عوارض قطع مصرف اوزمپیک فقط به بازگشت وزن محدود نمی‌شود!

به گزارش بهداشت نیوز به نقل از axios، قطع مصرف اوزمپیک و سایر داروهای موسوم به GLP-1 ممکن است پیامدهایی فراتر از بازگشت وزن داشته باشد. مجموعه‌ای از پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد برخی از فواید قلبی‌عروقی و متابولیک این داروها ممکن است پس از پایان درمان کاهش پیدا کند.

بسیاری از بیماران به دلیل هزینه، عوارض جانبی یا دلایل دیگر، درمان با داروهای GLP-1 را متوقف می‌کنند. با این حال، پژوهش‌های جدید درباره پیامدهای قطع این داروها هشدارهایی را مطرح کرده‌اند.

البته باید توجه داشت بسیاری از افرادی که داروهای GLP-1 مصرف می‌کنند، به بیماری‌هایی مانند دیابت یا چاقی مبتلا هستند؛ شرایطی که خود به‌طور مستقل با افزایش خطر مشکلات قلبی‌عروقی و متابولیک همراه است.

میلیون‌ها آمریکایی از اوزمپیک و سایر داروهای GLP-1 برای اهدافی مانند کاهش وزن و بهبود کنترل قند خون استفاده می‌کنند.

در یک مطالعه که در ماه اوت در نشریه JAMA Network Open منتشر شد، بیش از ۱۵۷ هزار فرد در دانمارک که برای نخستین بار سماگلوتاید را برای درمان چاقی مصرف کرده بودند، بررسی شدند. حدود ۴۹ درصد از آنها طی ۱۲ ماه مصرف دارو را متوقف کردند و حدود یک‌چهارم افرادی که درمان را قطع کرده بودند، طی سه ماه دوباره مصرف سماگلوتاید را آغاز کردند.

افزایش خطر حمله قلبی، سکته مغزی و مرگ
یک مطالعه از دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن نشان داد قطع درمان با GLP-1 با افزایش سریع خطر مشکلات قلبی‌عروقی ارتباط دارد.

بر اساس این مطالعه، بیمارانی که به مدت دو سال GLP-1 مصرف نکرده بودند، در مقایسه با افرادی که درمان را ادامه داده بودند، ۲۲ درصد بیشتر در معرض خطر نسبی حمله قلبی، سکته مغزی و مرگ قرار داشتند.

این پژوهش بیش از ۳۳۳ هزار جانباز آمریکایی مبتلا به دیابت نوع ۲ را به مدت سه سال دنبال کرد و نشان داد حتی وقفه شش‌ماهه در درمان نیز با افزایش خطر همراه بود. به گفته پژوهشگران، هرچه فاصله قطع درمان طولانی‌تر باشد، خطر نیز بیشتر می‌شود.

«زیاد ال‌علی»، نویسنده ارشد این مطالعه، در بیانیه‌ای گفت پس از قطع دارو، تنها وزن بازنمی‌گردد، بلکه التهاب، فشار خون و کلسترول نیز ممکن است دوباره افزایش پیدا کنند.

نارسایی قلبی و بیماری عروق کرونر
یک مرور پژوهشی که در ماه مارس در نشریه Diabetes, Obesity and Metabolism منتشر شد، نشان داد قطع درمان با GLP-1 در سال نخست با افزایش خطر بیماری عروق کرونر و نارسایی قلبی در مقایسه با ادامه درمان ارتباط دارد.

این مرور که شواهد مربوط به بیش از ۲۸۹ هزار بیمار را بررسی کرده بود، همچنین نشان داد ۶۰ تا ۹۰ درصد از وزن ازدست‌رفته ممکن است طی یک سال دوباره بازگردد.

پژوهشگران همچنین گزارش کردند بهبودهایی که در قند خون، فشار خون و سطح کلسترول ایجاد شده‌اند، ممکن است پس از قطع درمان معکوس شوند.

بازگشت مشکلات قند خون و متابولیک
مرور دیگری که در ماه مه در نشریه Nature Reviews Endocrinology منتشر شد نیز نشان داد قطع داروهای GLP-1 در بسیاری از موارد با افزایش قند خون و از بین رفتن بخشی از بهبود عوامل خطر قلبی‌عروقی همراه است.

پژوهشگران هشدار داده‌اند که قطع و شروع مجدد مکرر داروهای GLP-1 ممکن است در بلندمدت، به دلیل نوسان وزن و قند خون، خطر بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.

با این حال، پژوهشگران تأکید کرده‌اند که درباره تعداد دفعات بروز پیامدهای شدید پس از قطع دارو، هنوز داده‌های محدودی وجود دارد.

آیا بدن «حافظه‌ای» برای بازگشت چاقی دارد؟
پژوهشگران همچنین در حال بررسی علت زیستی بازگشت وزن پس از کاهش وزن هستند.

یک مطالعه جدید در نشریه Cell Reports که روی موش‌ها انجام شده، شواهدی از نوعی «حافظه چاقی» در سلول‌های چربی پیدا کرده است. پژوهشگران معتقدند این سازوکار ممکن است توضیح دهد چرا بدن پس از کاهش وزن، از نظر زیستی تمایل به بازگرداندن وزن دارد.

هنوز مشخص نیست این سازوکار در انسان نیز به همین شکل عمل می‌کند، اما پژوهشگران در حال بررسی این موضوع هستند که آیا می‌توان با هدف قرار دادن این مسیر زیستی، از بازگشت وزن پس از درمان با GLP-1 جلوگیری یا آن را کند کرد.

تلاش برای حفظ کاهش وزن پس از قطع GLP-1
شرکت‌های دارویی نیز در حال بررسی داروهایی هستند که بتوانند پس از پایان درمان با GLP-1، به حفظ کاهش وزن کمک کنند.

برای مثال، شرکت Enveda در حال توسعه دارویی آزمایشی به نام ENV-30 است که به گفته این شرکت، قرار است عملکرد مولکولی را تقلید کند که هنگام انجام فعالیت‌های ورزشی شدید در بدن آزاد می‌شود.

این شرکت قصد دارد بررسی کند که آیا این دارو می‌تواند به افراد کمک کند پس از قطع داروهای GLP-1 وزن ازدست‌رفته را حفظ کنند.

شواهد موجود نشان می‌دهد قطع داروهای GLP-1 ممکن است با بازگشت وزن و کاهش برخی فواید متابولیک و قلبی‌عروقی همراه باشد، اما میزان و شدت عوارض جدی پس از قطع درمان هنوز به‌طور کامل مشخص نیست. بنابراین تصمیم درباره قطع یا ادامه این داروها باید با توجه به شرایط فردی و تحت نظر پزشک انجام شود.

منبع: سلامت نیوز