به گزارش بهداشت نیوز، دکتر ثریا قره‌باغی با اشاره به روز جهانی کودک اظهار کرد: این مناسبت فرصتی برای یادآوری حقوق اساسی کودکان است؛ حقوقی که تنها به زنده‌ماندن محدود نمی‌شود و رشد، یادگیری، بازی، مشارکت و زندگی در امنیت را نیز دربرمی‌گیرد.
وی افزود: بازی برای کودک صرفاً راهی برای سرگرم‌شدن نیست، بلکه یکی از مهم‌ترین شیوه‌های یادگیری و تجربه جهان به شمار می‌رود. کودک از طریق بازی مهارت‌های حرکتی و شناختی خود را تقویت می‌کند، هیجان‌هایش را می‌شناسد و تنظیم می‌کند، با دیگران ارتباط می‌گیرد و فرصت انتخاب و ابتکار پیدا می‌کند؛ بنابراین بازی باید بخش مهمی از زندگی روزمره کودکان باشد.
عدالت اکیوپیشنال؛ فرصت مشارکت برای همه کودکان
مدیر گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به مفهوم عدالت اکیوپیشنال گفت: در کاردرمانی، فعالیت‌های روزمره و معنادار انسان، از بازی و یادگیری تا مراقبت از خود و ارتباط با دیگران، اهمیت محوری دارند و عدالت اکیوپیشنال بر فراهم‌بودن فرصت واقعی و منصفانه برای مشارکت در این فعالیت‌ها تأکید دارد.
قره‌باغی ادامه داد: برای کودکان، این نگاه به معنای شناسایی و رفع موانعی است که مشارکت آنان را محدود می‌کند؛ موانعی مانند محیط‌های نامناسب و غیرقابل‌دسترس، کمبود امکانات، نگرش‌های تبعیض‌آمیز یا نادیده‌گرفتن تفاوت‌های فردی و نیازهای حمایتی.
وی تصریح کرد: فراهم‌کردن محیط‌های فراگیر در خانه، مدرسه و جامعه می‌تواند فرصت انتخاب، تجربه و مشارکت را برای کودکان افزایش داده و زمینه رشد توانایی‌ها و احساس تعلق آنان را تقویت کند.
سلامت کودک فراتر از درمان بیماری است
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سلامت کودک تنها به تشخیص و درمان بیماری محدود نمی‌شود، اظهار کرد: امنیت، تغذیه، روابط حمایت‌کننده، فرصت یادگیری و بازی، دسترسی به خدمات سلامت و امکان مشارکت در زندگی روزمره، همگی با سلامت کودک ارتباط دارند.
قره‌باغی افزود: توجه به سلامت کودک به معنای فراهم‌کردن شرایطی است که او بتواند متناسب با سن و توانایی‌های خود فعالیت کند، روابط امن و حمایت‌کننده داشته باشد و در محیطی رشد کند که نیازهای جسمی، روانی و اجتماعی او را به رسمیت می‌شناسد.
کودکان دارای نیازهای ویژه نیز حق بازی و مشارکت دارند
مدیر گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر ضرورت توجه به کودکان دارای معلولیت و نیازهای ویژه گفت: این کودکان نیز مانند همه کودکان حق دارند بازی کنند، یاد بگیرند، دوست پیدا کنند، در فعالیت‌های روزمره مشارکت داشته باشند و متناسب با سن و توانایی‌هایشان در تصمیم‌های مرتبط با زندگی خود شنیده شوند.
وی افزود: مناسب‌سازی فضاها و فعالیت‌ها، استفاده از وسایل و روش‌های ارتباطی در دسترس، انعطاف در شیوه آموزش و توجه به علایق و توانایی‌های هر کودک، می‌تواند فرصت مشارکت آنان را افزایش دهد.
قره‌باغی خاطرنشان کرد: توجه به کودکان دارای نیازهای ویژه به معنای جداکردن آنان از جامعه نیست، بلکه به معنای دیدن تفاوت‌ها، رفع موانع و فراهم‌کردن فرصت‌های منصفانه است تا هر کودک بتواند به شیوه خود در بازی، یادگیری و زندگی روزمره مشارکت داشته باشد.
جنگ و بحران؛ تهدیدی برای امنیت و سلامت کودکان
وی با اشاره به تأثیر جنگ و بحران‌های انسانی بر زندگی کودکان اظهار کرد: چنین شرایطی می‌تواند امنیت، سلامت، آموزش، روابط خانوادگی و دسترسی کودکان به بازی و فعالیت‌های روزمره را مختل کند و آنان را با جابه‌جایی، جدایی از خانواده، فقدان فضای امن و تجربه‌های آسیب‌زا مواجه سازد.
مدیر گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد تأکید کرد: در این شرایط، حفاظت از کودکان، دسترسی آنان به خدمات و حمایت‌های ضروری، حفظ پیوندهای خانوادگی، تداوم آموزش و فراهم‌کردن فرصت‌های امن برای بازی و مشارکت اهمیت ویژه‌ای دارد.
استفاده آگاهانه از رسانه‌های دیجیتال
قره‌باغی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش رسانه‌های دیجیتال در زندگی کودکان گفت: تلویزیون، تلفن همراه و سایر رسانه‌های دیجیتال می‌توانند فرصت‌هایی برای یادگیری، سرگرمی و ارتباط فراهم کنند، اما نحوه و میزان استفاده از آنها اهمیت دارد.
وی افزود: استفاده طولانی یا بدون همراهی بزرگسالان ممکن است بخشی از زمان مورد نیاز کودک برای خواب، بازی فعال، تحرک بدنی، گفت‌وگو و تعامل رودررو را کاهش دهد؛ فعالیت‌هایی که برای رشد جسمی، زبانی، هیجانی و اجتماعی کودک ضروری هستند.
مدیر گروه کاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد توصیه کرد: خانواده‌ها برنامه‌ای متناسب با سن و شرایط کودک برای استفاده از صفحه‌نمایش‌ها داشته باشند، محتوای مناسب را انتخاب کنند و تا حد امکان در کنار کودک باشند و درباره محتوای مشاهده‌شده با او گفت‌وگو کنند.
وی خاطرنشان کرد: هدف، حذف کامل فناوری از زندگی کودکان نیست، بلکه استفاده آگاهانه از آن به‌گونه‌ای است که جای بازی، فعالیت بدنی، خواب کافی و روابط انسانی را نگیرد.
قره‌باغی در پایان گفت: گرامیداشت روز جهانی کودک زمانی معنا پیدا می‌کند که حقوق کودکان در تصمیم‌ها و محیط‌های روزمره، از خانه و مدرسه تا خدمات سلامت و فضاهای عمومی، مورد توجه قرار گیرد. هر کودک سزاوار آن است که نه‌فقط زنده بماند، بلکه فرصت رشد، یادگیری، بازی و مشارکت در محیطی امن، حمایت‌کننده و عادلانه را داشته باشد.