در روزگاری که آینه وجود نداشت، یک آقایی به اسم نارسیسوس، تصویر خودش را در آب دید و عاشق آن شد؛ از آنوقت «نارسیسیسم» واژه مصطلحی برای تعبیر «خودشیفتگی» شد. اما خودشیفتگی پدیدهایست که بسیاری از ما بهعنوان والدین، این ویژگی اخلاقی را ناخواسته در کودک خود ایجاد و تقویت میکنیم. شناخت منشأ تربیتی خودشیفتگی باعث میشود که از پر و بال دادن به آن در فرزندمان جلوگیری کنیم.
به گزارش «بهداشت نیوز» گاهی زمانی که در صف ایستادهایم جلو میزنیم؛ گاهی ظرف بزرگتری از نیازمان برای پر کردن نذری به همراه میبریم؛
گاهی در رانندگی حقوق دیگران را نادیده میگیریم یا مثلا فکر میکنیم در دعوای زناشویی همیشه حق با ماست؛گاهی ما میتوانیم روی صندلی اتوبوس و مترو بنشینیم و دیگران نه؛ چرا...؟ این افکار از کجا سرچشمه میگیرند؟
پاسخ ساده است: ما خود را از دیگران مهمتر میدانیم! در روزگاری که آینه وجود نداشت، یک آقایی به اسم نارسیسوس، تصویر خودش را در آب دید و عاشق آن شد؛ از آنوقت «نارسیسیسم» واژه مصطلحی برای تعبیر «خودشیفتگی» شد. اما خودشیفتگی پدیدهایست که بسیاری از ما بهعنوان والدین، این ویژگی اخلاقی را ناخواسته در کودک خود ایجاد و تقویت میکنیم. شناخت منشأ تربیتی خودشیفتگی باعث میشود که از پر و بال دادن به آن در فرزندمان جلوگیری کنیم.
نشانههای خودشیفتگی کودک چیست؟
کودکی که توجه کمی به خواستههای دیگران دارد، خود را بالاتر از سایر کودکان میداند و توقع دارد همیشه و همه جا بهطور ویژهای با اوبرخورد شود، درجاتی از خودشیفتگی را تجربه میکند. کودک خودشیفته به تحقیر سایر کودکان میپردازد، نیاز شدیدی به تحسین و توجه دارد، برای کنترل و دستوردهی به دیگران و بهرهکشی از آنها تلاش زیادی میکند و تکبر و حسادت در رفتار او مشهود است. کودک خودشیفته دائما موفقیتهای خودش را به رخ دیگران میکشد، عموما برخوردی سرد دارد و در برقراری ارتباط با سایر کودکان دارای مشکل است. البته کودک خودشیفته در عین حال گاهی دچار ضعف اعتمادبهنفس درونی است و مسئله عزتنفس در او نوسان دارد.
راههای پیشگری
دوستیهای کودکتان را تقویت کنید و فرصتهایی را برای برقراری رابطه مثبت با بقیه همسالان آنها تدارک ببینید. میتوانید با دوستان یا اقوامی که کودک هم سن و سال کودک شما دارند رفتوآمد بیشتری داشته باشید. فرصت را برای بازیهایی فراهم کنید که کودکان به شکل هم سطح موقعیتهای مختلف رهبری جمع دیگران یا اطاعت از آنها را تجربه کنند.
همدردی و نوعدوستی را به او بیاموزید. یک مشکل اساسی کودکان خودشیفته عدمدلسوزی برای دیگران است. پس دست بهکار شوید و با رفتارتان در همراهی با کودک در کارهای خیر شریک شوید. بگذارید کودکتان ببیند که شما ممکن است از حق خودتان بهخاطر دوست داشتن دیگران بگذرید. به کودک در کمک کردن به اطرافیان مسئولیت بدهید و او را تشویق کنید. البته او را مجبور به کاری نکنید و بگذارید این میل بهصورت داوطلبانه و با تشویق شما در او درونی شود.
تفاوتهای فردی افراد را بهعنوان یک پدیده طبیعی برای کودکتان توضیح دهید. والدین تیزهوش بهره دقیقی از موقعیتها میبرند؛ در موقعیت مقتضی که موفقیتی را در دوست یا همبازی کودکتان دیدید، در مورد تفاوت استعدادها و ارزشهای اصیل همه انسانها با کودک هم صحبت شوید و فکر او را در این زمینه به چالش بکشید. مواظب باشید که از زبان سن کودک فاصله نگیرید.
بیش از حد او را تحسین نکنید. کودکتان را به اندازه کار خاصی که انجام داده است تحسین کنید، نه کمتر و نه بیشتر. گوشزد کردن ویژگیهای خوب کودک بسیار لازم و پسندیده است اما غلو در ستایش رفتار یا خصوصیات ظاهری و یا زیستیاش، به او القا میکند که موجودی خاص و متفاوت با دیگران است و باید به شکل متفاوتی با او برخورد شود. در این حالت کودک هنگام مواجهه با شکست بسیار شکننده میشود و توانایی شنیدن انتقاد سازنده را هم را از دست میدهد.
او را دوست داشته باشید: به کودکتان بفهمانید که او را غیرمشروط (بهخاطر خودش، نه استعدادهای خاصش) دوست دارید. کودکی که فکر میکند بهخاطر هوش خاصش یا کارهای خارقالعادهاش محبوب پدر خود است، برای جلب محبت بیشتر، دائما بر آن ویژگی خود تأکید میکند.
الگوی خوبی برای کودکتان باشید. فرصتهای مناسب برای آموزش تواضع به کودک تدارک ببینید. کودک شما به رفتارتان در برخورد با دیگران بسیار دقت میکند. اینکه شما با نگهبان ساختمان خوش و بش میکنید، هنگام رانندگی به دیگران راه میدهید، با خانوادههای مختلف از سطحهای اجتماعی اقتصادی مختلف برخورد یکسان دارید و... توجه کودک شما را جلب میکند.
خدا را برای او بزرگ کنید: بزرگی خداوند و اینکه اودهنده همه خوبیها و بخشنده نعمتهاست و سپاسگزاری از او را را برای کودکتان شرح دهید. کودکی که این موضوع را در موقعیتهای خوب و با روشهای بازی و سرگرمی درک کرده باشد، همیشه خودش و نعمتهای وجودیش را در عین تحسین، هدیه خداوند میداند و به آنها مغرور نمیشود.
چه پدر و مادرهایی کودکان خودشیفته تربیت میکنند؟
والدینی که بیش از ظرفیت کودک از او توقع دارند و استعدادهای واقعی او را نمیشناسند.
مادر و پدری که بیش از اندازه فرزند خود را تحسین میکنند و فراتر از رفتار وی، او را ستایش میکنند یا اینکه دائما او را شخصی خاص و متفاوت با دیگران خطاب میکنند.
آن دسته از والدینی که نسبت به کودک بیتوجه و بیمهرند و کودک ناچار است برای جبران کاستی توجه، خودش را بیش از حد تحسین کند.
همچنین والدینی که بسیار آسان گیر یا بسیار مستبد هستند.
منبع: همشهری
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.