به گزارش بهداشت نیوز، درد و گرفتگی زیر شکم در روزهای قاعدگی برای بسیاری از زنان اتفاقی آشناست. این درد در برخی افراد خفیف و قابل تحمل است، اما در بعضی دیگر میتواند آنقدر شدید باشد که فعالیتهای روزمره، حضور در محل کار یا مدرسه و حتی خواب را مختل کند.
در طب سنتی، برای کاهش ناراحتیهای دوران قاعدگی توصیههای مختلفی وجود دارد؛ از مصرف دمنوشهای گیاهی گرفته تا استفاده از گرما و اصلاح الگوی تغذیه.
با این حال، نکته مهم این است که درد قاعدگی همیشه یک مشکل ساده و طبیعی نیست و در صورت شدید یا غیرمعمول بودن، باید علت آن بررسی شود.
چرا قاعدگی دردناک میشود؟
در زمان قاعدگی، رحم برای دفع بافت داخلی خود منقبض میشود. ترکیباتی به نام پروستاگلاندینها در ایجاد این انقباضها و درد نقش دارند.
به همین دلیل، افزایش انقباضات رحمی میتواند باعث گرفتگی و درد زیر شکم شود.
درد ممکن است به کمر یا رانها نیز انتشار پیدا کند و با تهوع، سردرد یا خستگی همراه شود.
گرما؛ یک روش ساده برای کاهش درد
استفاده از کمپرس گرم روی قسمت پایین شکم یکی از روشهای سادهای است که بسیاری از زنان برای کاهش درد قاعدگی از آن استفاده میکنند.
گرما میتواند باعث شل شدن عضلات و کاهش احساس درد شود.
البته باید از تماس مستقیم وسیله بسیار داغ با پوست جلوگیری کرد تا سوختگی ایجاد نشود.
زنجبیل؛ یکی از گیاهان مورد مطالعه
زنجبیل در طب سنتی برای مشکلات مختلف گوارشی و درد مورد استفاده قرار گرفته است.
برخی مطالعات نیز اثر احتمالی زنجبیل را بر شدت دردهای قاعدگی بررسی کردهاند و نتایجی به نفع کاهش درد در برخی افراد گزارش شده است.
با این حال، کیفیت شواهد در مطالعات مختلف یکسان نیست و نمیتوان زنجبیل را جایگزین قطعی درمانهای استاندارد دانست.
افرادی که داروهای خاص، بهویژه داروهای مؤثر بر انعقاد خون مصرف میکنند، باید درباره مصرف منظم مقادیر دارویی زنجبیل با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
دارچین چطور؟
دارچین نیز در توصیههای طب سنتی برای برخی مشکلات دوران قاعدگی مورد استفاده قرار گرفته است.
برخی تحقیقات کوچک، احتمال اثر آن بر شدت درد را بررسی کردهاند، اما برای توصیه قطعی دارچین به عنوان درمان دردهای قاعدگی، شواهد کافی وجود ندارد.
مصرف زیاد دارچین نیز میتواند برای برخی افراد مناسب نباشد؛ بنابراین افزایش خودسرانه مقدار مصرف با هدف درمان درد توصیه نمیشود.
دمنوش بابونه؛ آرامش یا درمان درد؟
بابونه به دلیل اثرات آرامبخش احتمالی در بسیاری از فرهنگها مورد استفاده قرار گرفته است.
مصرف یک نوشیدنی گرم و بدون کافئین نیز ممکن است به ایجاد احساس آرامش در روزهای قاعدگی کمک کند.
اما نباید انتظار داشت که یک دمنوش به تنهایی علت دردهای شدید قاعدگی را برطرف کند.
اگر درد هر ماه شدید است، بررسی علت اهمیت بیشتری از تغییر مداوم دمنوشها دارد.
ورزش در روزهای قاعدگی ممنوع نیست
برخی زنان در زمان قاعدگی به دلیل درد و خستگی فعالیت خود را کاملاً متوقف میکنند.
در حالی که فعالیت بدنی سبک تا متوسط، مانند پیادهروی یا حرکات کششی، در بسیاری از افراد قابل انجام است و ممکن است به کاهش احساس درد و بهبود خلق کمک کند.
البته شدت فعالیت باید با وضعیت جسمی فرد هماهنگ باشد.
خواب و استراحت را جدی بگیرید
کمبود خواب میتواند تحمل درد را کاهش دهد و باعث شود فرد علائم جسمی را شدیدتر تجربه کند.
داشتن خواب منظم، استراحت کافی و کاهش استرس میتواند بخشی از مراقبت از بدن در دوران قاعدگی باشد.
تغذیه چه نقشی دارد؟
داشتن رژیم غذایی متعادل در تمام چرخه قاعدگی اهمیت دارد.
مصرف کافی سبزیجات، میوهها، غلات کامل و منابع مناسب پروتئین میتواند به تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن کمک کند.
همچنین بهتر است در صورت مشاهده ارتباط میان برخی خوراکیها و تشدید علائم، الگوی غذایی فرد بررسی شود.
اما حذف تعداد زیادی از مواد غذایی بدون دلیل پزشکی ضرورت ندارد.
درد شدید قاعدگی را طبیعی تلقی نکنید
یکی از مهمترین نکات این است که «قاعدگی دردناک» همیشه بخشی طبیعی از زندگی زنان نیست.
اگر درد به حدی باشد که فرد نتواند فعالیتهای روزمره خود را انجام دهد، هر ماه شدیدتر شود یا با شروع قاعدگی به داروهای مسکن متعدد نیاز پیدا کند، بهتر است علت آن بررسی شود.
اندومتریوز یکی از علل مهم درد شدید است
اندومتریوز یکی از بیماریهایی است که میتواند باعث درد شدید قاعدگی شود.
در این بیماری، بافتی شبیه بافت داخلی رحم در خارج از محل طبیعی خود رشد میکند و میتواند با درد لگنی، درد هنگام رابطه جنسی یا برخی مشکلات دیگر همراه باشد.
تشخیص اندومتریوز نیازمند ارزیابی پزشکی است و مصرف دمنوش یا درمان خانگی نمیتواند جایگزین بررسی تخصصی آن شود.
فیبروم رحم نیز میتواند نقش داشته باشد
فیبرومهای رحمی تودههای غیرسرطانی هستند که در رحم ایجاد میشوند.
برخی فیبرومها بدون علامت هستند، اما در بعضی زنان میتوانند باعث خونریزی شدید قاعدگی، احساس فشار لگنی یا درد شوند.
بنابراین اگر درد با خونریزی غیرطبیعی همراه باشد، مراجعه به متخصص زنان اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چه علائمی نیازمند مراجعه پزشکی هستند؟
درد شدید یا جدید، خونریزی بسیار زیاد، خونریزی بین دورههای قاعدگی، درد هنگام رابطه جنسی، ناباروری، تب، ترشحات غیرطبیعی یا درد لگنی مداوم از مواردی هستند که باید مورد بررسی قرار گیرند.
همچنین اگر الگوی معمول قاعدگی ناگهان تغییر کند، بهتر است علت این تغییر مشخص شود.
جمعبندی
برخی روشهای ساده مانند استفاده از گرمای موضعی، استراحت کافی، فعالیت بدنی متناسب و اصلاح سبک زندگی میتوانند در مدیریت دردهای قاعدگی نقش داشته باشند.
گیاهانی مانند زنجبیل، دارچین و بابونه نیز در طب سنتی مورد استفاده قرار گرفتهاند و درباره بعضی از آنها مطالعاتی انجام شده است، اما شواهد علمی آنها یکسان نیست و نمیتوان مصرف این گیاهان را درمان قطعی دردهای قاعدگی دانست.
مهمتر از انتخاب یک دمنوش، توجه به شدت و الگوی درد است. درد شدید، مداوم یا همراه با خونریزی غیرطبیعی میتواند نشانه یک بیماری زمینهای باشد و نیازمند ارزیابی متخصص زنان است.
توجه: این مطلب جایگزین تشخیص و درمان پزشکی نیست و مصرف دارو یا فرآوردههای گیاهی، بهویژه در بارداری یا هنگام مصرف داروهای دیگر، باید با نظر پزشک انجام شود.