در جلسهای تخصصی با موضوع «مدیریت شکافهای اجتماعی و تقویت همبستگی ملی» که در ستاد فرهنگی اجتماعی برگزار شد، دکتر عبداللهی، معاون اجتماعی ستاد، با تحلیل واقعیتهای عینی جامعه، اعلام کرد که کشور با پدیدهای چندبعدی مواجه است که ریشه در تحولات تاریخی، اجتماعی و اقتصادی دارد.
به گزارش بهداشت نیوز دکتر عبداللهی تصریح کرد جامعه در دهههای اخیر شاهد گسترش شکافهای اجتماعی-فرهنگی بین گروههای مختلف، از جمله بین افراد با سبک زندگی مذهبی و غیرمذهبی بوده است. به گفته وی، این شکافها ناشی از تحولات اجتماعی، نسلی و فرهنگی است و نیازمند تحلیل عمیق و ارائه راهحلهای سازنده میباشد.
تشبیه جامعه به «خیابان انقلاب» و تاکید بر لزوم گفتوگوی ملی
دکتر عبداللهی با تشبیه جامعه ایران امروز به خیابان انقلاب تهران، توضیح داد: در یک سو مسجد دانشگاه تهران با مراسم مذهبی و در سوی دیگر کافهها و گالریهای هنری با مشتریان عمدتاً غیرمذهبی قرار دارند و در وسط، جمعیتی متنوع روزانه از کنار هم عبور میکنند اما کمتر با هم گفتوگو میکنند. وی تأکید کرد: آینده ایران در گرو توانایی تبدیل این «خیابان دوپاره» به «میدانی برای گفتوگوی ملی» است و این کار با قدمهای کوچک اما عملی شروع میشود.
معاون اجتماعی ستاد، عوامل مؤثر در شکلگیری و گسترش این شکاف را شامل «عوامل تاریخی و سیاسی»، «عوامل اجتماعی و نسلی» مانند رشد شهرنشینی و تغییر ساختار خانواده و افزایش سطح تحصیلات، «عوامل اقتصادی» مانند نابرابری و توزیع ناعادلانه منابع، و «عوامل فرهنگی و ارتباطی» مانند گسترش دسترسی به فضای مجازی برشمرد. وی پیامدهای این شکاف را «کاهش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی»، «شکلگیری خردهفرهنگهای جداگانه»، «کاهش مشارکت سیاسی»، «گسست در انتقال فرهنگی» و «کاهش گفتوگوی بیننسلی» عنوان کرد.
راهکارهای مدیریت شکاف: از هویت ملی مشترک تا اصلاح قوانین و بازتعریف نقش رسانه ملی
دکتر عبداللهی در بخش دیگری از سخنان خود، راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت این شکاف را برشمرد که عبارتند از: «تمرکز بر هویت ملی مشترک فراتر از مرزهای اعتقادی»، «ایجاد فضاهای گفتوگوی امن»، «اصلاح قوانین تبعیضآمیز»، «تأکید بر اخلاق شهروندی» و «بازتعریف نقش رسانه ملی به عنوان رسانه همه ایرانیان». وی راهکارهای عملی کاهش شکاف را نیز شامل «تمایز بین هسته سخت دین و قلمروهای مشترک اجتماعی»، «قانونمند کردن و شفافسازی خطوط قرمز»، «اولویتبندی حکومتی» و «ایجاد منشور تعامل فرهنگی ملی» دانست.
تبدیل تفاوتها به تقابل، استراتژی دشمن برای تضعیف انسجام ملی
سید علیرضا دربندی، پژوهشگر و دیگر سخنران این نشست، با تمرکز بر جنبههای شناختی موضوع هشدار داد دشمنان از طریق جنگ شناختی در حال تبدیل تفاوتهای طبیعی اجتماعی به تقابل و نفرت هستند. وی جنگ شناختی را «استفاده از اطلاعات برای نفوذ در ذهنها و رفتارها به منظور دستیابی به اهداف مشخص» تعریف کرد و گفت در عصر حاضر دارای اهمیت بسیار بالایی است زیرا دشمنان میتوانند بدون کاربرد مستقیم اسلحه و تنها از طریق تأثیرگذاری بر باورها، امنیت جوامع را به مخاطره بیندازند. به گفته وی، یکی از شگردهای اصلی بیگانگان علیه کشور، ایجاد اختلال در یکپارچگی و انسجام ملی از طریق ایجاد شکاف میان مردم با مردم و نیز ایجاد شکاف میان کارگزاران با مردم است.
راهکارهای مقابله با تهدیدات شناختی: تعدیل نگاه، رفتار منصفانه و تمرکز بر مشترکات ملی
دربندی برای مقابله با این تهدید، چهار راهکار عمده ارائه داد. وی خاطرنشان کرد نگاه کمالگرایانه برخی از انقلابیون و مذهبیها که انتظار دارند همه افراد دقیقاً مانند آنها فکر و عمل کنند، زمینهساز بهرهبرداری دشمن است. باید در قضاوت درباره دیگران نقاط مثبت آنان را نیز دید. رعایت انصاف، عدالت، مودت و احسان نسبت به همه مردم، از جمله غیرانقلابیها و کمترمذهبیها. کارگزاران نظام باید در مواجهه با غیرانقلابیها و کمترمذهبیها منصفانه و محبتآمیز رفتار کنند و منافع و دغدغههای تمام شهروندان را لحاظ نمایند. این به معنای اجرای سیاست «جذب حداکثری و دفع حداقلی» مورد تأکید رهبری است. حل معضلات روزمره، وظایف زمامداران (مانند مبارزه با فساد)، حفظ محیط زیست، قانونمداری و اخلاق کار که مورد علاقه و دغدغه عموم جامعه است، میتواند اختلافات را تحتالشعاع قرار داده و به همبستگی ملی کمک کند.
در جمعبندی این نشست تأکید شد که سیاستگذاری در این حوزه باید هوشمندانه، واقعبینانه، استراتژیک و انسجامبخش باشد تا بتواند نقش دین را در بلندمدت به عنوان یک منبع معنابخش نرم در جامعه پیچیده امروز حفظ نماید.
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.