عمل لاغری یا جراحی باریاتریک یکی از موثرترین ابزارها برای چاقی شدید است، اما این شیوه همیشه درمانی قطعی برای چاقی نیست. بسیاری از بیماران پس از جراحی - گاهی ماهها یا سالها بعد - با افزایش وزن مجدد یا کاهش وزن ناکافی دست و پنجه نرم میکنند. این مشکلات میتوانند مزایای جراحی، از جمله بهبودی از دیابت، خطر قلبی عروقی و کیفیت زندگی را تضعیف کند.
به گزارش بهداشت نیوز، به همین دلیل پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران به بررسی این موضوع پرداختند که آیا داروها - به ویژه آگونیستهای گیرنده «پپتید شبهگلوکاگونی- یک» (GLP-1) مانند سماگلوتاید میتوانند به مهار یا جلوگیری افزایش وزن پس از جراحی چاقی کمک کنند یا خیر.
این پژوهشگران در یک بررسی سیستماتیک و فراتحلیل، مطالعات در این زمینه را تا دسامبر 2024 گردآوری کردند. آنها ۲۷ مطالعه اصلی را شناسایی کردند و از این تعداد ۱۰ مطالعه (در مجموع شامل ۷۶۹ شرکتکننده که 392 نفر آنها با داروهای GLP-1 درمان شده بودند) وارد تحقیقشان کردند.
میانگین سنی شرکتکنندگان تقریباً 44 سال بود و حدود 30 درصد آنها مرد بودند. درمان با داروهایGLP-1 بین 1.5 تا 86.7 ماه پس از جراحی آغاز شده و مدت زمان درمان بین 4 تا 12 ماه بود.
نتایج نشان داد که بیماران گروه GLP-1 به طور قابل توجهی وزن بیشتری نسبت به گووه دارونما از دست دادهاند. حتی در درمانهای کوتاهمدت تا ۶ ماه، داروهای GLP-1 عملکرد بهتری نسبت به دارونما داشتند.
شایعترین عوارض جانبی، عوارض گوارشی بودند؛ حالت تهوع در بین مصرفکنندگان داروهای GLP-1 به طور قابل توجهی بیشتر از گروه دارونما بود. اما در کل، این داروها از نظر تحملپذیری قابل قبول ارزیابی شدند.
این تجزیه و تحلیل تأیید میکند که دلروهای GLP-1 گزینه مؤثری برای بیمارانی هستند که پس از جراحی کاهش وزن دوباره وزن اضافه میکنند.
همچنین شروع درمان با داروهای GLP-1 کمی پس از جراحی ممکن است به جلوگیری از بازگشت وزن کمک کند.
این پژوهشگران میافزایند در حالی که نتایج فعلی امیدوارکننده هستند، با توجه به اینکه بسیاری از مطالعات در این باره کوتاهمدت هستند، نیاز به مطالعات درازمدت در این باره وجود دارد.
از طرف دیگر هنوز در مورد اثربخشی بلندمدت داروهای GLP-1، پایداری کاهش وزن ناشی از آنها و بهترین پروتکل تجویز آنها (کدام دارو، چه دوزی، برای چه مدت) عدم قطعیتهایی وجود دارد.
این پژوهشگران به محدودیتهای کار خود هم اشاره میکنند، از جمله:
- بسیاری از تحقیقات مورد استفاده در این بررسی دورههای پیگیریهای نسبتاً کوتاهی داشتند؛ برای ارزیابی اینکه آیا اثرات درمانی ادامه مییابند یا خیر، نیاز به دورههای طولانیتر پیگیری وجود دارد.
- تحقیقات مورد یررسی از لحاظ زمان شروع درمان، مدت زمان تداوم آن، نوع خاص داروی مورد استفاده و ویژگیهای پایه بیماران، گوناگونی وجود دارد و این گوناگونی مقایسه و تعمیم نتایج را دشوارتر میکند.
این پژوهشگران همچنین تاکید میکنند که گرچه عوارض جانبی داروهای GLP-1 عمدتاً خفیف هستند، اما نیاز به نظارت مداوم دارند، به خصوص در افرادی که ممکن است به این عوارض آسیبپذیرتر باشند.هزینه داروها، دسترسی به آنها و پوشش بیمه نیز مسائل عملی هستند که ممکن است پذیرش آنها بوسیله بیماران را محدود کنند.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.