به گزارش بهداشت نیوز، شناسایی انواع متمایز بیماریهایی مانند دیابت از دو جهت مفید است؛ اول اینکه درمانها میتوانند با دقت بیشتری برای افراد شخصیسازی شوند و همچنین به محققان ایده بهتری در مورد چگونگی مؤثرتر کردن این درمانها در آینده میدهند.
وقتی صحبت از دیابت نوع ۱ میشود، دو الگوی ژنتیکی به نامهای HLA-DR3 و HLA-DR4 وجود دارد که با خطر بالاتر ابتلا به این بیماری مرتبط هستند. با این حال، اگرچه نتیجه نهایی یکسان است (دیابت نوع ۱)، علائم اولیه بین این دو الگو متفاوت است.
برای بررسی بیشتر، محققانی از ایالات متحده و بریتانیا اولین مطالعه ارتباط گسترده ژنومی(GWAS) را انجام دادند که بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ را بر اساس این دو امضای ژنتیکی که از نظر فنی به عنوان هاپلوتیپ شناخته میشوند، از هم جدا میکند.
هدف از GWAS یافتن مناطقی از DNA است که به طور بالقوه با یک بیماری مرتبط هستند و تفاوتهای ژنتیکی کافی بین شرکتکنندگان HLA-DR3 و HLA-DR4 در نمونهای متشکل از ۹۰۹۱ فرد مبتلا به دیابت نوع ۱ و ۱۴ هزار و ۱۵۷ فرد در گروه کنترل وجود داشت که نشان میدهد ممکن است به دنبال دو زیرگروه مجزا باشیم.
محققان در مقاله خود مینویسند: دیابت نوع ۱ یک بیماری پیچیده است که با تخریب خودایمنی سلولهای بتا مشخص میشود، اما علت اصلی آن به خوبی درک نشده است. زمان پیشرفت به دیابت بالینی در افراد بسیار متفاوت است و از اوایل کودکی تا شروع در بزرگسالی متغیر است.
در حالی که پروفایلهای ژنتیکی HLA-DR3 و HLA-DR4 و علائم اولیه به دو نوع دیابت نوع ۱ اشاره داشتند، یافتههای جدید به ماشینآلات و مکانیسمهای بیولوژیکی متفاوتی نیز اشاره دارند.
نتایج HLA-DR3 به سلولهای ایمنی به نام ماستسلها(mast cells) اشاره داشت که با آلرژیها و التهاب مرتبط هستند و مراقب عفونت بالقوه و تهاجم خارجی هستند.
با الگوی ژنتیکی HLA-DR4، سلولهای T بدن بیشتر درگیر شدند. این سلولهای ایمنی وقتی دستور داده شوند، مستقیماً به سلولهای دیگر حمله میکنند و در مورد دیابت نوع ۱ مشخص شده است که سلولهای بتا را در پانکراس از بین میبرند.
محققان میگویند: این نشان میدهد که دیابت نوع ۱ در زمینه DR3 و DR4 ممکن است زیرگونههای ناهمگنی از دیابت نوع ۱ را در سطح ژنتیکی نشان دهد.
محققان میگویند ژنهای محرک دیابت نوع ۱ در موارد HLA-DR3 در مقایسه با موارد HLA-DR4 به همان اندازه که در مقایسه اسکیزوفرنی و اختلال دوقطبی متمایز و جدا هستند، متمایز و جدا از هم هستند.
این ما را به آنچه در ابتدا ذکر کردیم بازمیگرداند؛ اگر دیابت نوع ۱ میتواند از طریق مسیرهای بیولوژیکی مختلف ایجاد شود، پس جداسازی درمانها و اهداف درمانی ممکن است رویکرد مؤثرتری باشد.
محققان میگویند: با توجه به ناهمگونی در خطر ژنتیکی و مکانیسمهای بیماری در دیابت نوع ۱ غیر DR3/DR4، پیشگیری مؤثر از دیابت نوع ۱ ممکن است در این گروه نیز به درمانهای متمایزی نیاز داشته باشد.
این نتایج اکنون باید بیشتر آزمایش شوند تا مشخص شود که آیا دیابت نوع ۱ نیاز به طبقهبندی دقیقتر به عنوان بیماریای دارد که میتواند توسط چندین مجموعه محرک همپوشانی ایجاد شود، نه یک مسیر واحد.
دانستن پیشینه ژنتیکی فرد میتواند به تعیین بهترین درمان برای او کمک کند.
اکنون که محققان میدانند ممکن است تمایز احتمالی در ایجاد دیابت نوع ۱ وجود داشته باشد، میتوان آن را در مطالعات آینده در نظر گرفت. به عنوان مثال، نتایج آزمایشات بالینی داروهای دیابت میتواند بر اساس بیماران HLA-DR3 و HLA-DR4 از هم جدا شود.
یکی دیگر از احتمالات برای تحقیقات آینده، پیگیری دقیقتر بیماران دیابت نوع ۱ در طول زمان است تا ببینیم چگونه این بیماری بر اساس مشخصات ژنتیکی و سایر عوامل، مانند توسعه اتوآنتیبادی و قرار گرفتن در معرض عوامل محیطی پیشرفت میکند.
محققان میگویند: نتایج مطالعه ما باید کاربرد گستردهای در طراحی مطالعات آینده داشته باشد. وضعیت DR3 و DR4 میتواند در مطالعات مرتبط ژنتیکی مداوم و مدلهای پیشبینی خطر دیابت نوع ۱، به عنوان مثال برای درک تعاملات انواع خطر با پیشینه HLA در نظر گرفته شود.
نتایج این مطالعه در مجله Diabetologia منتشر شده است.
منبع: ایسنا