به گزارش بهداشت نیوز، همه ما گاهی احساس خستگی میکنیم. یک شب بدخواب، یک روز کاری سنگین یا فعالیت بدنی زیاد میتواند انرژی بدن را کاهش دهد. در چنین شرایطی معمولاً استراحت و خواب کافی باعث میشود فرد دوباره احساس بهتری پیدا کند.
اما داستان برای کسانی که تقریباً هر روز احساس خستگی دارند متفاوت است. اگر خستگی هفتهها ادامه داشته باشد یا با وجود خواب کافی همچنان انرژی لازم برای فعالیتهای معمول وجود نداشته باشد، بهتر است علت آن بررسی شود.
۱. خواب کافی دارید، اما خواب باکیفیت ندارید
ممکن است فرد ساعتهای کافی در تخت باشد اما خواب عمیق و باکیفیتی نداشته باشد.
بیدار شدنهای مکرر در طول شب، محیط نامناسب خواب، برنامه خواب نامنظم و برخی اختلالات خواب میتوانند باعث شوند فرد صبح با وجود چندین ساعت خواب، همچنان احساس خستگی کند.
خروپف شدید و خوابآلودگی غیرعادی در طول روز نیز میتواند نشانهای باشد که ارزش بررسی پزشکی دارد.
۲. کمتحرکی میتواند انرژی را کاهش دهد
شاید عجیب به نظر برسد، اما نداشتن فعالیت بدنی منظم نیز میتواند با احساس بیحالی همراه باشد.
نشستن طولانیمدت و کمبود تحرک باعث میشود بدن فرصت کافی برای فعالیت منظم نداشته باشد. پیادهروی و فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد.
قرار نیست از همان روز اول ورزش سنگین انجام دهید؛ حتی اضافه کردن فعالیتهای کوتاه و منظم به برنامه روزانه میتواند شروع مناسبی باشد.
۳. تغذیه نامتعادل را نادیده نگیرید
بدن برای تولید انرژی به مواد مغذی مختلف نیاز دارد. رژیم غذایی بسیار محدود یا نامتعادل میتواند دریافت برخی مواد ضروری را کاهش دهد.
کمبود آهن، ویتامین B12 یا برخی مواد مغذی دیگر در شرایط خاص میتواند با خستگی همراه باشد؛ اما مصرف خودسرانه مکملها راهحل مناسبی نیست.
اگر احتمال کمبود یک ماده مغذی وجود داشته باشد، بهتر است ابتدا علت آن با نظر پزشک و در صورت نیاز آزمایش مشخص شود.
۴. استرس انرژی ذهنی را میگیرد
خستگی فقط جسمی نیست. فشار کاری، نگرانیهای مداوم، مشکلات خانوادگی و استرس طولانیمدت میتوانند احساس فرسودگی ایجاد کنند.
گاهی فرد تصور میکند فقط بدنش خسته است، در حالی که ذهن او نیز برای مدت طولانی تحت فشار قرار داشته است.
استراحت، فعالیت بدنی، خواب منظم، ارتباط با دیگران و اختصاص زمانی برای فعالیتهای آرامشبخش میتواند در مدیریت استرس مؤثر باشد.
۵. کمآبی بدن را فراموش نکنید
کمبود مایعات نیز میتواند باعث ایجاد احساس خستگی و کاهش تمرکز شود.
این موضوع در روزهای گرم، هنگام فعالیت بدنی یا در شرایطی که بدن مایعات بیشتری از دست میدهد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بهتر است در طول روز به نشانههای تشنگی و نیاز بدن به مایعات توجه شود.
۶. مشکلات تیروئید
غده تیروئید در تنظیم بسیاری از فرایندهای بدن نقش دارد. کاهش فعالیت تیروئید در برخی افراد میتواند با خستگی، احساس سرما، افزایش وزن، خشکی پوست و تغییرات خلقی همراه باشد.
البته این علائم اختصاصی نیستند و نمیتوان صرفاً بر اساس خستگی، کمکاری تیروئید را تشخیص داد.
۷. قند خون و سایر مشکلات پزشکی
برخی بیماریهای مزمن ممکن است در مراحل مختلف با خستگی همراه باشند. برای مثال، تغییرات قند خون میتواند در بعضی افراد با تشنگی زیاد، تکرر ادرار یا احساس ضعف همراه شود.
به همین دلیل، خستگی طولانیمدت و بدون علت مشخص بهتر است در صورت نیاز از نظر پزشکی بررسی شود.
۸. مصرف بیش از حد کافئین
قهوه و چای میتوانند به افزایش هوشیاری کمک کنند، اما مصرف زیاد یا مصرف آنها در ساعات پایانی روز ممکن است خواب را مختل کند.
در چنین شرایطی ممکن است فرد برای جبران خستگی ناشی از خواب نامناسب، دوباره کافئین بیشتری مصرف کند و وارد یک چرخه تکراری شود.
اگر بعد از مصرف کافئین متوجه اختلال خواب میشوید، کاهش مقدار یا تغییر زمان مصرف میتواند قابل بررسی باشد.
چه زمانی خستگی نیاز به بررسی دارد؟
اگر خستگی برای مدت طولانی ادامه دارد، فعالیتهای روزمره را مختل کرده یا همراه با علائمی مانند کاهش وزن ناخواسته، تنگی نفس، درد قفسه سینه، تپش قلب شدید، ضعف قابلتوجه، تب طولانیمدت یا تغییرات واضح در وضعیت جسمی است، بهتر است با پزشک مشورت شود.
خستگی بهتنهایی معمولاً اطلاعات کافی برای تشخیص علت را نمیدهد و ممکن است پزشک بر اساس علائم و سابقه فرد، آزمایشها یا بررسیهای دیگری را پیشنهاد کند.
اشتباه رایج؛ خوددرمانی با مکملها
یکی از واکنشهای رایج به خستگی، خرید خودسرانه مکملهای آهن، ویتامینها یا داروهای مختلف است.
اما خستگی الزاماً به دلیل کمبود ویتامین نیست. مصرف بیدلیل بعضی مکملها نیز میتواند عوارض داشته باشد.
بهتر است ابتدا علت مشخص شود و سپس در صورت نیاز، مکمل مناسب با نظر متخصص مصرف شود.
جمعبندی
اگر چند روز پرمشغله داشتهاید و خستهاید، احتمالاً بدن شما به استراحت نیاز دارد. اما خستگی مداوم و غیرقابل توضیح را نباید همیشه به کمخوابی نسبت داد.
خواب بیکیفیت، کمتحرکی، تغذیه نامناسب، استرس، کمآبی و برخی مشکلات پزشکی میتوانند در ایجاد خستگی نقش داشته باشند.
اگر احساس میکنید مدتهاست انرژی همیشگی خود را ندارید، به جای اینکه فقط با قهوه و مکمل آن را پنهان کنید، بهتر است علت اصلی را پیدا کنید.