کد خبر: 295341

نشانگرهای زیستی خون، راهی نوین برای تشخیص سرطان پروستات

پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تهران چندین نشانگر ژنتیکی امیدوارکننده را در سلول‌های خونی شناسایی کرده‌اند که می‌تواند به پزشکان در تشخیص بهتر سرطان پروستات و تعیین میزان پیشرفت بیماری کمک کند.

به گزارش بهداشت نیوز،  یافته‌های آنها نشان می‌دهد که میکروRNA های خاص (مولکول‌های کوچکی که فعالیت ژن را تنظیم می‌کنند) و ژن‌های هدف آنها ممکن است به عنوان نشانگرهای زیستی مرحله‌ای خاص برای سرطان پروستات عمل کنند و به طور بالقوه نظارت بر بیمار و تصمیمات درمانی را بهبود بخشند.

چرا این تحقیق اهمیت دارد

سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان در سراسر جهان است. روش‌های غربالگری فعلی، مانند آزمایش خون «آنتی‌ژن اختصاصی پروستات» (PSA)، گاهی اوقات می‌توانند نتایج گمراه‌کننده‌ای ایجاد کنند زیرا سطح PSA ممکن است در شرایط غیر سرطانی مانند بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات یا التهاب نیز افزایش یابد. در نتیجه، دانشمندان در حال جستجوی راه‌های دقیق‌تر و کمتر تهاجمی برای تشخیص سرطان پروستات و نظارت بر پیشرفت آن هستند.

آنچه پژوهشگران انجام دادند

تیم تحقیقاتی داده‌های ژنتیکی را از ۲۱ پایگاه داده عمومی تجزیه و تحلیل کرد و این اطلاعات را با نمونه‌های خون جمع‌آوری شده از ۶۷ مرد مبتلا به سرطان پروستات در مراحل مختلف بیماری ترکیب کرد. بیماران به گروه‌های زیر گروه‌بندی شدند:

- سرطان پروستات موضعی (محدود به پروستات)

-عود بیوشیمیایی (عود سرطان که با افزایش سطح PSA پس از درمان نشان داده می‌شود)

- سرطان پروستات متاستاتیک (سرطانی که به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته است)

دانشمندان از ابزارهای بیوانفورماتیک برای شناسایی ژن‌ها و میکرRNA هایی که به طور منحصر به فرد با هر مرحله از بیماری مرتبط بودند، استفاده کردند. سپس یافته‌های خود را با استفاده از آزمایش آزمایشگاهی بر روی سلول‌های ایمنی خون بیماران تأیید کردند.

یافته‌های کلیدی

این مطالعه پنج ژن مهم را شناسایی کرد:

PRC1

UBA52

RCC1

HNRNPC

PLK1

همچنین سه میکرو RNA مهم را برجسته کرد:

miR-124-3p

miR-133a-3p

miR-17-5p

در میان این موارد، چندین مورد به عنوان نشانگرهای تشخیصی بالقوه برجسته شدند:

PRC1 و UBA52 ممکن است به شناسایی بیماران مبتلا به سرطان پروستات متاستاتیک کمک کنند
RCC1 ممکن است به تشخیص بیماری متاستاتیک و عود بیوشیمیایی کمک کند.
سطح بالای miR-124-3p و سطح پایین miR-133a-3p با عود بیوشیمیایی مرتبط بودند.
miR-17-5p به نظر می‌رسد به عنوان یک مولکول سرکوب‌کننده تومور عمل می‌کند و با نمرات بالاتر گلیسون (معیاری برای تهاجمی بودن سرطان پروستات)‌ مرتبط است.
میکروRNAها چیستند؟

میکروRNAها مولکول‌های کوچکی هستند که به کنترل روشن یا خاموش شدن ژن‌ها در سلول‌ها کمک می‌کنند. تغییرات در سطح آنها می‌تواند بر رشد و گسترش سرطان تأثیر بگذارد. از آنجا که می‌توان آنها را در نمونه‌های خون تشخیص داد، کاندیداهای جذابی برای آزمایش غیرتهاجمی سرطان هستند.

مزایای بالقوه برای بیماران

اگر مطالعات آینده این نتایج را تأیید کنند، پزشکان در نهایت ممکن است بتوانند از یک آزمایش خون ساده برای موارد زیر استفاده کنند:

-تشخیص دقیق‌تر سرطان پروستات.

-تعیین میزان پیشرفت سرطان.

-شناسایی بیماران در معرض خطر عود پس از درمان.

- نظارت بر پیشرفت بیماری بدون تکیه صرف بر آزمایش PSA

- شخصی‌سازی استراتژی‌های درمانی بر اساس مشخصات مولکولی بیمار.

محدودیت‌ها

این مطالعه شامل تعداد نسبتاً کمی از بیماران از یک کشور واحد بود. محققان تأکید می‌کنند که قبل از اینکه این نشانگرهای زیستی بتوانند به طور معمول در عمل بالینی استفاده شوند، مطالعات بزرگتری با جمعیت‌های متنوع‌تر مورد نیاز است.

خلاصه

این مطالعه چندین میکرو RNAو ژن مبتنی بر خون را شناسایی کرد که ممکن است به تشخیص مراحل مختلف سرطان پروستات کمک کنند. در حالی که اعتبارسنجی بیشتر مورد نیاز است، این یافته‌‌ها پژوهشگران را به توسعه ابزارهای دقیق‌تر و غیرتهاجمی‌تر برای تشخیص و نظارت بر پیشرفت سرطان پروستات نزدیک‌تر می‌کند.