بوی بدن معمولاً بخشی طبیعی از زندگی روزمره است و میتواند با عرق کردن، تغذیه، استرس و حتی تغییرات هورمونی عوض شود. اما اگر بوی بدن فردی که همیشه بوی مشخصی داشته، ناگهان تغییر کند و این تغییر بدون دلیل واضح ادامه پیدا کند، گاهی میتواند سرنخی از یک تغییر در وضعیت بدن باشد؛ از مشکلات سادهای مثل تغییر رژیم غذایی گرفته تا بعضی بیماریها و اختلالات متابولیک. تهیه و تنظیم: طوبی میرزاحسینی
بوی بدن دقیقاً از کجا میآید؟
برخلاف تصور رایج، عرق بهتنهایی معمولاً بوی شدیدی ندارد. بوی بدن بیشتر زمانی ایجاد میشود که ترشحات غدد عرق با باکتریهای طبیعی روی پوست ترکیب شوند. به همین دلیل است که نواحیای مانند زیر بغل، کشاله ران و پاها بیشتر مستعد ایجاد بو هستند.
البته بوی بدن در همه افراد یکسان نیست. ژنتیک، سن، جنسیت، میزان تعریق، نوع پوست، لباس، بهداشت فردی و حتی ترکیب باکتریهای روی پوست میتوانند در این موضوع نقش داشته باشند.
چرا ممکن است بوی بدن ناگهان تغییر کند؟
یکی از شایعترین دلایل، تغییر در رژیم غذایی است. مصرف زیاد برخی مواد غذایی مانند سیر، پیاز، ادویههای تند و بعضی سبزیجات میتواند ترکیباتی ایجاد کند که از طریق عرق یا بازدم دفع میشوند و بوی بدن را تغییر میدهند.
کاهش شدید مصرف کربوهیدرات نیز میتواند در برخی افراد باعث ایجاد بویی متفاوت شود. وقتی بدن برای تأمین انرژی بیشتر از چربی استفاده میکند، موادی به نام کتون تولید میشوند که میتوانند بوی خاصی در نفس ایجاد کنند.
استرس و اضطراب هم از متهمان همیشگی تغییر بوی بدن هستند. هنگام استرس، فعالیت بعضی غدد عرق افزایش پیدا میکند و ترکیب این ترشحات با باکتریهای پوست میتواند بوی بدن را شدیدتر کند. به همین دلیل ممکن است فرد در روزهای پراسترس متوجه بوی متفاوتی شود، حتی اگر میزان رعایت بهداشت او تغییری نکرده باشد.
هورمونها هم میتوانند بو را تغییر دهند
دورههای مختلف زندگی با تغییرات هورمونی همراه هستند. بلوغ، قاعدگی، بارداری و یائسگی میتوانند میزان تعریق و ترکیب ترشحات پوست را تغییر دهند.
حتی تغییرات هورمونی ناشی از بعضی داروها یا مشکلات غدد درونریز نیز ممکن است روی بوی بدن تأثیر بگذارد. بنابراین اگر تغییر بو همزمان با تغییرات دیگری مانند تعریق غیرعادی، تغییر وزن، تپش قلب یا اختلالات قاعدگی ایجاد شده باشد، بهتر است موضوع جدیتر بررسی شود.
داروها را هم نباید فراموش کرد
برخی داروها میتوانند میزان تعریق را افزایش دهند یا ترکیب مواد دفعشده از بدن را تغییر دهند. در نتیجه ممکن است فرد پس از شروع یک داروی جدید، متوجه تغییر بوی بدن شود.
اگر تغییر بو پس از شروع یا تغییر دوز یک دارو ایجاد شده است، نباید دارو را خودسرانه قطع کرد. بهتر است موضوع با پزشک یا داروساز مطرح شود تا مشخص شود آیا ارتباطی میان دارو و این تغییر وجود دارد یا خیر.
گاهی بوی بدن میتواند یک هشدار پزشکی باشد
در بیشتر موارد، تغییر بوی بدن مسئله خطرناکی نیست؛ با این حال، بعضی تغییرات مداوم یا غیرمعمول ارزش بررسی دارند.
برای مثال، بوی میوهای یا شیرین غیرعادی در نفس، بهخصوص اگر همراه با تشنگی شدید، تکرر ادرار، تهوع، ضعف یا تنفس غیرطبیعی باشد، میتواند با افزایش شدید کتونها و در شرایط خاص با کتواسیدوز دیابتی ارتباط داشته باشد و نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
از سوی دیگر، تغییرات غیرمعمول بوی بدن یا نفس در کنار علائمی مانند کاهش وزن بیدلیل، خستگی مداوم، تغییر رنگ پوست یا چشم، تغییر واضح در دفع ادرار یا مدفوع و سایر علائم جدید، بهتر است نادیده گرفته نشود.
این نکته مهم است که بوی بدن بهتنهایی ابزار تشخیص بیماری نیست. برای مثال، نمیتوان تنها بر اساس نوع بو گفت فرد به بیماری خاصی مبتلا شده است. تشخیص نیازمند بررسی علائم، سابقه پزشکی و در صورت لزوم آزمایش است.
چه زمانی بهتر است به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر تغییر بوی بدن بعد از چند روز برطرف نشود، بدون تغییر مشخص در غذا، فعالیت یا شرایط زندگی ایجاد شده باشد یا همراه با علائم دیگری باشد، بهتر است با پزشک مشورت شود.
همچنین اگر فرد ناگهان دچار تعریق بسیار شدید یا غیرمعمول شده، بوی بدن به شکل محسوسی تغییر کرده یا این تغییر با کاهش وزن ناخواسته، ضعف، تب، تشنگی شدید یا سایر نشانههای جدید همراه است، بررسی پزشکی منطقیتر از خوددرمانی است.
قبل از نگرانی، به تغییرات ساده زندگی فکر کنید
گاهی علت بسیار سادهتر از چیزی است که تصور میکنیم. یک رژیم غذایی جدید، مصرف بیشتر قهوه یا غذاهای تند، ورزش بیشتر، پوشیدن لباسهای غیرقابلتنفس، استرس یا حتی تغییر در محصولات بهداشتی میتواند بوی بدن را تغییر دهد.
به همین دلیل، بهتر است قبل از اینکه ذهنمان به سمت بیماریهای مختلف برود، به اتفاقات هفتههای اخیر فکر کنیم: آیا رژیم غذایی تغییر کرده؟ داروی جدیدی شروع شده؟ میزان استرس یا ورزش افزایش یافته؟ آیا تعریق بیشتر شده است؟
در نهایت، بوی بدن فقط مسئلهای مربوط به ظاهر و آراستگی نیست؛ اما هر تغییر بویی هم نشانه بیماری نیست. مهم این است که تغییر ناگهانی، مداوم یا همراه با علائم دیگر را جدی بگیریم، بدون اینکه از یک نشانه ساده، تشخیص پزشکی بسازیم. بدن گاهی از راههای ظریف پیام میدهد؛ هنر ما این است که نه بیدلیل بترسیم و نه هشدارهای واقعی آن را نادیده بگیریم.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.