به گزارش بهداشت نیوز، سازمان جهانی بهداشت در تازهترین اطلاعیه خود، ترکیب پیشنهادی واکسنهای آنفلوانزا برای فصل ۲۰۲۷ در نیمکره جنوبی را اعلام کرد. این توصیه پس از بررسی دادههای مربوط به ویروسهای آنفلوانزا در مناطق مختلف جهان و برگزاری نشست تخصصی کارشناسان این سازمان منتشر شده است.
آنفلوانزای فصلی هر سال موجب ابتلا و بستری شمار قابل توجهی از افراد در سراسر جهان میشود. از آنجا که ویروسهای آنفلوانزا بهطور مداوم تغییر میکنند، ترکیب واکسنهای این بیماری نیز باید به شکل دورهای مورد بازبینی و بهروزرسانی قرار گیرد. سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که این بهروزرسانیها برای افزایش میزان تطابق واکسن با ویروسهایی انجام میشود که احتمال دارد در فصل آینده بیشتر در گردش باشند.
ترکیب پیشنهادی واکسن آنفلوانزا برای سال ۲۰۲۷ چیست؟
بر اساس توصیه جدید WHO، واکسنهای مبتنی بر تخممرغ برای فصل آنفلوانزای ۲۰۲۷ در نیمکره جنوبی باید شامل یک ویروس مشابه A/Missouri/11/2025 از نوع H1N1pdm09، یک ویروس مشابه A/Darwin/1454/2025 از نوع H3N2 و یک ویروس مشابه B/Tokyo/EIS13-175/2025 از دودمان B/Victoria باشند.
برای واکسنهایی که با استفاده از کشت سلولی، فناوری پروتئین نوترکیب یا فناوریهای مبتنی بر اسید نوکلئیک تولید میشوند نیز ترکیب پیشنهادی شامل ویروس مشابه A/Missouri/11/2025 از نوع H1N1pdm09، ویروس مشابه A/Darwin/1415/2025 از نوع H3N2 و ویروس مشابه B/Pennsylvania/14/2025 از دودمان B/Victoria است.
چرا ترکیب واکسن آنفلوانزا هر سال تغییر میکند؟
یکی از ویژگیهای مهم ویروس آنفلوانزا، توانایی آن برای ایجاد تغییرات ژنتیکی است. به همین دلیل، ویروسهایی که در یک فصل بیشتر در گردش هستند ممکن است با ویروسهای غالب در فصل بعد تفاوت داشته باشند.
سازمان جهانی بهداشت برای شناسایی این تغییرات، شبکهای جهانی از مراکز نظارتی و آزمایشگاههای تخصصی را به کار میگیرد. این شبکه اطلاعات مربوط به ویروسهای آنفلوانزا را از کشورهای مختلف جمعآوری و بررسی میکند و دادههای حاصل برای تصمیمگیری درباره ترکیب واکسن مورد استفاده قرار میگیرد.
WHO اعلام کرده است که کارشناسان این سازمان سالانه دو بار برای بررسی دادههای مربوط به ویروسهای در گردش و ارائه توصیه درباره ترکیب واکسن فصل آینده تشکیل جلسه میدهند.
کدام ویروسهای آنفلوانزا در سال ۲۰۲۶ بیشتر در گردش بودند؟
بر اساس دادههای بررسیشده از فوریه تا اوت ۲۰۲۶، ویروسهای آنفلوانزا A از انواع H1N1pdm09 و H3N2 و همچنین ویروسهای آنفلوانزای B در مناطق مختلف جهان در گردش بودهاند.
طبق گزارش WHO، ویروسهای آنفلوانزای A در بیشتر مناطق فراوانتر بودند، اما در شمال و غرب آفریقا، آمریکای شمالی و شرق آسیا، ویروسهای آنفلوانزای B سهم بیشتری از موارد گزارششده را تشکیل دادند.
این تفاوت منطقهای یکی از دلایلی است که پایش مداوم ویروسهای آنفلوانزا اهمیت زیادی دارد. الگوی انتشار ویروس میتواند در مناطق مختلف متفاوت باشد و همین موضوع در تصمیمگیریهای مربوط به واکسن مورد توجه قرار میگیرد.
واکسن آنفلوانزا چگونه از بیماری شدید پیشگیری میکند؟
هدف اصلی واکسن آنفلوانزا ایجاد آمادگی در سیستم ایمنی بدن برای مواجهه با ویروسهای مورد نظر است. با این حال، میزان محافظت واکسن میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله میزان تطابق واکسن با ویروسهای در گردش، سن فرد، وضعیت سیستم ایمنی و شرایط جسمانی او قرار گیرد.
به همین دلیل، واکسن آنفلوانزا به معنای تضمین قطعی جلوگیری از ابتلا نیست، اما واکسیناسیون یکی از ابزارهای مهم مورد استفاده در برنامههای پیشگیری از آنفلوانزای فصلی محسوب میشود.
WHO نیز تأکید کرده است که بهروزرسانی ترکیب واکسنها با هدف نزدیکتر شدن آنها به ویروسهای مورد انتظار انجام میشود تا امکان محافظت بهتر در برابر بیماری شدید و مرگ فراهم شود
پایش آنفلوانزا فقط به ویروسهای انسانی محدود نمیشود
یکی دیگر از بخشهای مهم بررسی سالانه سازمان جهانی بهداشت، پایش ویروسهای آنفلوانزایی است که در حیوانات گردش دارند.
کارشناسان WHO در جریان بررسیهای خود ویروسهای آنفلوانزای حیوانی یا زئونوز را نیز زیر نظر دارند؛ زیرا برخی از این ویروسها میتوانند در شرایطی انسان را آلوده کنند و در صورت ایجاد قابلیت انتقال گسترده میان انسانها، به یک تهدید بالقوه برای سلامت عمومی تبدیل شوند.
بر همین اساس، در کنار انتخاب سویههای مورد استفاده برای واکسن آنفلوانزای فصلی، ویروسهای نامزد واکسن برای مقابله با تهدیدهای احتمالی ناشی از آنفلوانزای زئونوز نیز شناسایی و ارزیابی میشوند.
توصیه جدید WHO برای کدام کشورهاست؟
توصیه منتشرشده در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، مشخصاً مربوط به فصل آنفلوانزای ۲۰۲۷ در نیمکره جنوبی است. این توصیهها در اختیار نهادهای نظارتی ملی و شرکتهای تولیدکننده واکسن قرار میگیرد تا فرآیند توسعه، تولید و صدور مجوز واکسنهای فصل آینده بر اساس ویروسهای منتخب انجام شود.
بنابراین، ترکیب اعلامشده را نباید بهعنوان نسخهای واحد برای تمام کشورها و تمام فصلهای آنفلوانزا در جهان در نظر گرفت. زمانبندی فصل آنفلوانزا و تصمیمهای مربوط به واکسیناسیون میتواند با توجه به موقعیت جغرافیایی و دستورالعملهای نظام سلامت هر کشور متفاوت باشد.
اهمیت بهروزرسانی واکسن آنفلوانزا
آنفلوانزا همچنان یکی از بیماریهای شایع تنفسی در جهان است و میتواند در برخی افراد، بهویژه افراد دارای عوامل خطر، به بیماری شدیدتر و نیاز به مراقبت پزشکی منجر شود. به همین دلیل، شناسایی ویروسهای در گردش و بهروزرسانی ترکیب واکسن بخش مهمی از برنامه جهانی مقابله با آنفلوانزای فصلی است.
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است که توصیههای مربوط به ترکیب واکسن بر پایه دادههای حاصل از نظام جهانی پایش و پاسخ به آنفلوانزا و سایر منابع اطلاعاتی تهیه میشود. این فرایند امکان میدهد تغییرات ویروسها در مناطق مختلف جهان به شکل مستمر بررسی شود.
جمعبندی
توصیه تازه سازمان جهانی بهداشت درباره واکسن آنفلوانزا برای فصل ۲۰۲۷ نیمکره جنوبی، نتیجه پایش جهانی ویروسهای آنفلوانزا و ارزیابی تغییرات آنهاست. در ترکیب پیشنهادی جدید، ویروسهای H1N1pdm09، H3N2 و B از دودمان Victoria مورد توجه قرار گرفتهاند.
با توجه به اینکه ویروس آنفلوانزا دائماً تغییر میکند، پایش مستمر و بهروزرسانی واکسنها یکی از ارکان مهم پیشگیری از بیماریهای شدید ناشی از آنفلوانزا محسوب میشود. افراد نیز برای اطلاع از زمان مناسب واکسیناسیون و توصیههای مرتبط با شرایط سنی یا پزشکی خود باید به دستورالعملهای نظام سلامت و پزشک یا مرکز درمانی معتبر مراجعه کنند.
این متن با کلیدواژههای واکسن آنفلوانزا، آنفلوانزا ۲۰۲۷، سازمان جهانی بهداشت، ویروس آنفلوانزا، واکسن آنفلوانزا ۲۰۲۷ و پیشگیری از آنفلوانزا بهصورت خبری و مناسب انتشار در سایت تنظیم شده است.