داروهای دیابت از نظر تأثیر بر چربی و عضله‌های بدن با یکدیگر متفاوتند

به گزارش بهداشت نیوز به نقل از علم‌خوان، برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2، از دست دادن چربی اضافی بدن می‌تواند کنترل قند خون را بهبود بخشد، خطر بیماری قلبی را کاهش دهد و سلامت کلی را افزایش دهد. با این حال، از دست دادن بیش از حد عضله می‌تواند اثر معکوس داشته باشد و خطر ضعف، سستی و زمین خوردن را - به ویژه در بزرگسالان مسن - افزایش دهد.

تا به حال، مشخص نبود که داروهای مختلف دیابت چگونه از نظر تأثیر بر ترکیب بدن و نه فقط وزن بدن با هم مقایسه می‌شوند. این مطالعه بوسیله پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران با هدف پاسخ به این سؤال با مقایسه طبقات اصلی داروهای ضد دیابت انجام شد.

آنچه پژوهشگران انجام دادند

پژوهشگران یک بررسی سیستماتیک و متاآنالیز شبکه‌ای انجام دادند و شواهد 41 کارآزمایی بالینی تصادفی شامل 2906 شرکت‌کننده را با هم ترکیب کردند. این کارآزمایی‌ها شامل بزرگسالانی با دیابت نوع ۲ و بیماری‌های مرتبط مانند چاقی، اضافه وزن، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، بیماری کبد چرب غیرالکلی و دیابت نوع ۱ بود.

این تیم چندین دسته دارویی رایج دیابت، از جمله موارد زیر را مقایسه کرد:

آگونیست‌های گیرنده GLP-1 مانند سماگلوتاید و لیراگلوتاید
آگونیست‌های دوگانه گیرنده GIP/GLP-1 مانند تیرزپاتاید
مهارکننده‌های SGLT2
متفورمین
مهارکننده‌های DPP-4
سولفونیل اوره‌ها
درمان با انسولین

پژوهشگران به جای تمرکز صرف بر کاهش وزن، تغییرات در توده چربی و توده بدون چربی بدن را که با استفاده از تکنیک‌های تصویربرداری مانند اسکن DXA، MRI، CT و آنالیز امپدانس بیوالکتریک اندازه‌گیری شده بود، بررسی کردند.

آنچه آنها یافتند

بیشترین کاهش چربی بدن با تیرزپاتاید و پس از آن لیراگلوتاید همراه با ورزش مشاهده شد، در حالی که سماگلتاید و لیراگلوتاید به تنهایی نیز باعث کاهش چربی قابل توجهی شدند.

با این حال، همین داروها با کاهش توده بدون چربی بدن نیز مرتبط بودند. تیرزپاتاید بیشترین کاهش توده بدون چربی را نشان داد، در حالی که لیراگلوتاید نیز باعث کاهش قابل توجهی شد.

پژوهشگران همچنین تفاوت‌های مهمی را بین سایر کلاس‌های دارویی یافتند:

مهارکننده‌های SGLT2 تنها کاهش متوسطی در توده بدون چربی بدن ایجاد کردند و اثرات نسبتاً کمی بر توده چربی کلی داشتند.

متفورمین تأثیر کمی بر چربی بدن یا توده بدون چربی بدن داشت.

مهارکننده‌های DPP-4، انسولین و سولفونیل اوره‌ها عموماً تغییرات حداقلی در ترکیب بدن نشان دادند، اگرچه انسولین گلارژین در مقایسه با برخی از جایگزین‌ها تمایل به افزایش توده چربی داشت.

به نظر می‌رسد ورزش کمک می‌کند

یک یافته دلگرم‌کننده این بود که ترکیب لیراگلوتاید با ورزش به حفظ توده بدون چربی بدن بهتر از استفاده از لیراگلوتاید به تنهایی کمک می‌کند و در عین حال کاهش چربی را نیز بهبود می‌بخشد.

محققان پیشنهاد می‌کنند که ورزش مقاومتی و مصرف پروتئین کافی ممکن است به کاهش از دست دادن عضلات در طول درمان با داروهایی که باعث کاهش وزن قابل توجه می‌شوند، کمک کند.

معنای یافته‌ها

این مطالعه نشان می‌دهد که کاهش وزن تمام ماجرا نیست. دو نفر ممکن است به یک اندازه وزن کم کنند، اما یکی ممکن است بیشتر چربی بدن خود را از دست بدهد در حالی که دیگری مقدار قابل توجهی عضله از دست می‌دهد.

هنگام انتخاب داروهای دیابت، ارائه دهندگان خدمات درمانی ممکن است نه تنها نیاز داشته باشند که میزان تأثیر دارو بر کاهش قند خون و وزن بدن را در نظر بگیرند، بلکه باید چگونگی تأثیر آن بر حفظ عضلات را نیز در نظر بگیرند - به ویژه در بزرگسالان مسن و افرادی که در معرض خطر از دست دادن عضلات هستند.

محدودیت‌های مطالعه

نویسندگان به چندین محدودیت اشاره می‌کنند. اکثر مطالعات مورد بررسی نسبتاً کوتاه بودند، بسیاری از آنها حجم نمونه کوچکی داشتند و قطعیت شواهد برای بسیاری از مقایسه‌ها از بسیار کم تا متوسط ​​متغیر بود.

 این بررسی همچنین فقط بر مطالعاتی که توده چربی و توده بدون چربی بدن را بر حسب کیلوگرم گزارش می‌کردند، متمرکز بود و برخی از معیارهای دیگر ترکیب بدن را حذف کرد. تحقیقات طولانی مدت بیشتری برای تعیین چگونگی تأثیر این داروها بر عملکرد عضلات و عملکرد جسمی در طول زمان مورد نیاز است.

خلاصه کلام

داروهای جدیدتر دیابت - به ویژه تیرزپاتید و سایر درمان‌های مبتنی بر GLP-1  از جمله مؤثرترین داروها برای کاهش چربی بدن هستند. با این حال، آنها همچنین می‌توانند توده بدون چربی بدن را کاهش دهند.

یافته‌ها نشان می‌دهد که حفظ عضلات از طریق ورزش، تغذیه مناسب و انتخاب دقیق درمان باید در کنار کاهش وزن و کنترل قند خون، به بخش مهمی از مراقبت‌های دیابت تبدیل شود.

منبع:

https://dom-pubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/dom.70957