به گزارش بهداشت نیوز، دکتر مطهره علامه، رییس اداره سلامت میانسالان دفتر سلامت جمعیت، خانواده و مدارس وزارت بهداشت درخصوص سلامت زنان گفت: بی تردید هر دو جنس تحت تاثیر عوامل طبیعی مرتبط با جنسیت خود و مزایا و مضار آن هستند و طبعا همین شرایط طبیعی در عرصه سلامت و بیماری نیز تفاوت های مشخصی را سبب می شود و توجه به این تفاوت ها در سلامت گروه های هدف، از پیچیدگی برنامه ریزی خواهد کاست.
وی در خصوص برخی از عوامل موثر بر سلامت در دو جنس مرد و زن که رویکرد جنسیت محور را ناگزیر می سازد، گفت: تفاوت های بیولوژیک و فیزیولوژیک مردان و زنان مانند تفاوت در دوره های مختلف رشد و سنین مختلف عمر، مواجهه با عوامل هورمونی متفاوت، نقش های بیولوژیک خاص مانند قاعدگی، حاملگی، یائسگی و غیره در زنان آنها را از مردان که تحت تاثیر هورمون ها از قدرت عضلانی، حجم عضلات و شرایط خاص جسمانی متفاوتی برخوردارند، متمایز می سازد.
دکتر علامه خاطرنشان کرد: مردان و زنان در سلامت خانواده و جامعه نقش و تاثیر متفاوتی دارند، تاثیر زنان چه به عنوان ارائه کننده خدمات بهداشتی و چه به عنوان گیرندگان خدمات بر سلامت خانواده و جامعه و مدیریت و برنامه ریزی سلامت خانواده از واکسیناسیون کودکان تا مدیریت تغذیه خانواده ، کاستن از استرس های بزرگترها ، مراقبت از سالمندان در خانواده بر کسی پوشیده نیست.
رییس اداره سلامت میانسالان دفتر سلامت خانواده وزارت بهداشت تصریح کرد: همچنین تاثیر نامطلوب بیماری و مرگ و میر مادر بر سلامت اعضای خانواده مانند انتقال بیماری هایی همچون ایدز و عفونت های آمیزشی از مادر به جنین، اثر سوء تغذیه و دیابت و فشارخون مادر بر جنین، اثر استعمال دخانیات بر سلامت جنین و سایر افراد خانواده و غیره اهمیت تاثیر سلامت زنان باردار را بر سلامت نسل بعدی روشن می کند.
وی گفت: نقش مهم مادران در شبکه یادگیری اجتماعی نیز غیر قابل انکار است. به ویژه وقتی به این مساله توجه کنیم که رفتارهای سایر اعضای خانواده به خصوص فرزندان تحت تاثیر رفتارهای آموخته شده از مادران بوده و قبل از هر فرد یا گروه دیگری در خانه و خانواده و توسط مادران شکل می گیرد.
دکتر علامه افزود: مادر مطالب خوب و بد را به فرزندش می آموزد و رفتارهای او را از نخستین سال های زندگی شکل می دهد و همچنین مادران سنگ صبور و گوش شنوا برای فرزندانشان در بیان مشکلات، روابط و عواطف بویژه در دوران بلوغ هستند.
وی تصریح کرد: در مطالعه ملی سلامت دانش آموزان ( کاسپین) نشان داده شده است که بیش از 80 درصد دانش آموزان اعم از پسران و دختران شهری یا روستایی ارتباط خود را با مادران برای طرح مشکلات خود، ارتباطی خوب عنوان کرده اند، در حالی که 50 درصد دانش آموزان درمیان گذاشتن مسائل خود را با پدر دشوار اعلام بیان کرده اند.
رییس اداره سلامت میانسالان ادامه داد: از طرف دیگر زنان و مردان در تماس و مواجهه با عوامل موثر بر سلامت تفاوت دارند.
وی درخصوص تاثیر عوامل مخاطره آمیز شغلی از قبیل عوامل شیمیایی، فیزیکی، ارگونومیک و بیولوژیک بر سلامت مردان و تفاوت این مواجهات با مواجهات اصلی زنان، گفت: حوادث ترافیکی در مردان 5 برابر زنان، اعتیاد در مردان حدود 10برابر زنان و سقوط در مردان حدود 3 برابر زنان اتفاق می افتد.
دکتر علامه گفت: رفتارها و عوامل خطر نیز در مردان و زنان تفاوت هایی دارد. در حالی که استعمال دخانیات و سوءمصرف الکل و مواد، رفتارهای مخاطره آمیز در رانندگی و رفتارهای شغلی مخاطره آمیز در مردان اهمیت زیادی دارد، می بینیم که زنان به علت فعالیت بدنی ناکافی و زندگی بدون تحرک در معرض خطر بسیاری از بیماری ها هستند.
وی گفت: زنان کم تحرک کشور ما دو برابر مردان بوده و لازم است شرایط خانوادگی و اجتماعی برای آنان در خانه و محل تحصیل و محل کار فراهم شود تا این عامل خطر بسیار مهم و مرگ آفرین و ناتوان کننده از زندگی زنان جامعه ما رخت بربندد.
وی با بیان اینکه علل ناتوانی ها و کیفیت پایین زندگی نیز در زنان متفاوت است، گفت: در زنان بار بیماری های اعصاب و روان به خصوص افسردگی، بیماری های اسکلتی عضلانی به ویژه پوکی استخوان و کمردرد و آرتروز،کم خونی و یائسگی و همچنین مشکلات سلامت جنسی و باروری، بارداری های پرخطر، زایمان غیر ایمن و سرطان های زنان مهم ترین علل بار ناشی از بیماری را ایجاد می کند.
دکتر علامه اظهارداشت: وقتی این موضوع را نیز در نظر بگیریم که عوامل اجتماعی موثر بر سلامت از جمله کنترل منابع در دسترس، حمایت و حفاظت متفاوت آنان در مقابل خشونت خانگی و اجتماعی، تفاوت شغل (انتخاب، درآمد، شرایط شغلی)، دسترسی متفاوت به مراقبت، آموزش و خدمات سلامت نیز در زنان با محدودیت های بسیار مواجه بوده و مخاطرات بیشتری در این زمینه ها، زنان را تهدید می کند، متوجه خواهیم شد که پرداختن به موضوع سلامت زنان غیر قابل گذشت بوده و تمامی مسئولان و دست اندرکاران در کنار همه برنامه هایی که برای ارتقای زندگی زنان جامعه اجرا می کنند، لازم است مسئله سلامت زنان را نیز در مرکز توجه خود قرار دهند.
وی با اشاره به ارتباط وابسته و پیوسته عوامل در سلامتی گفت: عوامل بیولوژیک و ویژگی های جنسیتی فیزیولوژیک در شرایط اجتماعی و شغلی و در نتیجه مواجهات و مخاطرات سلامتی و در نتیجه در نوع بیماری ها و علل ناتوانی و مرگ و میر موثر است، به نحوی که گاه تفکیک موارد از یکدیگر آسان نیست. همه عوامل فوق دست به دست هم داده و شاخص ها و مشخصه های کلی متفاوت سلامت را برای زنان رقم می زنند و با توجه به موارد ذکر شده، رویکرد جنسیت محور در برنامه ریزی برای سلامت میانسالان را سبب شده است و به همین دلایل دو برنامه متفاوت برای سلامت مردان و زنان بزرگسال طراحی و اجرا شود.