به گزارش بهداشت نیوز، فشار خون بالا بیماریای است که گاهی بدون ایجاد علامت مشخص، به مرور زمان به قلب، مغز، کلیهها و عروق آسیب میزند. به همین دلیل، تشخیص و کنترل منظم فشار خون اهمیت زیادی دارد.
در سالهای اخیر استفاده از گیاهان دارویی و ادویههای مختلف برای کاهش فشار خون مورد توجه قرار گرفته است. در طب سنتی نیز توصیههای متعددی درباره اصلاح رژیم غذایی و استفاده از برخی گیاهان وجود دارد؛ اما میان «کمک به سلامت» و «درمان فشار خون بالا» تفاوت مهمی وجود دارد.
فشار خون بالا ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد
یکی از باورهای اشتباه این است که فرد مبتلا به فشار خون حتماً باید سردرد، سرگیجه یا تپش قلب داشته باشد.
در حالی که فشار خون بالا در بسیاری از افراد علامت واضحی ایجاد نمیکند و ممکن است تنها هنگام اندازهگیری مشخص شود.
به همین دلیل، احساس خوب داشتن به معنای طبیعی بودن فشار خون نیست.
نمک؛ یکی از مهمترین عوامل قابل اصلاح
مصرف زیاد سدیم میتواند در افزایش فشار خون نقش داشته باشد، بهخصوص در افرادی که نسبت به نمک حساستر هستند.
نمک فقط از نمکدان وارد رژیم غذایی نمیشود. بسیاری از مواد غذایی فرآوریشده، غذاهای آماده، تنقلات شور، سوسیس و کالباس و برخی انواع نان و محصولات بستهبندیشده نیز میتوانند مقدار قابل توجهی سدیم داشته باشند.
بنابراین کاهش مصرف غذاهای فرآوریشده میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
آیا حذف کامل نمک ضروری است؟
هدف، حذف مطلق سدیم از رژیم غذایی نیست؛ زیرا سدیم برای عملکرد طبیعی بدن ضروری است.
موضوع اصلی، جلوگیری از دریافت بیش از حد آن است.
بهتر است مقدار نمک غذا به تدریج کاهش پیدا کند تا ذائقه فرد نیز به مزه کمنمک عادت کند.
دارچین فشار خون را درمان میکند؟
دارچین در طب سنتی و تغذیه کاربرد گستردهای دارد و درباره اثرات احتمالی آن بر برخی شاخصهای متابولیک مطالعاتی انجام شده است.
اما شواهد موجود برای اینکه بتوان دارچین را درمان فشار خون بالا دانست، کافی نیست.
استفاده از دارچین به عنوان ادویه غذایی با مصرف مقادیر زیاد و دارویی آن نیز تفاوت دارد.
سیر چطور؟
سیر یکی از مواد غذاییای است که درباره اثر احتمالی آن بر فشار خون تحقیقات مختلفی انجام شده است.
برخی مطالعات روی فرآوردههای سیر کاهش محدودی در فشار خون را گزارش کردهاند، اما این موضوع به معنای جایگزین شدن سیر با داروهای تجویزی نیست.
همچنین افرادی که داروهای خاص، بهویژه داروهای مؤثر بر انعقاد خون مصرف میکنند، بهتر است درباره مصرف مقادیر دارویی فرآوردههای سیر با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
عرقیات گیاهی را خودسرانه مصرف نکنید
در میان مردم، برخی عرقیات به عنوان «پایینآورنده فشار خون» شناخته میشوند.
اما مصرف خودسرانه آنها میتواند مشکلساز باشد؛ بهخصوص اگر فرد همزمان داروی فشار خون مصرف کند.
ترکیب اثر چند ماده میتواند در بعضی شرایط باعث افت بیش از حد فشار خون یا بروز عوارض دیگر شود.
داروی فشار خون را قطع نکنید
اگر پزشک برای فرد داروی کنترل فشار خون تجویز کرده است، طبیعی یا گیاهی بودن یک فرآورده دلیل مناسبی برای قطع دارو نیست.
فشار خون ممکن است پس از قطع خودسرانه دارو دوباره افزایش پیدا کند، بدون اینکه فرد بلافاصله متوجه آن شود.
هرگونه تغییر در مقدار یا نوع داروی فشار خون باید با نظر پزشک انجام شود.
وزن و فعالیت بدنی اهمیت دارند
اضافهوزن میتواند خطر ابتلا به فشار خون بالا را افزایش دهد.
کاهش وزن تدریجی در افراد دارای اضافهوزن، همراه با فعالیت بدنی منظم، میتواند بخشی از برنامه کنترل فشار خون باشد.
پیادهروی، دوچرخهسواری یا فعالیتهای هوازی متناسب با وضعیت جسمی فرد میتوانند در برنامه روزانه قرار بگیرند.
افرادی که بیماری قلبی یا محدودیت جسمی دارند، بهتر است درباره نوع و شدت فعالیت با پزشک مشورت کنند.
خواب کافی را فراموش نکنید
خواب ناکافی و اختلالات خواب میتوانند با سلامت قلب و عروق ارتباط داشته باشند.
اگر فرد بهرغم خواب کافی، خرخر شدید، توقف تنفس در خواب یا خوابآلودگی قابل توجه در طول روز دارد، بهتر است از نظر اختلالات خواب بررسی شود.
فشار خون را درست اندازه بگیرید
گاهی عدد بالا یا پایین فشار خون ناشی از روش نادرست اندازهگیری است.
بهتر است پیش از اندازهگیری چند دقیقه در آرامش بنشینید، از فعالیت شدید یا مصرف مواد محرک در فاصله نزدیک به اندازهگیری پرهیز کنید و هنگام اندازهگیری، دست در وضعیت مناسب قرار داشته باشد.
اندازهگیریهای متعدد در زمانهای مختلف میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت فشار خون ارائه کند.
چه زمانی فشار خون خطرناک است؟
اگر فشار خون بسیار بالا باشد و همزمان علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس، اختلال دید، ضعف یا بیحسی، اختلال تکلم، گیجی یا سردرد شدید و غیرمعمول ایجاد شود، فرد باید فوراً ارزیابی پزشکی شود.
در چنین شرایطی نباید منتظر اثر دمنوش یا عرقیات گیاهی ماند.
جمعبندی
گیاهان و ادویههایی مانند سیر و دارچین ممکن است در قالب یک رژیم غذایی سالم مورد استفاده قرار گیرند و درباره برخی از آنها پژوهشهایی در زمینه سلامت قلب و عروق انجام شده است؛ اما هیچکدام نباید خودسرانه جایگزین داروهای تجویزی فشار خون شوند.
کاهش مصرف نمک، کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل و اندازهگیری صحیح فشار خون از پایههای مهم مراقبت هستند.
اگر فشار خون بالا تشخیص داده شده است، مصرف فرآوردههای گیاهی باید با توجه به داروهای مصرفی و وضعیت سلامت فرد انجام شود.
توجه: این مطلب جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین تشخیص یا درمان پزشک نیست. قطع یا تغییر داروهای فشار خون بدون نظر پزشک میتواند خطرناک باشد.