به گزارش بهداشت نیوز، کد ۷۲۴ در نظام سلامت ایران، یک برنامه ملی برای درمان سریع سکته حاد مغزی محسوب میشود. عدد ۷۲۴ یعنی خدمات درمان سکته مغزی باید ۷ روز هفته و ۲۴ ساعت شبانهروز در مراکز مشخص ارائه شود. در این برنامه، بیماران مشکوک به سکته مغزی باید در زمان محدود که معمولا کمتر از ۴.۵ ساعت از شروع علائم است، به بیمارستانهای دارای کد ۷۲۴ برسند. منظور از بیمارستانهای دارای کد ۷۲۴، بیمارستانهای دارای واحد ویژه سکته، امکانات تصویربرداری سریع و تیم درمانی آموزش دیده است.
در برنامه ۷۲۴، مراحل مختلف از نظر زمان بسیار اهمیت دارد؛ انتقال بیمار سکته مغزی با خودروی شخصی یا آمبولانس در زمینه درمان سکته مغزی بسیار اهمیت دارد. حتی شاخصهایی مانند زمان از درب بیمارستان تا لحظه تزریق داروی ترومبولیز هم پایش میشود.
انجمن سکته مغزی ایران در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ در نامهای به وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام کرد: متاسفانه در پی آغاز جنگ تحمیلی اخیر و تهاجم وحشیانه دشمن، برنامه ۷۲۴ که تنها برنامه ملی برای مدیریت درمان سکته مغزی حاد در سطح کشور است، با آسیبهای بسیار جدی مواجه شده است. این وضعیت، روند درمان بیماران در زمان طلایی از جمله اقدامات ترومبولیتیک و اندوواسکولار را به شدت مختل کرده است. بروز این اختلال در روند درمان، میتواند منجر به افزایش چشمگیر نرخ مرگ و میر و ناتوانیهای دائمی در میان مبتلایان به این بیماری شود، در حالیکه سکته مغزی هم اکنون به عنوان دومین عامل اصلی مرگ و میر و یکی از مهمترین علل ناتوانی در کشور شناخته میشود.
«بابک زمانی» متخصص بیماریهای مغز و اعصاب و رئیس انجمن سکته مغزی ایران در گفتوگو با خبرنگار سلامت ایرنا در این رابطه گفت: برنامه ۷۲۴ هیچگاه در کشور ما، حداقل در حد کشوری مثل ترکیه هم راه نیفتاد؛ با بروز جنگ تحمیلی اخیر، همان قدمهای اولیه هم دچار مشکلات اساسی شد. شرایط جنگی و مرگ و مصیبت اجتماعی، بیماریهایی مثل سکته مغزی را در ذهن جامعه کم رنگ میکند، به علاوه تورم و افرایش تمام هزینههای درمان، کار را بر بیماران و ناتوانان دشوار میکند. درمان سکته مغزی از یک سو نیازمند استفاده از داروها و ابزارهای است که در شرایط غیرجنگی هم به زحمت فراهم میشوند.
وی ادامه داد: برنامه ۷۲۴ در سال ۱۳۹۵ در کشور برای درمان سکته مغزی حاد آغاز شد که همزمان با برنامه ۲۴۷ برای درمان سکته قلبی حاد بود. بی تردید این برنامه موفقیتهای زیادی داشته است؛ به خصوص رواج درمان وریدی که تا پیش از آن تاریخ، اصلا انجام نمیشد، اما به دلایل متعدد، درمان سکته مغزی هنوز برای متخصصان و انجمن سکته مغزی مطلوب نبود و با وقوع جنگ تحمیلی اخیر، مشکلات بیشتر و بحرانیتر شده است.
افزایش هزینه داروهای درمان سکته مغزی
درمان سکته مغزی حاد به دو روش انجام میشود؛ درمان وریدی با داروی حل کننده لخته (ترومبولیز) یا درمان مداخلهای با در آوردن لخته (ترومبکتومی) و نکته مهم اینکه ساعت طلایی برای هر دو درمان، یک ساعت اول است که تقریبا تمام بیماران با این درمانها نجات پیدا میکنند؛ولی درمان وریدی تا ۴.۵ ساعت و مداخلهای تا ۶ ساعت، مجاز است، اما طلایی نیست. موضوع مهم در این زمینه، افزایش قیمت داروهای مربوط به درمان سکته مغزی در هفتههای اخیر است.
زمانی در این زمینه اظهار کرد: داروی وریدی ایرانی، حدود ۴۰ میلیون تومان و خارجی حدود ۱۲۰ میلیون تومان قیمت دارد و این تنها بخشی از هزینههای درمان سکته مغزی است.
درمان مداخلهای علاوه بر هزینه، به نیروی انسانی کارآزموده هم نیاز دارد
رئیس انجمن سکته مغزی ایران گفت: البته درمان مداخلهای، هزینه بالاتری دارد و مستلزم ابزارهایی است که از پیش از جنگ هم با دشواری همراه بود و الان بسیار دشوارتر شده است. در درمان مداخلهای، مشکل اصلی وسایل نیست و مشکل اصلی در مقیاس کشوری، به کارگیری متخصصانی است که قادر به این درمان باشند و بتوانند زیر یک ساعت، بر بالین بیمار حاضر شوند.
وی ادامه داد: این موضوع نه تنها مستلزم آموزش افراد است، بلکه نیازمند نوعی تدابیر استخدامی و مدیریتی است که این افراد با انجام این کار بتوانند امورات خود را بگذرانند؛ موضوعی که در حال حاضر بسیار دشوار است و با شرایط جنگی، دشوارتر شده است.
آیا امکان درمان رایگان سکته مغزی وجود دارد؟
سکته مغزی یکی از علل اصلی مرگ و میر و ناتوانی در سراسر جهان است و بین بیماریهای نورولوژیک که در طول زندگی انسان رخ میدهد، سکته مغزی اولین رتبه فراوانی را دارد.
انجمن سکته مغزی ایران در نامهای از وزیر بهداشت خواست: با تمهیداتی فوری و اضطراری، درمان سکته مغزی حاد و سایر وضعیتهای خطیر بیماران مغز و اعصاب مثل اختلالات حرکتی، زوال عقل و صرع را تحت پوشش کامل بیمه قرار دهید و تا آن زمان، با اختصاص بودجه اضطراری به عنوان یکی از هزینههای جنگ، بیمارانی که در ساعتهای اولیه تحت درمان با ترومبولیز وریدی قرار گرفته و متاسفانه در حال حاضر تعداد زیادی هم نیستند، از پرداخت هر وجهی برای دارو و سایر خدمات معاف شوند.
از طرفی وقتی کلید واژه درمان رایگان درباره گروههای مشخصی مطرح میشود، موضوع درمان رایگان کودکان کمتر از ۷ سال به ذهن میآید؛ موضوعی که بدون در نظر گرفتن منابع، به مراکز درمانی و بیمهها تحمیل شده و حتی منجر به تقاضای القایی نیز شد.
زمانی در این زمینه نیز گفت: به هیچ وجه موافق رایگان کردن درمان سکته مغزی از طریق روشهای مرسوم دولتی و با ابلاغیه و بخشنامه نیستم؛ این به معنی تیر خلاص بر پیکر همین درمانهای نیم بندی خواهد بود که اکنون داریم. بلکه باید ضمن شفاف و واقعی کردن همه هزینهها، پرداختهای واقعی و به موقع به پزشکان و بیمارستانها، منابع مالی کافی برای این کار در اختیار وزارت بهداشت قرار بگیرد و وزارت بهداشت موظف باشد این منابع را فقط برای درمان سکته مغزی هزینه کرده و به سایر بدهکاریها تخصیص پیدا نکند.
رئیس انجمن سکته مغزی ایران ادامه داد: موضوع مهم، تامین این منابع است که میتواند از طریق دولت، نهادهای بسیار ثروتمند نیمه دولتی و موسسههای مذهبی باشد؛ این در حالیست که به طور مثال، موسسههای مذهبی در اروپا تامین کننده سنتی بسیاری از درمانهای غیر سودآور محسوب میشوند.
چارهای جز تامین منابع برای درمان سکته مغزی نیست
زمانی اظهار کرد: هیچ چارهای جز تامین منابع برای درمان سکته مغزی وجود ندارد؛ در یک ساعت اول بروز سکته مغزی، ممکن است ثروتمندترین افراد هم دسترسی به منابع مالی خود نداشته باشند و تا زمانی که این نوع درمان به راحتی و به طور عینی مستقر نشود، تبلیغات برای درمان سکته مغزی لازم است؛ ولی باید توجه داشت که مهمترین تبلیغ، افزایش درمان بیماران سکته مغزی است.