به گزارش بهداشت نیوز، مصرف قلیان مانند سایر مواد دخانی عامل اصلی انواع سرطان ها مانند سرطان ریه، سرطان لب و دهان و حنجره، سرطان مثانه، سرطان مری و معده، لوزالمعده، کبد، روده بزرگ و زخم های گوارشی و ریفلاکس معده است.
پدیده قلیان و گرایش جوانان به آن در حال حاضر به یک معضل و آسیب اجتماعی پنهان تبدیل شده است و از آن جهت چهره منفوری به خود نگرفته است که اغلب آن را بی ضرر و غیرقابل اعتیاد دانسته و یا آن را کم ضررتر از سیگار قلمداد می کنند. این روزها قلیان پای ثابت تفریح جوانان تبدیل شده و دیگر خبری از الک دولک و هفت سنگ نیست. تفریحات جدیدی که نه فقط سودی برای این قشر ندارد، بلکه تبعات ناخوشایند هم دارد .
جوانان برای گذراندن وقت و به اصطلاح دورهم بودن با قرارگذاشتنهای گروهی، دوستان خود را به کشیدن قلیان یا یک پک سیگار میهمان میکنند و کافیشاپهای غیرمجاز هم پس از قلیانسراها و قهوهخانهها به محلی برای استعمال مواد دخانی و پاتوقی برای آشنایی و ارتباط دختران و پسران تبدیل شدهاند، ارتباطی که فرجامی جز تباهی زندگی دختر و پسر ندارد.
عوارض و مضرات مصرف قلیان:
در شرایط کنونی همه اعضای خانواده اعم از مادر، دختر قلیان می کشند غافل از این که نیکوتین موجود در توتون قلیان اعتیاد آور است. علاوه بر این، توتون قلیان حاوی میکروب و قارچ است. بر خلاف تصور عمومی، وجود آب قلیان جلوی مواد مُضر و سمی را نگرفته و بیشتر این مواد سمی از جمله نیکوتین به علت دم های عمیقی که فرد برای جذب دود می زند، تخریب های جدی به ریه وارد می کند.
مصرف اشتراکی قلیان می تواند منجر به افزایش احتمال ابتلا به میکروب سل و ویروس هایی مانند تبخال و هپاتیت شود. توتون استفاده شده در قلیان علاوه بر مضراتی که مشابه توتون موجود در سیگار دارد، به دلیل مواد افزودنی و اسانسی که برای طعم به آن اضافه می شود ایجاد یک سری علایم حساسیت به صورت پوستی و به صورت تنفسی می کند و در پاره ای موارد باعث بروز علایم آسم خاموش در افراد می شود. آمارها نشان می دهد که شیوع سرطان ریه، آسم و بیماری های انسدادی ریه در افرادی که در معرض دود سیگار و یا قلیان قرار می گیرند نسبت به افرادی که اصلاً در معرض دود قرار ندارند بیشتر است و عوارض مصرف یک بار قلیان معادل استعمال چهل تا هشتاد نخ سیگار است.
در بررسی های آزمایشگاهی نشان داده است مواد سمی قلیان نه تنها کمتر از سیگار نیست بلکه خطرناک تر از آن نیز می باشد. دود (سرطان زا) مونواکسیدکربن (آلاینده) و نیکوتین(ایجاد کننده وابستگی)موجود در آن از سیگار بیشتر است. با مصرف قلیان بیش از 600 ماده سمی و مهلک وارد ریه فرد مصرف کننده و اطرافیان خواهد شد. کارشناسان معتقدند هر وعده قلیان برابر با مصرف یک پاکت سیگار بوده و قلیان در هر بار مصرف دود بسیار زیادی را در مقابله با کشیدن یک نخ سیگار ایجاد می کند.
تنباکو های تحت عناوین میوه ای، عطری و اسانس دار نه تنها بی ضرر نیستند بلکه عوارض به مراتب بیشتری نسبت به تنباکوی ساده دارند زیرا مواد آروماتیک(ترکیبات حلقه ای) موجود در آنها بر اثر حرارت زیاد خاصیت سرطان زائی و سمی فوق العاده ای پیدا میکنند. به علاوه مزه و طعم مناسب و سهولت مصرف این گونه تنباکوها نسبت به تنباکوهای معمولی باعث گرایش بیشتر نوجوانان و جوانان به مصرف و ایجاد وابستگی به آنها خواهد شد.
پیشنهاد و راهکار :
گسترش ورزشهای همگانی در جامعه به عنوان یکی از راهکارهای کاهش مصرف دخانی در بین خانواده ها، جوانان و نوجوانان است
فرهنگ سازی ، بیش از برخورد فیزیکی در کاهش گرایش جوانان به قلیان و مواد دخانی موثر است اگر جامعه به این باور نرسد که قلیان نیز مانند همه مواد دخانی مخدر خطر و هشداری است برای سلامتی انسان و جامعه، اجرای طرح مبارزه ملی با دخانیات نیز ره به جایی نمی برد و تنها قلیان ها را از اماکن عمومی به خانه های مردم منتقل می کند.
- آموزش مستمر توسط مسئولان وزارت بهداشت و درمان با هماهنگی وزارت آموزش و پرورش و سازمانهای فرهنگی جهت اصلاح باور های غلط در پیشگیری از استعمال قلیان.
- استفاده از گروههای همسالان جهت انتقال آموزش های کاربردی و مفید به عنوان لیدر در مدارس و محلات برای دانش آموزان و شهروندان.
- ارائه راهکارهای پیشگیرانه و برنامه های آموزشی فراگیر از طریق رسانه های جمعی مخصوصاً صدا و سیما.
- توجه به آموزش، ارتقاء مهارتهای زندگی، توجه به مسائل قومی و مذهبی، بهرهگیری از فنآوریهای نوین و انجام تحقیق و پژوهشهای میدانی، اطلاعرسانی، آموزش و آگاهیرسانی به اقشار مختلف مردم در زمینه عواقب شوم گرایش به اعتیاد.
- وضع نمودن قوانین سخت و پیشگیرانه از استعمال قلیان در مراکز عمومی مانند پارک ها و رستوران های سنتی و...
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان