به گزارش بهداشت نیوز، دکتر سیدرضا نجارزاده با اشاره به ضرورت افزایش آگاهی عمومی درباره سرطان معده اظهار کرد: این بیماری از سرطان‌های شایع در ایران به شمار می‌رود و بر اساس برآورد آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان، در سال ۲۰۲۲ بیش از ۱۷ هزار مورد جدید سرطان معده در کشور ثبت شده است.
وی افزود: آگاهی از عوامل خطر و توجه به علائم اولیه این بیماری می‌تواند به تشخیص زودهنگام و فراهم‌شدن فرصت‌های درمانی مؤثرتر کمک کند.
سرطان معده ممکن است در مراحل اولیه علامت مشخصی نداشته باشد
دکتر نجارزاده با اشاره به دشواری تشخیص برخی موارد سرطان معده در مراحل اولیه گفت: این بیماری ممکن است در آغاز علائم واضحی نداشته باشد یا نشانه‌های آن با ناراحتی‌های معمول گوارشی اشتباه گرفته شود. البته بیشتر موارد نفخ، سوزش و درد معده ناشی از سرطان نیستند؛ بااین‌حال، آگاهی از علائم هشداردهنده و پیگیری به‌موقع آن‌ها اهمیت زیادی دارد.
وی کاهش وزن ناخواسته و بدون علت مشخص، کم‌خونی فقر آهن، احساس سیری زودرس، کاهش اشتهای مداوم، استفراغ مکرر، اختلال پیشرونده در بلع و درد یا ناراحتی ماندگار معده را از جمله علائمی دانست که به بررسی پزشکی نیاز دارند.
این فوق تخصص داخلی گوارش افزود: استفراغ خونی یا مشاهده مدفوع سیاه و قیری می‌تواند نشانه خون‌ریزی گوارشی باشد و به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد؛ به‌ویژه اگر با سرگیجه، ضعف شدید یا غش همراه باشد.
وی تأکید کرد: در صورت تداوم علائم گوارشی برای حدود سه هفته، تشدید نشانه‌ها یا پاسخ‌ندادن آن‌ها به درمان‌های معمول، مراجعه به پزشک ضروری است. البته در صورت بروز علائم هشداردهنده مانند کاهش وزن بی‌دلیل، اختلال در بلع یا نشانه‌های خون‌ریزی گوارشی، نباید بررسی پزشکی را به تأخیر انداخت.
آندوسکوپی؛ روش اصلی بررسی و تشخیص سرطان معده
استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نقش آندوسکوپی در تشخیص سرطان معده اظهار کرد: انجام آندوسکوپی برای همه افراد ضرورت یکسانی ندارد و تصمیم‌گیری درباره آن بر اساس سن، علائم، سابقه خانوادگی و یافته‌های پزشکی قبلی انجام می‌شود.
وی افزود: افرادی که یکی از بستگان درجه یک آن‌ها، مانند پدر، مادر، خواهر، برادر یا فرزند، سابقه ابتلا به سرطان معده دارد و همچنین افرادی که دچار تغییرات پیش‌سرطانی مخاط معده هستند، ممکن است حتی در نبود علائم به بررسی یا پیگیری منظم نیاز داشته باشند.
دکتر نجارزاده خاطرنشان کرد: آندوسکوپی و نمونه‌برداری از ضایعات مشکوک، از روش‌های اصلی بررسی و تشخیص سرطان معده هستند. نگرانی از انتشار سرطان بر اثر نمونه‌برداری معمول آندوسکوپی نباید موجب تأخیر در روند تشخیص شود؛ زیرا نمونه‌برداری بخشی از فرایند استاندارد بررسی ضایعات مشکوک است.
هلیکوباکتر پیلوری، تغذیه و دخانیات از عوامل خطر سرطان معده
دکتر نجارزاده با بیان اینکه سرطان معده معمولاً تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل عفونی، ژنتیکی، محیطی و مرتبط با سبک زندگی ایجاد می‌شود، گفت: شناخت عوامل خطر می‌تواند به انتخاب راهکارهای مناسب برای کاهش خطر ابتلا و تعیین ضرورت بررسی‌های پزشکی کمک کند.
وی عفونت مزمن هلیکوباکتر پیلوری، سابقه خانوادگی و برخی زمینه‌های ژنتیکی، افزایش سن، مصرف زیاد نمک و غذاهای نمک‌سود و دودی و استعمال دخانیات را از جمله عوامل مرتبط با افزایش خطر سرطان معده برشمرد.
این متخصص گوارش افزود: برخی بیماری‌های زمینه‌ای معده، از جمله تحلیل مخاط معده، متاپلازی روده‌ای، دیسپلازی و التهاب خودایمنی معده نیز اهمیت دارند و ممکن است نیازمند پیگیری پزشکی باشند. همچنین عفونت ویروس اپشتین‌بار با بخشی از موارد سرطان معده ارتباط دارد.
وی با اشاره به نقش سبک زندگی در سلامت دستگاه گوارش تصریح کرد: محدودکردن مصرف غذاهای بسیار شور و نمک‌سود، کاهش مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده، پرهیز از استعمال دخانیات، حفظ وزن سالم و استفاده از میوه و سبزی متنوع در برنامه غذایی، از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در کاهش برخی خطرات مرتبط با سرطان معده مؤثر باشند.
دکتر نجارزاده تأکید کرد: وجود یک عامل خطر به معنای ابتلای قطعی به سرطان نیست و قدرت شواهد علمی درباره عوامل مختلف نیز یکسان نیست. همچنین هیچ نوع خوراکی، دمنوش یا مکملی نمی‌تواند به‌تنهایی از ابتلا به سرطان معده پیشگیری قطعی کند.
درمان سرطان معده به مرحله بیماری بستگی دارد
این استادیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره روش‌های درمان سرطان معده بیان کرد: انتخاب روش درمان به مرحله بیماری، ویژگی‌های تومور و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. برخی سرطان‌های بسیار زودرس و سطحی، در صورت داشتن شرایط لازم، با روش‌های آندوسکوپیک قابل برداشت هستند؛ اما در مراحل دیگر ممکن است از جراحی و درمان‌های دارویی، از جمله شیمی‌درمانی و در بیماران منتخب، درمان هدفمند یا ایمنی‌درمانی استفاده شود.
وی افزود: تشخیص زودهنگام می‌تواند امکان استفاده از گزینه‌های درمانی بیشتری را فراهم کند؛ ازاین‌رو، توجه به علائم هشداردهنده و پیگیری توصیه‌های پزشکی اهمیت ویژه‌ای دارد.
سرطان معده از طریق تماس‌های روزمره منتقل نمی‌شود
دکتر نجارزاده در پایان با تأکید بر اینکه سرطان معده از طریق تماس‌های روزمره، هم‌صحبتی، در آغوش گرفتن یا زندگی در کنار بیمار منتقل نمی‌شود، خاطرنشان کرد: میکروب هلیکوباکتر پیلوری می‌تواند بین افراد منتقل شود، اما انتقال این باکتری با انتقال سرطان تفاوت دارد. بنابراین، حمایت از بیماران و پرهیز از ایجاد نگرانی و انگ اجتماعی در ارتباط با این بیماری ضروری است.
وی افزایش آگاهی عمومی، اصلاح عوامل خطر قابل‌تغییر، درمان عفونت تأییدشده هلیکوباکتر پیلوری و مراجعه به‌موقع برای بررسی علائم مشکوک را از اقدامات مهم در زمینه پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان معده دانست.