به گزارش بهداشت نیوز به نقل از مفدا، دکتر بهمن بهمنی، رئیس اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان وزارت بهداشت در گفت وگو با مفدا با اشاره به اهمیت اقدامات زودهنگام پیشگیرانه اظهار کرد: در مواردی که ادامه یک روند روان‌شناختی ممکن است به رفتارهای غیرقابل جبران و آسیب‌های جدی منجر شود، مداخله پیشگیرانه اهمیت ویژه‌ای دارد. یکی از مهم‌ترین راهبردها در این زمینه، آماده‌سازی ذهنی افراد برای مواجهه با چالش‌های زندگی، حل مسئله و توانایی معناسازی در زندگی است؛ چراکه معنا به زندگی جهت و هدف می‌دهد و به افراد کمک می‌کند با مشکلات و حتی آسیب‌های جدی، به‌جای مواجهه منفعلانه، رویکردی فعالانه و سازنده داشته باشند.
وی افزود: افرادی که آمادگی کافی برای مواجهه با مسائل و چالش‌های زندگی ندارند، ممکن است در شرایطی مانند مشکلات تحصیلی، فقدان یکی از عزیزان، از دست دادن فرصت‌ها یا روابط عاطفی، ترس از شکست، تنهایی، ناکامی و آسیب به آبرو، دچار وضعیت ذهنی دشواری شوند. در چنین شرایطی، ممکن است فرد مسائل را به‌شکل فاجعه‌آمیز و غیرقابل تحمل ارزیابی کند و در معرض افکار خودکشی قرار گیرد.
بهمنی با تأکید بر اینکه افکار خودکشی لزوماً به اقدام منتهی نمی‌شوند، تصریح کرد: ضروری است دانشگاه‌ها سازوکارهایی برای شناسایی افرادی داشته باشند که حتی در مراحل اولیه، افکار خودآسیب‌رسان یا خودکشی را تجربه می‌کنند. هدف از این مداخله آن است که افراد بتوانند با این افکار مواجه شوند، برای مسائل خود راه‌حل‌های کارآمد پیدا کنند و از تجربه مشکلات و چالش‌های زندگی در مسیر رشد و سازگاری بهره بگیرند.
رئیس اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان وزارت بهداشت ادامه داد: افکار خودکشی به‌خودی‌خود و به‌صورت مستقیم الزاماً به اقدام منتهی نمی‌شوند و اقدام به خودکشی نیز همیشه به مرگ نمی‌انجامد؛ اما یکی از نقاط مهم آغاز مداخلات پیشگیرانه، توجه به افکار مکرر خودکشی و شناسایی به‌موقع افرادی است که این افکار را تجربه می‌کنند. در این مسیر، باید زمینه‌های شکل‌گیری و تداوم این افکار شناسایی شود و خدمات سلامت روان و مشاوره‌ای متناسب در اختیار دانشجویان قرار گیرد تا از تداوم این روند و تبدیل آن به رفتار پرخطر جلوگیری شود.
وی با اشاره به اجرای طرح ملی «پنجره نو» در دانشگاه‌های علوم پزشکی اظهار کرد: حدود دو سال است که این طرح در دانشگاه‌ها در حال اجراست و با وجود اینکه مدت زیادی از آغاز آن نگذشته، موارد متعددی از شناسایی دانشجویان دارای افکار مکرر خودکشی و برقراری ارتباط با آنان برای ارائه خدمات تخصصی گزارش شده است. این خدمات در مواردی شامل مشاوره و در صورت نیاز، ارجاع برای دریافت خدمات دارودرمانی و روان‌پزشکی بوده و در مواردی به تغییر مثبت مسیر زندگی افراد کمک کرده است.
بهمنی با اشاره به ظرفیت تخصصی ایجادشده در دانشگاه‌ها خاطرنشان کرد: کارشناسان فعال در این حوزه در حال کسب تجربه و تقویت مهارت‌های حرفه‌ای هستند تا بتوانند به‌صورت مستمر به دانشجویان متقاضی یا نیازمند خدمات کمک کنند. افزون بر این، تجربه‌های به‌دست‌آمده در دانشگاه‌ها به‌تدریج انباشته می‌شود و زمینه انتقال دانش و مهارت به همکاران تازه‌وارد را فراهم می‌کند. از منظر مدیریتی، یکی از دستاوردهای مهم اجرای طرح پنجره نو، استقرار رویکردی سازمان‌یافته و حرفه‌ای برای پیشگیری از افکار و رفتارهای خودکشی در محیط دانشگاه است.
وی با بیان اینکه پیش از این، بخش قابل توجهی از این اقدامات در چارچوب مسئولیت‌های انسانی و اعتقادی دنبال می‌شد، افزود: اکنون این مسئولیت در قالب سامانه‌ای برای ارائه خدمات تخصصی و قابل ارزیابی سازمان‌دهی شده است. چنین سامانه‌ای می‌تواند بر اساس نتایج ارزیابی‌ها، نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی و فرایند ارائه خدمات را به‌طور مستمر ارتقا دهد. امیدواریم با تکمیل این روند، در سال آینده نظام جامع‌تری برای ارائه خدمات پیشگیرانه و مداخله‌ای در دانشگاه‌ها شکل بگیرد.
رئیس اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان وزارت بهداشت در پایان، به نقش ظرفیت‌های اجتماعی و روابط بین‌فردی دانشجویان در اجرای طرح پنجره نو اشاره کرد و گفت: یکی از بخش‌های مهم این طرح، بهره‌گیری از ظرفیت دانشجویان برای حمایت از یکدیگر در بستر زندگی اجتماعی و ارتباطات دانشگاهی است.