به گزارش بهداشت نیوز، دکتر محمدرضا شالبافان با بیان اینکه توجه به سلامت روان کودکان و نوجوانان بسیار مهم است، اظهار کرد: سلامت روان افراد کمتر از ۱۸ سال جزو اولویتهای وزارت بهداشت است؛ به نحوی که تمام مراکز جامع سلامت به این موضوع توجه ویژهای دارند.
او درباره نقش خانوادهها برای شناسایی مشکلات سلامت روان گفت: نقش خانوادهها در ارتباط با شناسایی مشکلات سلامت روان افراد کمتر از ۱۸ سال بسیار مهم قلمداد میشود؛ چرا که دسترسی به این گروه سنی مستلزم همکاری خانوادهها است. خانواده باید بدانند در صورت بروز هرگونه نگرانی درباره سلامت روان کودکان و نوجوانان خود میبایست به مراکزی مانند مراکز «جامع سلامت» و در صورت نیاز مراکز سلامت روانی اجتماعی (سراج) مراجعه کنند.
اجرای برنامه ائتلافی «نماد» برای غربالگری سلامت روان دانشآموزان
این روانپزشک درباره غربالگری سلامت روان دانشآموزان توضیح داد: غربالگری عمومی و گسترده سلامت روانی و اجتماعی دانشآموزان در قالب برنامه ملی ائتلافی «نظام مراقبت اجتماعی دانشآموزان» (نماد) تعریف میشود. وزارت آموزش و پرورش، متولی اصلی اجرای برنامه نماد است و وزارت بهداشت نیز مسئول دریافت ارجاعات و ارائه خدمات تخصصی به این گروه از جامعه است.
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت ادامه داد: براساس گزارشهای وزارت آموزشوپروش و نتایج جلسات مشترک با این وزارتخانه، غربالگری سلامت روان دانشآموزان به صورت گستردهای طی سالهای گذشته داشتهایم و روانشناسان دانشگاههای علومپزشکی و مراکز سراج نیز مسئول دریافت و پذیرای موارد ارجاعی بودهاند. ارائه خدمات تخصصی به دانشآموزان و خانوداههای آنها به ویژه در شرایط پرتنش کنونی، یکی از اهداف توسعه قابل توجه مراکز سراج در سراسر کشور است.
پیامدهای تعطیلی طولانیمدت مدارس برای دانشآموزان
شالبافان درباره مضرات طولانی شدن آموزش برخط برای دانشآموزان توضیح داد: توجه به شرایط دانشآموزان بسیار حائز اهمیت است؛ چرا که تعطیلی مدارس و برخط شدن روند آموزش برای مدتزمان طولانی نکاتی نگرانکننده بهشمار میروند. دانشآموزان بسیاری از مهارتهای اجتماعی را در ارتباط با همسالان، معلمان و اولیای مدرسه فرا میگیرند؛ بنابراین، تعطیلی مدارس و آموزش برخط برای مدتزمان طولانی، امکان یادگیری مهارتهای اجتماعی را به میزان قابلتوجهی کاهش میدهد.
توجه ویژه به سلامت روان در شهرهای آسیبدیده
او با بیان اینکه برای ارائه خدمات به دانشآموزان در آمادگی کامل قرار داریم، توضیح داد: میزان آمادگی در شهرهایی مانند میناب که آسیب دیدهاند، دو چندان است. همکاری تنگاتنگی با وزارت آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی برای غربالگری دانشآموزان ارائه خدمات تخصصی به ویژه در مناطق آسیبدیده داریم.
احتمال بروز رفتارهای خودآسیبرسان در صورت عدم درمان
این روانپزشک ادامه داد: پیگیری ارائه خدمات، نکتهای مهم است؛ بنابراین، خانوادهها میبایست همکاری لازم را در راستای ارائه خدمات با نهادی مسئول داشته باشند. مشکلات سلامت روان دانشآموزان در بسیاری از موارد توسط خانوادهها گزارش میشود. اگر خانوادهها نگرانیهای خود را بنا به هردلیلی مانند انگ اختلالات روانپزشکی در غربالگریها ابراز نکنند، عدم تشخیص و درمان به موقع سبب تشدید مشکلات و حتی بروز رفتارهای خودآسیبرسان مانند خودکشی میشود.
ضرورت همکاری خانوادهها در غربالگری سلامت روان دانشآموزان
مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت گفت: غربالگری سلامت روان دانشآموزان به همکاری جدی خانوادهها نیاز دارد. اهمیت همکاری خانوادهها در ارتباط با سلامت روان دانشآموزان به نحوی است که با وجود زیرساختهای مناسب، شاید نتوان از آسیبهای ناشی از اختلالات روانپزشکی دانشآموزان بدون همکاری خانوادهها جلوگیری کرد. من از خانوادهها درخواست میکنم غربالگری سلامت روان دانشآموزان را جدی بگیرند.
ضرورت توجه به «اختلال استرس پس از سانحه»
این روانپزشک درباره شایعترین اختلالات سلامت روان دانشآموزان گفت: اگرچه نتایج دقیق غربالگریها در اختیار وزارت آموزشوپروش است، اما اضطراب و افسردگی جزو شایعترین اختلالات سلامت روان دانشآموزان ایرانی مانند سایر کشورها است. با توجه به شرایط بحرانی کشور طی سال گذشته، توجه به «اختلال استرس پس از سانحه» "PTSD" نیز باید در کانون توجه قرار گیرد.
درمان روانپزشکی ترس و واهمه ندارد
شالبافان با بیان اینکه خانوادهها از درمان روانپزشکی برای دانشآموزان ترس و واهمه نداشته باشند، گفت: خانوادهها درباره دریافت خدمات روانپزشکی نگران نباشند، بلکه نگران این موضوع باشند که فرزند آنها خدمات سلامت روان را در صورت نیاز دریافت کند. هنگامی که به درمان اختلالات سلامت روان توجه نشود، بیماری مزمن شده و عملکرد فرد را کاهش میدهد؛ به نحوی که میتواند سالها تاثیر پایدار داشته باشد. به طور مثال، نوجوانی که در آستانه آزمون ورود به دانشگاه قرار دارد، اختلال سلامت روان او میتواند سبب بروز شرایطی شود که به نتیجه مطلوب در کنکور نرسد؛ موضوعی که زندگی او را سالها تحت تاثیر قرار میدهد. همچنین میتواند ارتباط این نوجوان با سایر همسالان خود را خدشهدار کند.
منبع: ایسنا