بسیاری از سرطانها را میتوان قبل از آنکه علائم بالینی ظاهر شوند، شناسایی و متوقف کرد. این فرآیند که «پیشگیری ثانویه» نامیده میشود، از طریق آزمایشهای غربالگری منظم (مانند ماموگرافی، کولونوسکوپی، تست پاپ اسمیر و آزمایش خون PSA) امکانپذیر است. تشخیص در مراحل اولیه، به معنای دسترسی به درمانهای کمتر تهاجمی، شانس بهبودی بسیار بالاتر و در بسیاری از موارد، درمان کامل بیماری است. در این مقاله، به بررسی سرطانهای کلیدی که با غربالگری قابل پیشگیری یا درمان قطعی هستند و زمانبندی دقیق انجام تستها میپردازیم تا با آگاهی کامل، از سلامت خود محافظت کنید.
به گزارش بهداشت نیوز، سیامک محبی اظهار داشت: بسیاری از مردم تصور میکنند سرطان مساوی با پایان زندگی است، در حالی که امروزه دستکم نیمی از سرطانها با تشخیص بهموقع و درمان مناسب قابل علاج هستند؛ به همین دلیل توجه به علائم هشداردهنده و انجام مراقبتهای دورهای اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی با اشاره به «اصول دهگانه پیشگیری از سرطان»، گفت: نخستین و مهمترین اصل، پرهیز از مصرف دخانیات است؛ استفاده از سیگار، قلیان، پیپ و حتی سیگارهای الکترونیکی خطر ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطان ریه، دهان، حلق، حنجره، مثانه، کلیه و روده بزرگ را افزایش میدهد.
محبی ادامه داد: حتی افرادی که سیگار نمیکشند نیز باید از قرار گرفتن در معرض دود دخانیات خودداری کنند، زیرا دود دست دوم نیز آثار زیانباری بر سلامت دارد؛ ترک سیگار مهمترین اقدامی است که فرد میتواند برای حفظ سلامت خود انجام دهد و آثار مثبت آن از همان ساعات اولیه ترک آغاز میشود.
وی، فعالیت بدنی منظم را دومین اصل مهم در پیشگیری از سرطان دانست و تصریح کرد: انجام حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی هوازی متوسط در هفته، مانند پیادهروی تند، میتواند احتمال ابتلا به سرطانهایی مانند پستان، روده بزرگ، ریه و آندومتر را کاهش دهد.
وی با تاکید بر اهمیت کنترل وزن، بیان کرد: چاقی و اضافه وزن از عوامل خطر مهم در بروز برخی سرطانها بهویژه سرطان پستان در زنان یائسه، رحم، تخمدان، پروستات و روده بزرگ است و حفظ وزن در محدوده طبیعی نقش مهمی در کاهش این خطر دارد.
رییس مرکز بهداشت قم درباره تغذیه سالم نیز گفت: مصرف روزانه میوه و سبزیجات، کاهش مصرف غذاهای پرچرب و فرآوریشده، محدود کردن مصرف نمک، قند و شکر و استفاده از روشهای سالم طبخ غذا از جمله راهکارهای مؤثر در پیشگیری از سرطان است.
به گفته وی، مصرف غذاهای نیمسوخته و سوخته، انواع گوشتهای دودی و فرآوریشده مانند سوسیس و کالباس و همچنین مصرف مشروبات الکلی میتواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد.
وی در ادامه با اشاره به نقش برخی عفونتها در ایجاد سرطان، بیان کرد: واکسیناسیون علیه هپاتیت B بهویژه برای گروههای پرخطر، نقش مهمی در پیشگیری از سرطان کبد دارد.
محبی همچنین بر ضرورت محافظت از پوست در برابر نور شدید خورشید تاکید کرد و گفت: قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور مستقیم آفتاب، بهخصوص بین ساعات ۱۰ صبح تا ۴ عصر، میتواند خطر سرطان پوست را افزایش دهد. استفاده از کرم ضدآفتاب، کلاه، عینک آفتابی و پوشش مناسب ضروری است.
وی با اشاره به اهمیت رعایت اصول ایمنی در محیط کار و منزل، افزود: برخی مشاغل و تماس با مواد شیمیایی سرطانزا میتوانند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند و رعایت نکات ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظتی در این محیطها ضروری است.
وی سلامت روان و روابط اجتماعی سالم را نیز از عوامل موثر در پیشگیری از بیماریها دانست و بیان کرد: کاهش استرس، خواب کافی، داشتن روابط اجتماعی سالم، احترام متقابل و توجه به آرامش روانی و معنوی میتواند در تقویت سیستم ایمنی بدن موثر باشد.
محبی در پایان با اشاره به علائم هشداردهنده سرطان، گفت: وجود توده در بدن، تغییر در خالهای پوستی، زخمهای بدون بهبود، سرفه یا گرفتگی صدای طولانیمدت، اختلال بلع، خونریزیهای غیرطبیعی، کاهش وزن بیدلیل و تغییرات طولانی در اجابت مزاج از جمله علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند.
وی با اشاره به سیاستهای وزارت بهداشت در حوزه کنترل سرطان، تاکید کرد: برنامه تشخیص زودهنگام سه سرطان شایع پستان، روده بزرگ و دهانه رحم در شبکه بهداشتی کشور اجرا میشود و مردم میتوانند با مراجعه به پایگاههای سلامت، خانههای بهداشت و مراکز خدمات جامع سلامت محل سکونت خود، از خدمات غربالگری رایگان بهرهمند شوند.
وی خاطرنشان کرد: در صورت مشاهده هرگونه یافته غیرطبیعی در غربالگری، فرد از طریق نظام ارجاع به سطوح تخصصیتر شامل مراکز تشخیصی و درمانی وابسته به دانشگاه یا بیمارستانهای معین ارجاع داده میشود تا اقدامات تکمیلی در اولویت دریافت کند.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.