چرا بعد از حمام پوستمان میخارد؟
خارش بعد از حمام تجربهای نسبتاً آشناست؛ مخصوصاً در روزهای سرد سال یا برای افرادی که پوست خشکی دارند. اما چرا درست بعد از دوش گرفتن اتفاق میافتد؟
سطح پوست فقط یک پوشش ساده نیست. لایه بیرونی آن همراه با چربیهای طبیعی، رطوبت را در خود نگه میدارد و مانند یک سد محافظ، از ورود عوامل تحریککننده و خروج بیش از حد آب جلوگیری میکند.
وقتی برای مدت طولانی زیر آب میمانیم، بهخصوص اگر آب بسیار داغ باشد، چربیهای طبیعی پوست راحتتر از بین میروند. اگر بعد از حمام هم پوست را با حوله با شدت مالش دهیم یا بلافاصله از مرطوبکننده استفاده نکنیم، خشکی بیشتر میشود.
نتیجه میتواند همان احساس آزاردهندهای باشد که بسیاری از افراد تجربه میکنند: «همین که از حمام بیرون میآیم، بدنم شروع به خاریدن میکند.»
️ آیا آب داغ دشمن پوست است؟
آب داغ ممکن است در لحظه بسیار لذتبخش باشد؛ بهخصوص بعد از یک روز خستهکننده. اما چیزی که برای آرامش ذهنی خوب است، همیشه برای پوست بهترین انتخاب نیست.
گرمای زیاد میتواند چربیهای طبیعی سطح پوست را بیشتر از آب ولرم از بین ببرد. در افرادی که پوست خشک یا حساس دارند، این مسئله ممکن است به احساس کشیدگی، قرمزی و خارش منجر شود.
به همین دلیل بهتر است دمای آب حمام ولرم و قابلتحمل باشد، نه آنقدر داغ که پوست بعد از حمام قرمز شود.
حمام زیاد؛ آیا واقعاً به سد دفاعی پوست آسیب میزند؟
تعداد دفعات حمام بهتنهایی تعیینکننده نیست. اینکه پوست چقدر در معرض آب، گرما و شوینده قرار میگیرد اهمیت بیشتری دارد.
ممکن است فردی هر روز دوش بگیرد و مشکلی نداشته باشد، اما فرد دیگری با پوست خشک، بعد از دوشهای طولانی و استفاده مکرر از صابون دچار خارش شود.
در واقع، ترکیب چند عامل میتواند مشکلساز شود: حمام طولانی، آب داغ، شویندههای قوی، شستوشوی بیش از حد و خشککردن خشن پوست.
اگر این رفتارها مرتب تکرار شوند، سد دفاعی پوست فرصت کمتری برای حفظ رطوبت خواهد داشت و پوست ممکن است خشکتر و حساستر شود.
️ صابون و شویندهها چه نقشی دارند؟
گاهی مشکل از خود حمام نیست، بلکه از محصولی است که هنگام حمام استفاده میکنیم.
برخی صابونها و شویندههای قوی میتوانند چربیهای طبیعی پوست را کاهش دهند. اگر پوست بعد از شستوشو احساس کشیدگی، خشکی یا زبری دارد، شاید شویندهای که استفاده میکنید برای پوستتان بیش از حد خشککننده باشد.
این موضوع بهخصوص در پوستهای خشک و حساس اهمیت بیشتری دارد. لازم نیست برای تمیزشدن پوست، آن را بارها و با فشار زیاد بسابیم. شستوشوی ملایم معمولاً کافی است.
️ چطور خارش بعد از حمام را کمتر کنیم؟
راهکارها سادهاند، اما اگر به عادت روزانه تبدیل شوند، میتوانند تفاوت زیادی ایجاد کنند.
اول، حمام را بیش از اندازه طولانی نکنید و دمای آب را از حالت داغ به ولرم تغییر دهید. دوم، از شویندههای ملایم استفاده کنید و لازم نیست تمام سطح بدن را هر بار با مقدار زیادی صابون یا شوینده بشویید.
بعد از حمام، پوست را با حوله بهآرامی خشک کنید؛ یعنی به جای کشیدن و ساییدن حوله روی بدن، آن را به نرمی روی پوست بگذارید.
مهمتر از همه، زمانی که پوست هنوز کمی رطوبت دارد، از یک مرطوبکننده مناسب استفاده کنید. این کار به حفظ آب در لایههای بیرونی پوست کمک میکند.
اگر خارش فقط بعد از حمام نیست چه؟
خارش مداوم را نباید همیشه به خشکی پوست یا حمام نسبت داد. اگر خارش شدید است، مدت زیادی ادامه دارد، خواب را مختل میکند یا همراه با قرمزی، زخم، جوش، پوستهریزی یا تورم است، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود.
همچنین اگر بدون تغییر در محصولات بهداشتی و عادتهای حمام، خارش بهطور مداوم ادامه پیدا کند، بهتر است خودسرانه درمان را طولانی نکنیم. بعضی بیماریهای پوستی، حساسیتها و برخی مشکلات جسمی میتوانند با خارش خود را نشان دهند.
پوست تمیز، الزاماً پوستِ خشک نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم هرچه پوست را بیشتر بشوییم، سالمتر و تمیزتر است. در حالی که پوست برای سالم ماندن فقط به پاکیزگی نیاز ندارد؛ بخشی از سلامت آن به حفظ رطوبت و چربیهای طبیعی و عملکرد درست سد دفاعی بستگی دارد.
بنابراین قرار نیست حمام را حذف کنیم یا از شستوشوی بدن بترسیم. مسئله، پیدا کردن تعادل است: آب ولرم، زمان مناسب، شوینده ملایم و مرطوبکردن پوست بعد از حمام.
گاهی برای آرام کردن خارش پوست، لازم نیست سراغ محصولات پیچیده برویم. شاید کافی باشد کمی از آب داغ فاصله بگیریم، مدت حمام را کوتاهتر کنیم و با پوستمان کمی مهربانتر رفتار کنیم.
تهیه و تنظیم: طوبی میرزاحسینی