را کدر میکنند. برای پاکسازی پوست، میتوانید از روغن یا ژل پاککننده کمک بگیرید یا مقداری لوسیون روی پنبه بریزید و با آن پوستتان را تمیز کنید. اگر محصول انتخابی شما با نوع پوستتان سازگار باشد و هر روز مورد استفاده قرار بگیرد، نوع و مارک آن اهمیت چندانی نخواهد داشت.
3. از مرطوب کردن پوست غافل نشوید: برای مراقبت از پوست بعد از 30 سالگی، یک قانون طلایی وجود دارد و آن مرطوبسازی پوست است! دقیقا بعد از همین سن، بانوان سالانه یک درصد کلاژن از دست میدهند. خاصیت ارتجاعی پوست ناشی از این ترکیب است و به کمک همین پروتئین است که سلولهای پوست جایگزین شده و جوانیاش حفظ میشود. بدن ما بهطور طبیعی کلاژن تولید میکند اما درست بعد از 30 سالگی تولید این ترکیب کاهش مییابد. علاوه بر این عوامل دیگری مانند مصرف زیاد قند، مصرف دخانیات و قرار گرفتن در معرض نور خورشید باعث تشدید کاهش آن میشود. به همین دلیل مرطوبسازی عمیق و اصولی پوست برای مقابله با کاهش کلاژن و ظهور چین و چروکهای پوستی، مهم و اجتناب ناپذیر است بنابراین، صبح و شب پوستتان را مرطوب کنید تا اسید هیالورونیک و گلیسیرین مورد نیاز این عضو حساس را تامین کنید. حتی میتوانید اطراف چشمها را نیز با فراورده مناسب با پوست حساس این ناحیه، مرطوبسازی کنید.
4. مقاومت پوست را در برابر استرس بالا ببرید: استرس، جزء لاینفک زندگی مدرن امروز است که تعادل پوست را از بین میبرد و روند پیری این عضو حساس را تسریع میکند. متخصصان پوست برای مقاومسازی پوست در برابر استرسهای محیطی، توصیه میکنند از مرطوبکنندهای استفاده کنید که همزمان هم غنی از آنتیاکسیدانها باشد و هم اسید هیالورونیک. آنتیاکسیدانها مقاومت پوست را در برابر التهابات مزمن، آلودگی هوا و اشعههای UV بالا میبرند. اسید هیالورونیک نیز نقش مهمی در چاق شدن صورت ایفا میکند و به دیگر کلام از ریزش پوست صورت جلوگیری میکند. این اسید حاوی ترکیبات فعالی است که سلولهای پوستی را برای مدت طولانیتری زنده نگه میدارد.
5. روز و شب از کرم دور چشم استفاده کنید: پوست صورت اولین ارگانی است که در اثر بیخوابی و خستگی آسیب میبیند؛ حدود 4 برابر حساستر از ارگانهای دیگر بدن. برای این منظور متخصصان پوست توصیه میکنند روز و شب از کرم دور چشم استفاده شود تا شکلگیری کبودی و چروکهای زیر چشم به تعویق بیفتد.
6. از محصولات مناسب بهداشتی- آرایشی استفاده کنید: برای داشتن پوستی زیبا و باطراوت، توصیه میشود بهترین عادات را در خود تقویت کنید. زیر کرمی که روز یا شب استفاده میکنید، از سِرُم پوست استفاده کنید تا روزنههای پوستی تقویت شوند. از کرم دور لب غافل نشوید چون نقش مهمی در از بین بردن چین و چروکهای این ناحیه ایفا میکند. ماسک و لایهبرداری هفتگی نیز در حفظ شادابی پوست صورت بسیار موثر است.
7. لایهبرداری پوست به آن طراوت میبخشد: معمولا توصیه میشود لایهبرداری از پوست، 1 یا 2 بار در هفته انجام گیرد اما این بدان معنا نیست که لایهبرداری را به هر روشی که خواستید انجام دهید! دور اسکراب دانهریز یا دانهدرشت را خط قرمز بکشید چون نهتنها کوچکترین فایدهای برای پوست ندارند، بلکه حتی منجر به تحریک بیش از حد پوست نیز خواهند شد. متخصصان زیبایی توصیه میکنند از لایهبردارهایی استفاده کنید که حاوی اسیدهای میوهای یا آنزیمهای ملایم باشند. این دو ماده ارتباط میان سلولهای مرده سطح پوست را از بین میبرند و نوسازی سلولی را بهبود میبخشند. لایهبرداری بر پوستهایی که رنگی کدر و گرفته دارند و نیز جوشهای کوچک، نقاط سرسیاه و لکههای پوستی به خوبی اثر میکند و برای داشتن پوستی تمیز و باطراوت، انجام این مرحله کاملا ضروری و اجتنابناپذیر است و نباید از آن غافل شد.
8. شبها از پاکسازی پوست صورت غافل نشوید: اگر معمولا آرایش میکنید، به پاکسازی پوست اهمیت بیشتری بدهید. متخصصان پوست معتقدند اگر پاکسازی پوست با عجله یا به درستی انجام نشود یا به دست فراموشی سپرده شود، قطعا تنها نتیجهای که در پی خواهد داشت، خستگی و پیری زودهنگام پوست خواهد بود. از آنجا که پوست در طول روز در معرض انواع فشارهای خارجی قرار دارد، برای نوسازی و احیای دوباره به استراحت شبانه نیازمند است بنابراین اگر میخواهید پوستی زیبا داشته باشید، حین پاکسازی شبانه پوست، هم از یک پاککننده پوست استفاده کنید و هم یک پاککننده آرایش. دقت داشته باشید حتی اگر آرایش نمیکنید، حتما این دو مرحله کلیدی را اجرا کنید چون در هرصورت پوست در طول روز در معرض آلودگیهای محیط است بنابراین در آخر روز به پاکسازی وسیع و عمیق نیازدارد.
9. به پوستتان کرم ضدآفتاب بزنید: توصیه دیگری که برای پیشگیری از پیری زودهنگام پوست میشود، استفاده از کرمی است که حاوی spf باشد. متخصصان پوست معتقدند علت 80درصد از علائم پیری پوست، نور خورشید است. اشعههای UVA از طریق روزنههای پوستی جذب میشوند و با تضعیف فیبرهای نگهدارنده پوست، انعطاف سطح پوست را از بین میبرند و روند سستی پوست را تسریع میکنند. برای جلوگیری از این وضعیت میتوانید کرم پودر آرایشیتان را به نحوی انتخاب کنید که حاوی spf باشد. به این ترتیب با یک تیر دو نشان زدهاید: هم کرم پودر زدهاید و هم کرم ضدآفتاب.
از آنجا که بعد از 30 سالگی پوست تغییر میکند، بالطبع نیازها و مراقبتهای پوست نیز تغییر خواهد کرد. پاکسازی پوست بر قوت خود باقی است اما لازم است بیشتر از قبل مرطوب شود. بعد از این سن باید مصرف فراوردههایی که پیری پوست را به تعویق میاندازند، آغاز شود. برای انتخاب این فراوردهها، حتما با متخصص پوست مشورت کنید چون لازم است از موادی استفاده کنید که منحصرا برای مقابله با چروکهای اولیه و پیشگیری از بازگشت دوباره آنها مناسبند. توصیه ما به شما این است که فراورده انتخابی شما غنی از آنتیاکسیدان و ویتامین Cباشد. بعضی کرمها حاوی مواد ضداشعه ماورای بنفش خورشید هستند. این کرمها نیز در اولویتاند چون اگرچه نورخورشید برای سلامت بدن مفیداست، اگر بدون هیچ مراقبتی، بیش از حد در معرض این اشعهها باشید، قطعا آسیب جدی به پوستتان وارد خواهد شد. بروز چروکها و لکههای قهوهای رنگ روی پوست، از جمله همین آسیبها هستند. بعد از 30 سالگی، ماساژ پوست صورت را آغاز کنید. ماساژ برای تحریک و تشدید نوسازی سلولی لازم است و کلاژنسازی با سرعت بیشتری انجام میگیرد. ماساژ صورت را خودتان به تنهایی نیز میتوانید انجام دهید. برای این منظور حرکات دست شما باید از پایین به سمت بالا و توام با اندکی فشار باشد. این ماساژ را هر روز و به مدت 5 دقیقه انجامدهید.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.