به گزارش بهداشت نیوز به نقل از مفدا، نتایج یک مقاله مروری منتشرشده در سال ۲۰۲۶ در مجله بین‌المللی Nature Reviews Neurology نشان می‌دهد که چاقی، علاوه بر عوارض جسمی و متابولیک، می‌تواند با کاهش عملکرد شناختی و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل ارتباط داشته باشد؛ موضوعی که اهمیت حفظ وزن سالم را در مراقبت از سلامت مغز و حافظه برجسته می‌کند.
پوستر اول | چاقی و سلامت مغز؛ فراتر از قلب و عروق
چاقی فقط سلامت قلب و عروق را تهدید نمی‌کند؛ سلامت مغز و توانایی‌های شناختی نیز ممکن است تحت تأثیر اضافه‌وزن قرار گیرند. نتایج یک مقاله مروری جدید که در سال ۲۰۲۶ در مجله معتبر بین‌المللی Nature Reviews Neurology منتشر شده است، نشان می‌دهد که چاقی می‌تواند علاوه بر عوارض جسمی و متابولیک، با کاهش عملکرد شناختی و افزایش خطر ابتلا به زوال عقل (دمانس) نیز ارتباط داشته باشد.
پوستر دوم | چاقی چگونه به مغز آسیب می‌زند؟
بر اساس این مقاله، چاقی در دوران میانسالی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و با افزایش خطر اختلالات شناختی در سال‌های بعد زندگی ارتباط دارد. شواهد پژوهشی نشان می‌دهند که چاقی می‌تواند از طریق ایجاد التهاب مزمن، اختلال در سوخت‌وساز بدن، مقاومت به انسولین و آسیب به عملکرد عروق خونی مغز، بر سلامت سلول‌های عصبی تأثیر بگذارد. این عوامل می‌توانند از مسیرهای مختلف بر عملکرد طبیعی مغز اثر بگذارند و اهمیت توجه به وزن سالم و عوامل خطر متابولیک را در طول زندگی نشان می‌دهند.
پوستر سوم | کدام بخش‌های مغز تحت تأثیر قرار می‌گیرند؟
بخش‌هایی از مغز مانند هیپوکامپ، که نقش مهمی در یادگیری و حافظه دارد، و قشر پیش‌پیشانی، که مسئول برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و کنترل رفتار است، از جمله نواحی تحت تأثیر این تغییرات هستند. نکته امیدوارکننده آن است که شواهد بررسی‌شده در این مقاله نشان می‌دهند مداخلاتی مانند اصلاح الگوی تغذیه، فعالیت بدنی منظم، کاهش وزن و در موارد لازم درمان‌های دارویی و جراحی چاقی می‌توانند در بهبود برخی جنبه‌های عملکرد شناختی و کاهش عوامل خطر مرتبط مؤثر باشند. البته میزان تأثیر این مداخلات بر پیشگیری از زوال عقل همچنان به پژوهش‌های بیشتری نیاز دارد و نمی‌توان از این شواهد نتیجه گرفت که کاهش وزن به‌تنهایی از بروز دمانس جلوگیری می‌کند.
پوستر چهارم | چگونه از مغز خود محافظت کنیم؟
حفظ وزن سالم، داشتن فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، کنترل قند و چربی خون و پرهیز از کم‌تحرکی، علاوه بر محافظت از سلامت قلب و عروق، می‌توانند در حفظ سلامت مغز نیز نقش داشته باشند. توجه به این عادت‌های سالم، به‌ویژه در دوران میانسالی، می‌تواند بخشی از رویکرد مراقبت بلندمدت از سلامت جسم و توانایی‌های شناختی باشد.
به یاد داشته باشیم که پیشگیری از چاقی فقط برای داشتن اندامی متناسب نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای حفظ سلامت جسم، حافظه و کیفیت زندگی در سال‌های آینده است.
منبع علمی McEntee CM, Savelieff MG, Noureldein MH, et al. Effects of obesity on brain health and cognition. Nature Reviews Neurology. 2026;22:606–624. DOI: 10.1038/s41582-026-01251-6