به گزارش بهداشت نیوز، دکتر محمد ستایش با اشاره به تغییرات اقلیمی در فصل پاییز اظهار داشت: با فرا رسیدن این فصل، طول روز کوتاه تر و میزان گرما کمتر می شود و این تغییرات علاوه بر طبیعت، بر بدن انسان نیز تاثیر می گذارد. همان طور که با تغییر فصل، پوشش خود را متناسب با شرایط آب و هوایی تغییر می دهیم، لازم است در تغذیه و سایر فعالیت های روزمره نیز تناسب با فصل را رعایت کنیم.
وی افزود: از دیدگاه طب ایرانی، پاییز فصلی با مزاج سرد و خشک است و در مناطقی مانند کرمان که میزان بارندگی کمتر است، خشکی هوا نیز استمرار بیشتری دارد. افرادی که دارای مزاج سرد و خشک هستند، در صورت بی توجهی به مراقبت های لازم، ممکن است بیشتر در معرض برخی مشکلات و بیماری های گوارشی، مفصلی و حتی افت های روحی و خلقی قرار بگیرند.
این متخصص طب سنتی ایرانی با بیان اینکه انسان امکان ورود به خواب زمستانی ندارد، تصریح کرد: برای ادامه فعالیت های روزمره و سازگاری با شرایط فصل، لازم است تدابیر حفظ سلامت متناسب با تغییرات آب و هوایی مورد توجه قرار گیرد.
مصرف میوه های متناسب با فصل و اقلیم
دکتر ستایش با تاکید بر اهمیت مصرف مواد غذایی متناسب با هر فصل گفت: امروزه به دلیل پیشرفت امکانات نگهداری، حمل و نقل و دسترسی آسان، بسیاری از مواد غذایی و میوه ها در تمام فصول سال در دسترس هستند؛ به عنوان مثال، هندوانه در زمستان و مرکبات در تابستان نیز عرضه می شوند، اما توصیه این است که افراد تا حد امکان از میوه های متناسب با فصل و اقلیم محل زندگی خود استفاده کنند؛ زیرا این مواد غذایی تناسب بیشتری با شرایط مزاجی افراد دارند.
وی با اشاره به اینکه میوه ها تنها یک ماده غذایی محسوب نمی شوند، افزود: مصرف میوه نیز بخشی از تدابیر حفظ سلامت است و از آنجا که افراد از نظر شرایط جسمی و مزاجی با یکدیگر تفاوت دارند، نمی توان یک میوه را برای همه افراد، در هر شرایطی و به هر میزان مناسب دانست.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان خاطرنشان کرد: وجود بیماری های زمینه ای مانند دیابت، محدودیت های جدی تری در مصرف برخی میوه ها، به ویژه میوه های آبدار، شیرین و خشک، ایجاد می کند و لازم است این افراد در انتخاب و میزان مصرف میوه ها دقت بیشتری داشته باشند.
انار؛ میوه ای با خواص متنوع و مزاج های متفاوت
دکتر ستایش با اشاره به خواص انار به عنوان یکی از میوه های شاخص فصل پاییز بیان کرد: از دیدگاه طب ایرانی، انار می تواند به تقویت معده و کبد کمک کند، یک خون ساز خوب محسوب می شود، در رفع یبوست موثر است و برای پوست نیز مفید است. همچنین این میوه حاوی آنتی اکسیدان ها و پلی فنول هاست که از خواص پیشگیرانه برخوردارند.
وی با تاکید بر تفاوت مزاجی انواع انار افزود: انار ترش، ملس و شیرین از نظر مزاج و موارد مصرف با یکدیگر تفاوت دارند. افرادی که معده یا مزاج سرد و خشک دارند، نباید از انار ترش استفاده کنند. همچنین افراد مبتلا به دیابت باید در مصرف انار شیرین به دلیل قند بالاتر آن احتیاط کنند.
این متخصص طب سنتی ایرانی توصیه کرد: انار بهتر است یک تا دو ساعت پس از غذا و به صورت کامل، همراه با دانه های آن مصرف شود تا فیبر و خواص کامل این میوه به بدن برسد.
وی درباره مصرف پره ها و لایه های سفید داخل انار نیز گفت: پره های نازک روی دانه های انار از مصلحات این میوه محسوب می شوند. افرادی که رفلاکس یا ضعف در هضم دارند، می توانند این پره های نازک و کمی ترش مزه را همراه انار مصرف کنند؛ زیرا از دیدگاه طب ایرانی به تقویت بافت معده کمک می کنند. به طور کلی، مصرف روزانه یک عدد انار در فصل پاییز برای افراد سالم منعی ندارد.
مصرف افراطی میوه های شیرین و احتمال تشدید اختلالات متابولیک
دکتر ستایش درباره تاثیر مصرف میوه های شیرین مانند پرتقال شیرین و انار شیرین بر فشار خون بالا اظهار کرد: اختلالات متابولیک مانند کبد چرب، بیماری های قلبی و عروقی، فشار خون و چربی خون معمولا با پدیده ای به نام مقاومت به انسولین ارتباط دارند که مصرف مکرر و مستمر قندها می تواند در ایجاد آن نقش داشته باشد.
وی افزود: قند موجود در میوه از انواع قندهای سریع و در دسترس بدن است؛ بنابراین مصرف افراطی میوه های شیرین می تواند موجب افزایش قند خون شود و به دنبال آن، در افراد مستعد، فشار خون را نیز تشدید کند.
خرمالو باید کاملا رسیده مصرف شود
عضوهیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به تفاوت مزاجی میوه ها گفت: همه میوه ها و سبزی ها از نظر طب ایرانی دارای طبع متفاوتی هستند. برای نمونه، انار ترش دارای مزاج سرد و خشک است و مصرف آن برای افراد سوداوی و سردمزاج باید با محدودیت همراه باشد، در حالی که انار شیرین به سمت گرمی و اعتدال تمایل دارد.
وی درباره مصرف خرمالو در فصل پاییز بیان کرد: خرمالو حتما باید کاملا رسیده مصرف شود؛ زیرا خرمالوی نارس و گس به دلیل داشتن مقدار بالای تانن، خاصیت قابض دارد و می تواند موجب یبوست شود. همچنین افراد مبتلا به دیابت به دلیل شیرینی زیاد این میوه باید در مصرف آن محدودیت داشته باشند. با این حال، خرمالوی کاملا رسیده برای افراد سالم میوه ای خوش طعم است و به تقویت معده کمک می کند.
دکتر ستایش با اشاره به خواص مرکبات گفت: مرکبات از منابع غنی ویتامین C هستند و این ویتامین در پیشگیری از سرماخوردگی نقش دارد. با این حال، مصرف بیش از حد لیموترش یا لیموشیرین ممکن است برای افرادی که دچار رفلاکس معده و برگشت اسید هستند، مناسب نباشد.
وی توصیه کرد: میوه بهتر است با معده خالی مصرف نشود و افراد آن را یک تا دو ساعت پس از صرف غذا میل کنند.
شلغم؛ خوراکی پاییزی برای کمک به سلامت دستگاه تنفسی
این متخصص طب سنتی ایرانی با اشاره به جایگاه شلغم در تغذیه فصل سرد اظهار کرد: یکی از استادان طب سنتی توصیه می کرد تا زمانی که شلغم در بازار وجود دارد، افراد دست کم شب ها یک عدد شلغم مصرف کنند.
وی افزود: از دیدگاه طب ایرانی، شلغم دارای طبع گرم و تر است و برای سرماخوردگی مفید دانسته می شود. این خوراکی به نرم شدن مجاری تنفسی و سینه کمک می کند، در دفع فضولات دستگاه گوارش موثر است و می تواند تاب آوری بدن در برابر بیماری های پاییزی را افزایش دهد.
دکتر ستایش بهترین روش پخت شلغم را بخارپز کردن دانست و گفت: همچنین ترکیب آب شلغم با مقدار مساوی شکر و تهیه شربت شلغم به جز برای بیماران دیابتی یا در معرض دیابت، از روش های مورد توصیه در طب ایرانی برای کمک به کاهش علائم سرماخوردگی است.
«به» پخته و «به دانه»؛ توصیه هایی برای گلو و سرفه های خشک
دکتر ستایش با اشاره به خواص میوه «به» گفت: این میوه حاوی پکتین، فیبر و ترکیبات فنولی فراوان است. به دلیل بافت متراکم، مصرف خام آن توصیه نمی شود، اما استفاده از آن به صورت پخته، در خورش، مربا یا دمنوش بسیار مناسب است. بوییدن این میوه نیز برای تقویت قلب و مغز مفید دانسته می شود.
این متخصص طب سنتی ایرانی در پایان درباره نحوه استفاده از «به دانه» نیز خاطرنشان کرد: دانه به یا به دانه را نباید جوید یا خورد، اما می توان آن را در آب جوش قرار داد و از موسیلاژ یا لعاب حاصل از آن استفاده کرد. این لعاب یک رطوبت بخش مناسب برای گلو و سرفه های خشک پاییزی محسوب می شود.