به گزارش بهداشت نیوز، چشمه های آب گرم یا چشمه گرمابی مکان هایی هستند که به صورت مداوم آب گرم یا داغ از زمین خارج میشود. برخی نیز به خاطر درصد بالای مواد حل شده معدنی، از آب بعضی از این چشمه های آب گرم استفاده درمانی میکنند
در اکثر مناطق آتشفشانی جدید ایران، چشمه های آب گرم وجود دارد. آب تمام این چشمهها تقریبا منشا سطحی دارند. آبهای سطحی با نفوذ خود از خلال شکستگیها، تدریجا گرمتر شده در افقهای تحتانی، هنگامی که به سطح زمین میرسند به صورت چشمه های آب گرم نمایان میشوند.
پراکندگی چشمه های معدنی بیشتر در اطراف نقاط فعال زمین شناسی است، املاح موجود در برخی از آبهای معدنی از چند گرم در لیتر تجاوز نمی کند در حالی که در برخی دیگر به ۲۵۰ گرم در لیتر می رسد. درجه حرارت آبهای معدنی نیز متفاوت بوده بین شش درجه تا ۹۸ درجه سانتیگراد است.
منشا چشمه های آب گرماز لحاظ منشأ دو نوع آب گرم تشخیص داده شده است:
آبگرم های سطحیکه از روی زمین سرچشمه گرفته و نخست حرارت طبیعی دارند، اما پس از فرو رفتن در زمین و گذشتن از لایههای گوناگون آن و گرفتن گرمای آنها و حل برخی مواد کانی این لایهها در خود، از راههای دیگری به سطح زمین باز میگردند.
آبگرم های عمقیکه از روی زمین سرچشمه گرفته و نخست حرارت طبیعی دارند، اما پس از فرو رفتن در زمین و گذشتن از لایههای گوناگون آن و گرفتن گرمای آنها و حل برخی موادّ کانی این لایهها در خود، از راههای دیگری به سطح زمین باز میگردند.
ویژگی های چشمه های آب گرمچشمه های آب گرم در سراسر ایران و به ویژه در دامنه کوههای البرز و زاگرس پراکندهاند و بسیاری از آبادیها به علت داشتن اینگونه چشمهها، شهرت و اهمیت یافته و آبگرم نام گرفتهاند.
برخی از این آبها به علت در بر داشتن پارهای مواد شیمیایی، دارای رنگ، بو یا مزه خاصی میشوند. برخی ترکیبات گوگرد (سولفور و سولفات) به آب رنگ شیری یا آبی میدهند، و آبی که هیدروژن سولفوره داشته باشد، بوی تخممرغ فاسد دارد.
چشمه های آب گرم دارای ترکیبات آهن، رنگ سرخ یا اُخرایی و مزة گس هستند. نمکهای دیگر، مانند کلرور سدیم (نمک طعام) و یدور سدیم، آب را شور یا تلخ میسازند.
خواص چشمه های آب معدنیآبهای معدنی دارای خواص درمانی زیاد هستند و می توان از آنها برای سالم سازی بافتها، تغذیه بافتها، سوخت و ساز تغذیه بدن و نیز مداوای برخی بیماریها از جمله بیماریهای جلدی استفاده کرد، درمان با آبهای معدنی به دو صورت استحمام و آشامیدن انجام می گیرد.
اطباء قدیم برای درمان بسیاری از بیماریها استفاده از آبهای معدنی را تجویز می کردند، امروز نیز با شناخت ترکیبات و خواص آبهای معدنی، پزشکان برخی از بیماریها از جمله بیماریهای جلدی، جهاز هاضمه، امراض روانی و برخی از عوارض آلرژی (حساسیت) را به وسیله آبهای معدنی درمان می کنند.
موقعیت چشمه های آب معدنی خود بسیار مهم است، چنانکه در اقلیمهای کوهستانی و ارتفاعات استفاده از آب معدنی موجب ازدیاد حرکات تنفسی و گلبولهای قرمز، افزایش فعالیت قلب و کاهش فشار شریانی می شود. در مقابل استفاده از چشمه های آب معدنی اقلیم های دریایی با توجه به فراوانی اکسیژن و فشار شریانی، حرکات تنفسی را کاهش می دهد.
سرعین، شهری با چشمه های آب گرمشهر سیاحتی سرعین در ۲۵ کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد. این شهر یکی از مهمترین مراکز استقرار چشمه های آب گرم شمه های آب گرم در ایرن است. چشمههای آبگرم سرعین که با دما، خاصیت و ویژگیهای درمانی خاصی از دل زمین میجوشند، همه ساله مسافران و گردشگران بسیاری را از گوشه و کنار کشور و خارج از ایران به سوی خود جلب میکنند.
برخی از مهمترین چشمه های آب گر شهر سیاحتی سرعین و خاصیت آب آنها عبارتند از:
مجتمع آبدرمانی سبلان سرعینمجتمع آبدرمانی سبلان که به عنوان بزرگترین مرکز آبدرمانی خاورمیانه شناخته میشود، در داخل شهر سرعین قرار دارد. این مجتمع آبدرمانی دارای امکانات و استخرهای متعدد سرپوشیده و حوضچههای آبگرم تحت فشار (جکوزی)، سونای خشک و بخار، دوشها و وانهای انفرادی متعدد، خدمات پزشکی و درمانی مجزا برای مردان و زنان، پارکینگ اختصاصی و سایر امکانات مورد نیاز منطبق بر آخرین استانداردهای جهانی آبدرمانیهای دنیا است.
آبدرمانی بش باجیلار (پنج خواهران)این مجتمع آبدرمانی با استخر سرپوشیده بزرگ، سونای خشک و بخار، آبگرم تحت فشار(جکوزی) دوشهای انفرادی، خدمات پزشکی و درمانی و پارکینگ در داخل شهر سرعین واقع شده و به لحاظ گنجایش دومین آبگرم شهر سرعین محسوب میشود. دمای آب در داخل استخر در حدود ۳۵ درجه با ظاهری کدر، کمی ترش مزه و کمی بودار است. از آنیونهای موجود در آن میتوان به بیکربنات، کلرور، سولفات و از کاتیونهای آن به کلسیم، منیزیم، سدیم و پتاسیم اشاره کرد. از این آبگرم؛ برای درمان بیماریهای عمومی و تسکین دردهای عصبی و مفصلی استفاده میشود.
چشمه گوز سویی (آب چشم)این چشمه در کنار قهوه خانه ممتاز واقع شده و دمای آب ۲۱درجه سانتیگراد و تقریبا اسیدی است. مزه آب گس و بیبو است. آنیون آن بیکربنات و کاتیون آن کلسیم است. آب آن در ردیف آبهای بیکربنات کلسیک قرار دارد. آبدهی آن خیلی کم و در حدود ۱لیتر در ثانیه و از دو نقطه کف حوضچه با مقدار قابل توجهی گاز کربنیک و هوا با فشار خارج میشود. از آب آن برای درمان بیماریهای چشم استفاده میکنند.
آبگرم گاومیش گلیپر آب ترین چشمه معدنی شهر سرعین از لحاظ آبدهی و وسعت، استخر گامیش گلی است که روی دره واقع شده است. آبگرم معدنی گاومیش گلی (پر آبترین و بزرگترین چشمه آب معدنی ایران) در داخل شهر سرعین واقع شده است. آب آن به صورت دایمی و جوشان در جریان بوده و دهانه آن پراکنده و دمای آب در حوض ۴۶ درجه سانتیگراد است.
آب این چشمه ترش مزه، بیرنگ و کمی بودار است و بوی هیدروژن سولفوره به مشام میرسد. در اطراف مظهر چشمه و حوضچهها کمی رسوبات زرد رنگ اکسید آهن دیده میشود. آنیونهای آن کربنات، بیکربنات، کلروره، سولفات و کاتیونهای آن کلسیم، منیزیم، سدیم و پتاسیم میباشد. آب آن در ردیف آبهای کلروره، بیکربنات سدیک و کلسیک گرم میباشد.
آب آن به علت داشتن ترکیب کلرو بیکربناته سدیک و کلسیک برای درمان بیماریهای عمومی، سیستم حرکتی (دردهای مزمن روماتیسمی)، بیماریهای زنان و بیماریهای قلبی و نیز تقویت عمومی بدن استفاده میشود.
منبع: نبض ما