به گزارش بهداشت نیوز، زعفران از گذشته تاکنون علاوه بر کاربرد غذایی، در طب سنتی برای کمک به بهبود خلقوخو و تقویت نشاط مورد استفاده قرار گرفته است. امروزه نیز ترکیبات فعال این گیاه از جمله کروسین، کروستین و سافرانال توجه محققان حوزه سلامت را به خود جلب کردهاند.
در یک مطالعه بالینی جدید که در سال ۲۰۲۶ در مجله علمی Frontiers in Nutrition منتشر شده، تأثیر عصاره زعفران بر وضعیت روانی و برخی شاخصهای سلامت زنان بررسی شده است.
در این پژوهش، ۸۶ زن ۵۰ تا ۷۰ ساله که با خلقوخوی پایین و مشکلات خواب مواجه بودند، به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه روزانه ۲۸ میلیگرم عصاره استاندارد زعفران و گروه دیگر دارونما دریافت کردند. این مداخله به مدت ۱۲ هفته ادامه داشت.
نتایج نشان داد افرادی که عصاره زعفران دریافت کرده بودند، در مقایسه با گروه دارونما کاهش بیشتری در علائم افسردگی تجربه کردند. همچنین برخی شاخصهای مرتبط با عزتنفس و اختلال در عملکرد روزانه ناشی از مشکلات خواب در این گروه بهبود یافت.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردند که تفاوت معناداری در شاخص اصلی اختلال خواب میان دو گروه مشاهده نشده است و برخی نتایج ثانویه نیز به بررسیهای گستردهتر نیاز دارند.
زعفران در طب سنتی چه جایگاهی دارد؟
در منابع طب سنتی ایرانی، زعفران بهعنوان گیاهی با کاربردهای متعدد شناخته میشود و برای آن خواصی مانند نشاطآوری و کمک به بهبود خلقوخو ذکر شده است. یافتههای جدید نیز بخشی از این کاربردهای سنتی را از منظر علمی مورد بررسی قرار دادهاند.
آیا مصرف زعفران برای همه مناسب است؟
اگرچه استفاده معمول غذایی از زعفران برای بیشتر افراد مشکلی ایجاد نمیکند، مصرف عصارهها و مکملهای غلیظ آن موضوع متفاوتی است. زنان باردار، افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای و کسانی که داروهای اعصاب یا داروهای مؤثر بر انعقاد خون مصرف میکنند، باید پیش از استفاده دارویی از زعفران با پزشک مشورت کنند.
در مجموع، نتایج این پژوهش نشان میدهد زعفران ظرفیت قابل توجهی برای بررسی بیشتر در حوزه سلامت روان دارد؛ اما هنوز نمیتوان آن را جایگزین درمانهای استاندارد افسردگی یا اختلالات خواب دانست.