در سایه طلوع ربیعالاول، ماه مبارک مولد پیامبر اکرم(ص)، چهارمین آیین نکوداشت «چهرههای ماندگار میراث فرهنگی ایران» با حضور شخصیتهای برجسته فرهنگی، هنری و مسئولان کشوری در مجموعه فرهنگیـتاریخی سعدآباد برگزار شد.
به گزارش بهداشت نیوز در این آیین حجتالاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، سخنرانی عمیق و مفهومی را ارائه داد که در آن، مفهوم میراث فرهنگی را نه به عنوان بقایای گذشته، بلکه به عنوان جریانی زنده و ضابطهای از حکمت توحیدی تعریف کرد و بر لزوم پیوند بین «آیات آفاقی» و «آیات انفسی» تأکید کرد.
استاد خسروپناه با اشاره به آیه شریفه «سَنُرِیهِمْ آیَاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنفُسِهِمْ حَتَّىٰ یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ» مفهوم میراث فرهنگی را در چارچوب شناخت الهی تبیین کرد و گفت: میراث، ترکه و اشیاء به جا مانده از گذشتگان نیست؛ بلکه در منظومه فکری حکمت اسلامی، یک وجود زنده و ضابطهای است که گذشته را به حال معنا میبخشد و آینده را بر شالودهای مستحکم بنا میکند.
وی میراث فرهنگی را در دو بعد آفاقی و انفسی تحلیل کرد: میراث آفاقی شامل آثار بیرونی و مادی تمدن ایران اسلامی است؛ از معماری و شهرسازی گرفته تا کتیبهها، اشیاء تاریخی و صنایع دستی که همگی کالبدِ میراث و نشانههایی هستند که به حقیقتی برتر دلالت میکنند. میراث انفسی جوهر و روح میراث است؛ حکمت، ایمان، اخلاق، عرفان و خردی که در وجود فیلسوفان، عارفان، هنرمندان و دانشمندان ایران زمین جاری است. این میراث، سرمایه انسانی تمدنساز است و چهرههای ماندگار، حاملان این جوهر فرهنگیاند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد که تاریخ این سرزمین، تاریخ سلسلهها و سلطنتها نیست، بلکه تاریخ استمرار و تکامل یک جریان حکمت توحیدی است که از دوران باستان تا انقلاب اسلامی، در قالبهای مختلف ادامه یافته است.
او این جریان را در سه دوران بزرگ تحلیل کرد: دوران باستان با حکمت خسروانی که بر راستی، دادگری و مبارزه خرد با جهل استوار بود. دوره اسلامی با ورود اسلام به ایران، نه به عنوان انقطاع، بلکه به عنوان اکمال این جریان حکمتی و تحول آن به حکمت وحیانی متصل بود. عصر انقلاب اسلامی با احیای هویت تمدنی ایران اسلامی و بازگشت به ریشههای تمدنی و معنوی است.
در ادامه، استاد خسروپناه سه شخصیت فرهنگی برجسته را معرفی کرد که در طول تاریخ، پیوند بین حکمت ایرانی و اسلامی را تقویت کردهاند. وی فردوسی را «حلقه وصل خرد ایران باستان و خرد اسلامی» خواند و گفت: شاهنامه فردوسی، حماسهای از خرد علیه جنگ و داد علیه بیداد است. فردوسی با حفظ زبان و حکمت ایرانی، این میراث را در چارچوب اسلامی جاودانه کرد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی سهروردی را بنیانگذار مکتب اشراق و پیونددهنده فلسفه و عرفان خواند و گفت: سهروردی، پیوند حکمت خسروانی ایران باستان با حکمت قرآنی اسلامی را برقرار کرد و فلسفه را با عرفان یکی نمود.
استاد خسروپناه با بیان اینکه استاد فرشچیان استاد بزرگ نگارگری و هنرمندی که «تجلی تصویری حکمت عرفانی» بود و با اشاره به استاد فرشچیان گفت: فرشچیان بین حکمت و هنر، بین سنت و تجدد پیوندی ناب ایجاد کرد. اگر فردوسی خرد را جمع کرد و سهروردی فلسفه و عرفان را، فرشچیان هنر و حکمت را در کنار هم نهاد.
میراث فرهنگی، ابزار جهاد فرهنگی و امنیت ملی
با اشاره به شرایط کنونی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد که امروز ایران در میانه یک جنگ جهانی روایتها قرار دارد و «ایرانهراسی» و تحریف تاریخ بخشی از این نبرد است. در این شرایط، هر اقدام برای احیای میراث فرهنگی، یک کنش فعال در جهاد فرهنگی و یک ضرورت حکمی برای امنیت ملی است.
وی بر لزوم اقدامات راهبردی تأکید کرد و از مسئولان طراحی و اجرای «اطلس جامع سرمایههای انسانی تمدنساز»، فعالسازی نهضت روایتگری پیشرفت، عملیاتیکردن ظرفیتهای اقتصاد فرهنگبنیان، تقویت جهاد تبیین در عرصه فرهنگ خواست.
در پایان سخنان خود، استاد خسروپناه با قدردانی از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و به ویژه از دکتر صالحی امیری و دکتر دارابی، گفت: برگزاری مستمر این آیین نشان میدهد که این وزارتخانه به درستی درک کرده است که رسالت آن فقط حفاظت از بناها و اشیاء نیست، بلکه پاسداری از سرچشمههای زاینده فرهنگ و تمدن است؛ یعنی همان گنجینههای زنده انسانی.
وی از تلاشهای این وزارتخانه در تصویب سند صنایع دستی و سند میراث فرهنگی تقدیر کرد و از حضور وزیر میراث فرهنگی در جلسات شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تصویب سند موزهداری و سند گردشگری استقبال کرد.
استاد خسروپناه با دعای رَبَّنَا أَتْمِمْ لَنَا نُورَنَا وَاغْفِرْ لَنَا إِنَّکَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ سخنان خود را به پایان رساند و بر لزوم ادامه راه برای احیای هویت تمدنی ایران اسلامی تأکید کرد.
منبع: شورای عالی انقلاب فرهنگی
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.