به گزارش بهداشت نیوز، نتایج یک کارآزمایی بالینی جدید نشان میدهد شاید بتوان افسردگی را از مسیری کاملاً متفاوت با روشهای رایج درمان کرد. پژوهشگران دریافتهاند دارویی که در اصل برای کاهش التهاب و درمان برخی بیماریهای خودایمنی ساخته شده است، میتواند به افرادی که به داروهای معمول ضدافسردگی پاسخ نمیدهند، کمک کند.
مطالعه که توسط پژوهشگران دانشگاه بریستول انجام شده، این احتمال را مطرح میکند که در برخی افراد، افسردگی ممکن است تا حدی به التهاب مزمن در بدن مرتبط باشد. درنتیجه، هدف قراردادن سیستم ایمنی به جای تغییر مستقیم شیمی مغز میتواند به رویکرد درمانی جدیدی تبدیل شود. یافتهها شواهد اولیهای ارائه میکنند که نشان میدهد یک داروی ضدالتهاب موجود ممکن است علائم برخی بیماران مبتلا به افسردگی مقاوم به درمان را کاهش دهد.
پژوهشگران در مطالعه دارویی به نام توسیلیزوماب (Tocilizumab) را بررسی کردند. این دارو نوعی آنتیبادی مونوکلونال است که با مهار بخشی از سیستم ایمنی بدن عمل میکند و معمولاً برای درمان بیماریهای التهابی و خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید (روماتیسم مفصلی) تجویز میشود.
هدف اصلی پژوهش این بود که مشخص شود آیا توسیلیزوماب میتواند علائم افسردگی را در افرادی که از درمانهای متداول سودی نبردهاند، کاهش دهد یا خیر.
داروهای رایج ضدافسردگی با اثر بر مواد شیمیایی مغز مانند سروتونین، دوپامین و نورآدرنالین عمل میکنند، اما برای حدود یکسوم بیماران اثر کافی ندارند
اگرچه تعداد شرکتکنندگان در آزمایش محدود بود و تنها ۳۰ نفر را شامل میشد، نتایج نشان داد افرادی که توسیلیزوماب دریافت کرده بودند، در مقایسه با دریافتکنندگان دارونما، بهبود بیشتری در علائم افسردگی، اضطراب، خستگی و کیفیت کلی زندگی تجربه کردند.
داروهای رایج ضدافسردگی با اثر بر مواد شیمیایی مغز مانند سروتونین، دوپامین و نورآدرنالین عمل میکنند، اما برای حدود یکسوم بیماران اثر کافی ندارند. همین موضوع باعث شده نگاه پژوهشگران به سمت علتهای دیگر افسردگی برود.
در سالهای اخیر مشخص شده است که التهاب مزمن میتواند در برخی افراد با افسردگی مرتبط باشد. حدود یکسوم بیماران نشانههایی از التهاب در خون دارند و در بسیاری از آنها سطح مولکولهای التهابی مانند سیتوکینها بالاتر است؛ بهویژه اینترلوکین ۶ که نقش مهمی در پاسخهای ایمنی دارد.
برخی پژوهشها نیز نشان دادهاند که احتمال رابطه علت و معلولی میان مسیر التهابی IL-6 و افسردگی وجود دارد. این شواهد، نقش احتمالی سیستم ایمنی در بخشی از موارد افسردگی را تقویت میکند.
پژوهشگران بررسی کردند که آیا مهار مسیر التهابی IL-6 میتواند علائم افسردگی را در افراد دارای التهاب مزمن کاهش دهد یا خیر. در آزمایش اخیر، ۳۰ بیمار مبتلا به افسردگی متوسط تا شدید که به درمانهای معمول پاسخ نداده بودند شرکت داشتند و همگی نشانههایی از التهاب خفیف اما پایدار در آزمایش خون نشان میدادند.
شرکتکنندگان بهطور تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: ۱۴ نفر داروی توسیلیزوماب و ۱۶ نفر دارونما دریافت کردند و وضعیت آنها درطول چهار هفته از نظر علائم افسردگی، اضطراب، خستگی و کیفیت زندگی بررسی شد.
اگرچه به دلیل حجم کم نمونه نتایج قطعی نبود، گروه دریافتکننده دارو بهبود بیشتری در چند شاخص مهم نشان دادند. میزان بهبودی کامل نیز در این گروه ۵۴ درصد در برابر ۳۱ درصد در گروه دارونما بود.
همچنین شاخص NNT برابر ۵ بوده است؛ یعنی به طور میانگین باید ۵ نفر روش درمانی جدید را دریافت کنند تا یک نفر واقعاً از آن سود قابلتوجهی ببرد، در حالیکه برای برخی داروهای رایج ضدافسردگی مثل SSRIها، این عدد حدود ۷ است؛ به این معنا که روش جدید ممکن است اثرگذاری بیشتری نسبت به برخی درمانهای استاندارد داشته باشد.
پژوهشگران مطالعه معتقدند نتایج بهدستآمده میتواند نقطه عطفی در درمان افسردگی، بهویژه موارد مقاوم به درمان، باشد. با وجود شیوع بالای افسردگی، بسیاری از بیماران به درمانهای موجود پاسخ کافی نمیدهند و این نتایج میتواند به سمت درمانهای شخصیسازیشدهتر براساس ویژگیهای زیستی افراد حرکت کند. بااینحال، پژوهشگران تأکید میکنند که یافتهها هنوز اولیه است و برای تأیید نهایی به مطالعات بزرگتر نیاز دارند.