تازه ورزش را شروع کردهاید، چند روزی است پیادهروی میکنید یا به باشگاه میروید و با امید کاهش وزن روی ترازو میایستید؛ اما ناگهان با عددی روبهرو میشوید که حتی از قبل هم بیشتر است! شاید اولین فکرتان این باشد که «پس ورزش هم فایدهای نداشت!» اما عجله نکنید؛ افزایش وزن در روزها و هفتههای اول شروع ورزش، همیشه به معنی اضافه شدن چربی و چاقتر شدن نیست. گاهی بدن در شروع یک برنامه ورزشی، تغییراتی را تجربه میکند که خودش را روی ترازو نشان میدهد. بنابراین اگر عدد ترازو کمی بالا رفت، قبل از ناامید شدن بهتر است بدانیم چه اتفاقی در بدنمان افتاده است.
عضلات بعد از شروع ورزش چه تغییری میکنند؟
وقتی بعد از مدتها کمتحرکی دوباره ورزش را شروع میکنیم، عضلات ناگهان با فشار و فعالیت بیشتری روبهرو میشوند. بهخصوص اگر تمرینهای قدرتی یا ورزشهای نسبتاً شدید انجام دهیم، بدن برای ترمیم و سازگار شدن با این فشار وارد عمل میشود.
در این شرایط ممکن است برای مدتی آب بیشتری در بافتهای عضلانی نگه داشته شود. همین موضوع میتواند وزن را کمی بالا ببرد؛ بدون اینکه الزاماً چربی بدن افزایش پیدا کرده باشد.
پس اگر بعد از چند جلسه ورزش روی ترازو رفتید و عدد بیشتری دیدید، لزوماً به این معنی نیست که ورزش نتیجه معکوس داشته است. بدن شما ممکن است فقط در حال عادت کردن به شرایط جدید باشد.
گلیکوژن؛ ذخیره انرژی که آب هم با خودش میآورد
بدن برای تأمین انرژی مورد نیاز هنگام فعالیت بدنی، بخشی از انرژی را به شکل گلیکوژن در عضلات و کبد ذخیره میکند. وقتی فعالیت بدنی منظمتر میشود، بدن ممکن است ذخایر گلیکوژن خود را افزایش دهد.
اما گلیکوژن تنها نیست؛ همراه خودش آب هم ذخیره میکند. به همین دلیل، افزایش ذخایر گلیکوژن میتواند برای مدتی باعث بالا رفتن عدد ترازو شود.
بنابراین بخشی از افزایش وزن در شروع ورزش ممکن است به تغییرات آب بدن و ذخایر انرژی مربوط باشد، نه افزایش چربی.
آیا بعد از ورزش بیشتر غذا میخوریم؟
البته همیشه هم نمیتوان تقصیر را گردن آب بدن انداخت! گاهی دلیل افزایش وزن، خوردن کالری بیشتر از چیزی است که بدن مصرف کرده است.
بعضی افراد بعد از ورزش گرسنهتر میشوند و بعضی دیگر با این تصور که «امروز ورزش کردهام، پس میتوانم بیشتر بخورم»، سراغ خوراکیهای پرکالری میروند.
یک نوشیدنی شیرین، یک میانوعده پرکالری یا حتی چند لقمه بیشتر شاید در یک روز مسئله بزرگی نباشد، اما اگر این اتفاق مرتب تکرار شود، میتواند بخشی از انرژیای را که هنگام ورزش سوزاندهایم جبران کند.
البته واکنش بدن افراد به ورزش یکسان نیست و افزایش اشتها بعد از فعالیت بدنی برای همه اتفاق نمیافتد.
ترازو همیشه همه حقیقت را نمیگوید
یکی از اشتباههای رایج این است که تمام موفقیت خود در مسیر ورزش و کاهش وزن را با عدد ترازو بسنجیم.
وزن بدن در طول روز میتواند تحت تأثیر عوامل مختلف تغییر کند؛ از میزان آب بدن و غذای موجود در دستگاه گوارش گرفته تا مصرف نمک، تغییرات هورمونی و حتی زمانی که خودمان را وزن میکنیم.
برای همین، بهتر است به جای اینکه هر روز با دیدن یک عدد بالا یا پایین نگران شویم، روند تغییرات وزن را در یک بازه زمانی طولانیتر دنبال کنیم.
ممکن است وزن شما برای مدتی تغییر زیادی نکند، اما دور کمرتان کمتر شود، لباسها بهتر اندازهتان شوند یا هنگام بالا رفتن از پلهها کمتر خسته شوید. این تغییرات هم نشانه پیشرفت هستند و نباید نادیده گرفته شوند.
از کجا بفهمیم ورزش دارد اثر خودش را میگذارد؟
اگر هدفمان کاهش وزن است، بهتر است فقط به ترازو نگاه نکنیم. اندازه دور کمر، میزان انرژی، قدرت عضلات، استقامت بدن و تغییرات ظاهری میتوانند تصویر بهتری از روند پیشرفت به ما بدهند.
البته برای کاهش وزن، در نهایت باید در طول زمان انرژیای که دریافت میکنیم کمتر از انرژیای باشد که مصرف میکنیم. ورزش میتواند در رسیدن به این تعادل کمک زیادی کند، اما قرار نیست همیشه نتیجه آن بلافاصله روی ترازو دیده شود.
پس اگر تازه ورزش را شروع کردهاید و ترازو عددی بیشتر از انتظار شما نشان میدهد، کمی صبور باشید. ممکن است بدن شما هنوز در حال سازگار شدن با سبک زندگی جدید باشد.
ورزش فقط برای پایین آوردن عدد ترازو نیست؛ قرار است بدن را قویتر، سالمتر و توانمندتر کند. پس به جای اینکه با دیدن یک عدد ناامید شوید، به تغییراتی نگاه کنید که در طول زمان در بدن و حال عمومیتان اتفاق میافتد.
تهیه و تنظیم: طوبی میرزاحسینی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.