به گزارش بهداشت نیوز، سردرد یکی از شایعترین شکایتهای پزشکی است و تقریباً هر فردی ممکن است در مقطعی از زندگی آن را تجربه کند. با این حال، همه سردردها یکسان نیستند و تفاوت میان سردردهای معمول و سردردهایی که میتوانند نشانه یک بیماری جدی باشند، اهمیت زیادی دارد.
در طب سنتی، برای سردرد توصیههای مختلفی از جمله اصلاح خواب و تغذیه، کاهش استرس، ماساژ و استفاده از برخی گیاهان دارویی مطرح شده است. برخی از این اقدامات ممکن است برای کاهش ناراحتی در بعضی افراد مفید باشند، اما نباید جایگزین تشخیص علت سردرد شوند.
سردرد تنشی چگونه احساس میشود؟
سردرد تنشی معمولاً به صورت فشار یا احساس بسته شدن یک نوار در اطراف سر توصیف میشود.
این نوع سردرد اغلب در هر دو طرف سر احساس میشود و ممکن است با گرفتگی یا حساسیت عضلات گردن و شانه همراه باشد.
استرس، خستگی، کمبود خواب، وضعیت نامناسب بدن هنگام کار و فشار طولانیمدت به عضلات گردن از عواملی هستند که ممکن است در بروز یا تشدید آن نقش داشته باشند.
استرس فقط حال روحی را تغییر نمیدهد
یکی از عوامل مهم در سردردهای تنشی، فشار روانی است.
وقتی فرد برای مدت طولانی تحت استرس قرار دارد، ممکن است بدون اینکه متوجه باشد عضلات پیشانی، فک، گردن و شانههای خود را منقبض نگه دارد.
ادامه این وضعیت میتواند به احساس درد و سنگینی در سر منجر شود.
به همین دلیل، کاهش تنش عضلانی و اصلاح عادات روزانه میتواند بخشی از مدیریت سردردهای تنشی باشد.
ماساژ میتواند برای بعضی افراد مفید باشد
ماساژ ملایم عضلات گردن، شانه و اطراف سر ممکن است در برخی افراد به کاهش تنش عضلانی و احساس درد کمک کند.
این روش، اگر به شکل ملایم انجام شود، معمولاً با هدف ایجاد آرامش و کاهش گرفتگی عضلات مورد استفاده قرار میگیرد.
اما فشار شدید یا ماساژ خشن، بهخصوص در فردی که علت سردرد او مشخص نیست، توصیه نمیشود.
درباره روغنهای گیاهی چه میدانیم؟
در طب سنتی، روغنهای مختلفی برای ماساژ سر و پیشانی پیشنهاد شدهاند.
برخی اسانسها مانند نعناع فلفلی نیز به دلیل ایجاد احساس خنکی روی پوست مورد توجه قرار گرفتهاند. با این حال، شواهد مربوط به اثر آنها بر انواع مختلف سردرد محدود و وابسته به نوع فرآورده و نحوه مصرف است.
اسانسهای غلیظ نیز نباید بدون رقیقسازی مناسب روی پوست یا نزدیک چشم استفاده شوند؛ زیرا میتوانند موجب تحریک پوستی یا آسیب به چشم شوند.
دمنوشها چطور؟
دمنوشهایی مانند بابونه یا برخی گیاهان آرامبخش در طب سنتی برای کاهش تنش و کمک به آرامش مورد استفاده قرار میگیرند.
اما باید میان «کمک به آرامش» و «درمان علت سردرد» تفاوت قائل شد.
اگر سردرد ناشی از کمخوابی، استرس یا سبک زندگی نامناسب باشد، اصلاح این عوامل میتواند اهمیت بیشتری از مصرف یک دمنوش داشته باشد.
کمآبی را جدی بگیرید
کمآبی بدن در برخی افراد میتواند با سردرد همراه شود.
مصرف مایعات کافی در طول روز و توجه به نیاز بدن اهمیت دارد؛ البته میزان مناسب مصرف مایعات برای همه افراد یکسان نیست.
افراد مبتلا به برخی بیماریهای قلبی یا کلیوی که محدودیت مصرف مایعات دارند، نباید بدون نظر پزشک میزان نوشیدن آب را افزایش دهند.
خواب نامنظم میتواند سردرد را تشدید کند
خواب ناکافی یا بیکیفیت یکی دیگر از عوامل مهمی است که میتواند با افزایش سردرد همراه باشد.
خواب و بیداری منظم، کاهش استفاده از تلفن همراه پیش از خواب و ایجاد محیط آرام و تاریک میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.
اگر فرد با وجود خواب کافی همچنان دچار خوابآلودگی شدید روزانه یا سردردهای صبحگاهی است، باید احتمال اختلالات خواب نیز بررسی شود.
مراقب مصرف بیش از حد مسکن باشید
یکی از اشتباهات رایج در سردردهای مکرر، افزایش تعداد دفعات مصرف مسکن است.
مصرف مکرر برخی داروهای ضد درد میتواند در بعضی افراد باعث ایجاد یا تشدید نوعی سردرد موسوم به سردرد ناشی از مصرف بیش از حد دارو شود.
بنابراین اگر فرد مرتباً برای کنترل سردرد به مسکن نیاز پیدا میکند، بهتر است به جای افزایش خودسرانه مقدار دارو، علت تکرار سردرد بررسی شود.
چه سردردی نیازمند مراجعه فوری است؟
همه سردردها خطرناک نیستند، اما برخی ویژگیها نیاز به ارزیابی سریع دارند.
سردردی که ناگهان و با شدت بسیار زیاد شروع شود، بهویژه اگر فرد آن را شدیدترین سردرد زندگی خود توصیف کند، باید جدی گرفته شود.
همچنین سردرد همراه با ضعف یا بیحسی یک سمت بدن، اختلال تکلم، اختلال هوشیاری، تشنج، تب و سفتی گردن، اختلال بینایی شدید یا استفراغ مداوم نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
تغییر الگوی سردرد را نادیده نگیرید
اگر فردی سالها سردردهای خفیف و مشابه داشته اما ناگهان نوع، شدت یا تعداد سردردهای او تغییر کرده است، بهتر است علت این تغییر بررسی شود.
همین مسئله درباره سردردهای جدید در سنین بالاتر یا سردردهایی که بهطور مداوم در حال تشدید هستند نیز اهمیت دارد.
در چنین شرایطی، اتکا به دمنوش، روغن یا ماساژ میتواند باعث تأخیر در تشخیص علت اصلی شود.
اصلاح سبک زندگی؛ بخش مهمی از کنترل سردرد
برای بسیاری از افراد، توجه به عوامل روزمره میتواند به کاهش دفعات سردرد کمک کند.
خواب منظم، وعدههای غذایی منظم، فعالیت بدنی متناسب، استراحت هنگام کار طولانی با رایانه، اصلاح وضعیت نشستن و مدیریت استرس از جمله اقداماتی هستند که میتوانند در برنامه مراقبت از سردرد قرار بگیرند.
همچنین ثبت زمان شروع سردرد، مدت آن، شدت درد، خواب، غذاها و عوامل محرک میتواند به پزشک در شناسایی الگوی سردرد کمک کند.
جمعبندی
روشهایی مانند ماساژ ملایم، ایجاد آرامش، تنظیم خواب و اصلاح سبک زندگی میتوانند در مدیریت برخی سردردهای تنشی نقش داشته باشند. برخی فرآوردههای گیاهی نیز برای آرامش یا کاهش ناراحتی مورد استفاده قرار میگیرند، اما شواهد اثربخشی آنها برای درمان انواع سردرد یکسان نیست.
سردرد مکرر را نباید صرفاً با دمنوش و روغن گیاهی سرکوب کرد. اگر سردرد جدید، شدید، مداوم یا همراه با علائم عصبی باشد، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
توجه: این مطلب جنبه اطلاعرسانی دارد و جایگزین تشخیص یا درمان پزشک نیست.