کد خبر: 11128

تربیت پرستار در بیمارستان، تامین نیروی کار یا افزایش مهارت بالینی؟

دو روایت از یک طرح: تربیت پرستار در بیمارستان، تامین نیروی کار یا افزایش مهارت بالینی؟تربیت پرستار در فضای بیمارستان یکی از مناقشه برانگیزترین طرح‌های آموزشی است که علی‌رغم آنکه از ابتدای سال جاری معرفی‌شده هنوز اجرایی نشده است. وزارت بهداشت هدف از اجرای این طرح را توسعه آموزش بالینی و افزایش مهارت دانشجویان پرستاری عنوان می‌کند اما سازمان نظام پرستاری براین باور است که این طرح تنها برای رفع کمبود کادر پرستاری در بیمارستان‌هاست.ازجمله منتقدان این طرح می‌توان به علی‌اشرف رحمان پناه، عضو شورای عالی سازمان نظام پرستاری اشاره کرد. او براین باور است که «تربیت پرستار در بیمارستان از بین رفتن کیفیت خدمات بالینی پرستاری در کشور، کاهش شدید امنیت بیماران و به خطر افتادن جان و سلامت مردم را در پی خواهد داشت.»

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی سازمان نظام پرستاری ،علی‌اشرف رحمان پناه با تاکید بر اینکه این طرح از نظام پرستاری و انجمن‌های فعال در این زمینه نظرخواهی نشده، معتقد است که این طرح تنها برای رفع کمبود غیرمترقبه نیروی پرستاری بیمارستان‌های دولتی که از سوی متولیان پیش‌بینی‌نشده بود، تدوین شد.
او در مورد بورسیه کردن دانشجویان بیمارستانی در بیمارستان مرجع نیز این‌گونه انتقاد کرد: «بورس کردن دانشجو در بیمارستان، دریافت حقوق از سال دوم و البته با این تهدید مهم که مدرک صادره فقط در آن بیمارستان ارزش و اعتبار داشت و قبول و اعتبار آن در سایر مراکز اختیاری و انتخابی و منوط به پذیرش مرکز آینده بود و لذا شما می‌بینید که چه تهدید جدی و چه خطری در آینده حوزه سلامت مردم و امنیت شغلی و حرفه‌ای پرستاری را تهدید می‌کرد اگر این اتفاق روی می‌داد.»
او بر اینکه فرآیند آموزش پرستاری باید صرفا از طریق کنکور سراسری و دانشکده‌های پرستاری بگذرد و قطعا هیچ راه میان‌بر و زیرآبی از کسی پذیرفته نخواهد شد، تاکید کرد و گفت: «همه بزرگان قوم، نیک می‌دانند که تاکنون بیمارستان‌های ما ظرفیت لازم برای ایستادن دانشجویان در اطراف بیمار را هم ندارند چه رسد به کلاس درس و خوابگاه و استاد هیئت‌علمی و مربی بالینی و … از این گذشته بیمارستان‌ها در اغلب نقاط کشور با چالش جدی مالی مواجه‌اند. حال چگونه می‌توانند و می‌توانستند تحمل سربار آموزشی و حقوق و دستمزد اساتید و مربیان و عواقب و عوارض کار را تحمل کنند. او مهم‌ترین دلیل نبود آمار دقیق از میزان کمبود پرستار در کشور را وجود گسستی بین پرستاران موجود و استانداردهای مصوب اعلام کرد و گفت: «اگر ما معتقد به کمبود پرستار هستیم که هستیم، استاندارد مصوب ما نسبت به تخت‌های موجود چقدر است ؟ اگر ۰/۹ است که کمبود نداریم !!! اگر ۱/۸ است چرا چارت‌ها در مراکز تعریف و بازنگری نمی‌شود و ابلاغ نمی‌شود؟ چرا این فاصله بین پرستاران موجود و استاندارد مصوب از بین برداشته نمی‌شود تا آنگاه ما متوجه کمبود پرستار برحسب نیازهای واقعی و استاندارد کشوری بشویم؟ درصورتی‌که دولت درصدد کوچک کردن دولت و کاهش نیروهای استخدامی است با چه معیاری و با چه پشتوانه‌ای ما نیروی بی‌کیفیت و با مدرک بااعتبار محدود تربیت کنیم و چرا ؟»
او نبود شفافیت در اطلاعات و عدم امکان نظارت قوی بر روند اجرای برنامه‌ها را از دیگر خطرات موجود در اجرای ناصحیح این طرح عنوان کرد و گفت: «پس از مدتی هر مرکزی برای خود تعریفی از دوره و دانشجویان خود می‌کرد و به شیوه خود برای جلب و تربیت پرستاران اقدام می‌کردند و به‌طور یقین به‌جای مهارت و دانش پرستاری مسائل و روابط جایگزین شیوه نامه گزینش و تربیت دانشجویان می‌شد و از سویی بنا بر شرایط اخذ و اعتبار محیطی مدرک ارائه‌شده پرستاری با کمترین اعتبار اجتماعی برخوردار می‌شد.»
اما اشرف رحمان پناه در حالی از پذیرش پرستار بالینی بدون کنکور با اختیار بیمارستان‌های دولتی ابراز نگرانی کرد که حمید اکبری، قائم‌مقام معاون آموزشی وزارت بهداشت روایت دیگری از جزئیات این طرح اعلام کرد.
بنا بر اظهارات حمید اکبری اجرای این طرح به این معنی نیست که دروس نظری به دانشجویان ارائه نمی‌شود و نظارتی بر آموزش و فعالیت دانشجویان وجود ندارد، بلکه اجرای این طرح تاثیری در فعالیت دانشکده‌های پرستاری ندارد و این دانشکده‌ها طبق رویه قبل به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
به گفته او قرار است تنها بیمارستان‌هایی که توانایی و امکانات لازم بر اساس شرایط استاندارد را دارند وارد فیلد آموزشی می‌شوند که ممکن است شامل بیمارستان‌های دانشگاه آزاد نیز شود. شاید تعداد بیمارستان‌های واجد شرایط در وهله نخست بسیار کم باشد،اما دانشجویان فقط به بیمارستان‌هایی اعزام می‌شوند که بر اساس شاخص‌هایی که از سوی وزارت بهداشت تعیین‌شده، تایید شوند.
او با تاکید بر اینکه دانشجویان باید بعد از پذیرش در آزمون وارد دانشکده شوند، از امکان بورس شدن دانشجویان در یک بیمارستان خبر داد و توضیح داد: « در این شرایط بیمارستان به این افراد حقوق ماهانه می‌دهد و محل خدمت دانشجو همان بیمارستان می‌شود. مبنای آموزش پرستاری این است که دانشجو در فیلد بالینی آموزش‌دیده و دوره کارورزی بگذراند،اما در حال حاضر با کمبود این فضا مواجه هستیم،در این شرایط هنگامی‌که بیمارستانی اعلام می‌کند می‌تواند چنین فضایی را در اختیار دانشجوی پرستاری قرار دهد،چرا نباید از این امکان استفاده کرد؟اگر بیمارستانی چنین فضایی را در اختیار ما قرار دهد،وزارت بهداشت هم دانشجویی که در این فیلد تربیت می‌شود را بنا بر نیاز بیمارستان،در اختیار بیمارستان قرار می‌دهد و استخدام،خدمت،طرح و تعهدات دانشجو در همان بیمارستان محاسبه می‌شود.»
اکبری ادعای حذف دروس نظری برای دانشجویان پرستاری را هم رد کرد و گفت: «چنانچه بیمارستان دارای فضا و امکانات لازم باشد،دروس نظری و تئوری در بیمارستان به دانشجویان ارائه می‌شود،در غیر این صورت کلاس نظری در دانشکده برگزار می‌شود.بنابراین اجرای این طرح به این معنی نیست که دروس نظری به دانشجویان ارائه نمی‌شود و نظارتی بر آموزش و فعالیت دانشجویان وجود ندارد.»