بایدها و نبایدهای سلامتی پس از زایمان، از دیدگاه فیزیوتراپی

به گزارش بهداشت نیوز، دکتر «کتایون رضایی» با بیان اینکه بدن مادر بعد از زایمان تغییرات زیادی کرده و برای بهبودی اغلب به 6 تا 12 هفته زمان برای بهبودی اولیه نیاز دارد، گفت: در این شرایط، تمرکز اصلی برای سلامتی و بهبودی مادر، روی عضلات کف لگن، هسته بدن (Core)، وضعیت بدنی و جلوگیری از آسیب‌های بلندمدت مثل بی‌اختیاری ادرار، افتادگی اندام‌ها، دیاستاز رکتوس (جدایی عضلات شکم) و کمردرد است. 

توصیه‌های ضروری

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با توصیه به استراحت کافی و خوابیدن به حالت افقی در هفته های نخست پس از زایمان افزود: در هفته‌های اول بهتر است مادر هر زمان که ممکن است دراز بکشد، این کار به کاهش فشار روی کف لگن و شکم کمک می‌کند.

انجام ملایم تمرین های کف لگن (کگل) از روزهای نخست پس از زایمان، دیگر توصیه این عضو هیات علمی گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی شیراز بود و در این زمینه توضیح داد: تصور کنید جریان ادرار را قطع می‌کنید، عضله را یک تا پنج ثانیه نگه دارید، سپس کامل رها کنید؛ در این حالت تنفس را حبس نکنید و بین انقباض ها به طور کامل ریلکس کنید، انجام این تمرین سه بار در روز و هر بار پنج تا ده بار تکرار در موقعیت درازکش یا نشسته، می تواند به تقویت عضلات مادر کمک کند.

نقش پیاده روی ملایم در بازیابی سلامتی مادر پس از زایمان

دکتر رضایی در ادامه پیاده‌روی ملایم، از روزهای نخست و با اجازه پزشک را در بهبود سلامتی مادر موثر خواند و ادامه داد: توصیه می شود در روزهای بعد پیاده روی را به تدریج افزایش دهید، چرا که این کار گردش خون را بهتر می‌کند و از لخته شدن خون جلوگیری می‌کند.

او همچنین انجام تنفس دیافراگمی و فعال‌سازی ملایم عضلات عرضی شکم، به صورت به داخل کشیدن شکم بدون فشار، در حالت درازکش و هنگام بازدم ملایم را توصیه کرد.

استادیار گروه فیزیوتراپی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در ادامه با توصیه به وضعیت بدنی صحیح مادر افزود: لازم است مادر هنگام شیر دادن به نوزاد، نشستن و بلند کردن کودک، کمر را صاف نگه داشته و از بالش یا تکیه‌گاه استفاده کند.

نوشیدن آب زیاد و فیبر کافی فراموش نشود

نوشیدن آب زیاد و فیبر کافی برای جلوگیری از یبوست و فشار به عضلات کف لگن، دیگر توصیه دکتر رضایی به مادران بود و اضافه کرد: توصیه می شود کارهای سنگین خانه را به دیگران بسپارید.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز همچنین مراجعه به فیزیوتراپیست متخصص کف لگن را در آگاهی از وضعیت سلامتی حائز اهمیت خواند و گفت: به صورت ایده‌آل، حدود چهار تا شش هفته بعد از زایمان، حتی اگر مادر مشکلی احساس نمی کند، ارزیابی دقیق، بیوفیدبک و برنامه شخصی می تواند بسیار مؤثر باشد.

از بلند کردن وسایل سنگین پرهیز شود

دکتر رضایی با تاکید بر اینکه لازم است دست کم تا ۶ هفته، مادر چیزی سنگین‌تر از وزن کودک بلند نکند، اضافه کرد: تمرین های سنگین و پر فشار مانند درازنشست، کرانچ، پلانک طولانی، دویدن، پریدن یا ورزش‌های پر ضربه تا دست کم 6 تا۱۲ هفته پس از زایمان ممنوع است.

او ادامه داد: هنگام عطسه یا سرفه و دفع مدفوع، عضلات کف لگن را رها نکنید و فشار ندهید، همچنین از نشستن طولانی روی سطوح سخت، به ویژه پس از زایمان طبیعی پرهیز کنید.

 آغاز ورزش های سنگین پس از زایمان؛ تنها با تایید متخصص

متوقف کردن هر تمرینی که باعث درد، نشت ادرار، احساس سنگینی یا افتادگی در لگن یا بدتر شدن علائم شود، همچنین دویدن یا ورزش‌های سنگین بعد از ۱۲ هفته پس از زایمان و با تأیید متخصص، دیگر توصیه دکتر رضایی بود.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز یادآور شد: به مادران توصیه می شود پس از زایمان، همیشه با بازدم ملایم حرکت کنند.