دست و پا معمولاً زودتر از بخشهای مرکزی بدن تحت تأثیر سرما قرار میگیرند. بدن برای حفظ دمای اندامهای حیاتی، در شرایط سرد جریان خون در قسمتهای انتهایی را کاهش میدهد و در نتیجه دستها و پاها ممکن است سردتر شوند.
به همین دلیل، سرد شدن دست و پا در هوای سرد بهتنهایی معمولاً نشانه بیماری نیست. مشکل زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که این وضعیت مکرر، شدید یا غیرقابل توضیح باشد.
کمخونی میتواند یکی از علتها باشد
یکی از مشکلاتی که گاهی با احساس سرمای بیشتر همراه میشود، کمخونی است. کمخونی انواع مختلفی دارد و بسته به علت، ممکن است علائم دیگری مانند خستگی، ضعف، رنگپریدگی، تپش قلب یا کاهش توانایی انجام فعالیتهای روزمره نیز ایجاد شود.
البته سردی دست و پا بهتنهایی برای تشخیص کمخونی کافی نیست و تشخیص نیازمند بررسی پزشکی و در صورت لزوم آزمایش خون است.
تیروئید را هم نباید فراموش کرد
غده تیروئید در تنظیم بسیاری از فرایندهای بدن نقش دارد. کاهش فعالیت تیروئید در برخی افراد میتواند با احساس سرما، خستگی، افزایش وزن، خشکی پوست و کند شدن برخی فعالیتهای بدن همراه باشد.
وجود این علائم به معنای قطعی بودن کمکاری تیروئید نیست، اما اگر چند علامت همزمان و برای مدت طولانی وجود داشته باشد، مراجعه به پزشک میتواند به روشن شدن علت کمک کند.
استرس هم میتواند دستها را سرد کند
وقتی فرد تحت استرس یا اضطراب قرار میگیرد، بدن وارد وضعیت آمادهباش میشود و تغییراتی در ضربان قلب و جریان خون ایجاد میشود. در برخی افراد، این تغییرات میتواند باعث سرد شدن دستها و احساس تعریق یا لرزش شود.
بنابراین اگر سردی دستها بیشتر در زمان اضطراب یا فشار روانی اتفاق میافتد و پس از آرام شدن برطرف میشود، ممکن است استرس در آن نقش داشته باشد.
تغییر رنگ را جدی بگیرید
سردی اندامها اگر همراه با تغییر واضح رنگ پوست باشد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
سفید یا آبی شدن انگشتان در مواجهه با سرما یا استرس و سپس تغییر رنگ آنها هنگام گرم شدن میتواند در برخی افراد دیده شود. این وضعیت علل مختلفی دارد و در صورت تکرار بهتر است توسط پزشک ارزیابی شود.
چه زمانی مراجعه به پزشک ضروری است؟
اگر سردی دست و پا مداوم است یا همراه با درد، بیحسی، گزگز شدید، زخمهای پوستی، تغییر رنگ قابلتوجه یا ضعف است، بهتر است برای بررسی علت اقدام شود.
همچنین اگر سردی ناگهانی یک دست یا یک پا همراه با درد شدید، رنگپریدگی یا بیحسی ایجاد شود، باید فوراً مورد ارزیابی پزشکی قرار گیرد.
آیا گرم کردن دست و پا کافی است؟
در مواردی که علت سردی، دمای پایین محیط باشد، گرم نگه داشتن بدن، پوشیدن لباس مناسب و فعالیت بدنی میتواند کمککننده باشد.
اما اگر مشکل دائمی است، تنها گرم کردن دست و پا علت اصلی را برطرف نمیکند. در چنین شرایطی باید علت زمینهای مشخص شود.
جمعبندی
سردی دست و پا همیشه نشانه بیماری نیست و در بسیاری از مواقع میتواند یک واکنش طبیعی بدن به سرما باشد. با این حال، تداوم این حالت یا همراه شدن آن با علائم دیگری مانند تغییر رنگ، درد، بیحسی و ضعف نیازمند توجه بیشتری است.
بدن برای هر علامت یک علت مشخص دارد؛ اما پیدا کردن علت سردی دست و پا فقط با یک نشانه امکانپذیر نیست و گاهی نیاز به معاینه و آزمایش پزشکی دارد.