title
کد خبر: 220469
00
آثار مثبت سوگواری برای امام حسین(ع) از دیدگاه روانشناسی

به‌مناسبت ایام دهه محرم، اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه به بررسی آثار مثبت سوگواری برای امام حسین(ع) از دیدگاه روانشناسی پرداخته است.

به گزارش بهداشت نیوز، قبل از هر چیز یادآور می‌شویم که سوگواری برای امام حسین(ع)، به طور عمده، در چارچوب اعتقادات و ایمان دینی صورت می‌گیرد و آثار مثبت دینداری در پیشگیری و درمان بیماری‌های روانی، به کمک مطالعات تجربی اثبات شده است. "برنارد اسپیلکا" و "پاول ورم"، به هنگام ارزیابی ادبیات مربوط به رابطه دین و بهداشت روانی نتیجه گرفتند که از چهار طریق می‌توان میان دین و بهداشت روانی پیوند برقرار کرد:

۱) دین گریزگاهی برای فرار از ناراحتی روانی موجود است.

۲) دین ممکن است نشانه‌های بیماری روانی را سرکوب و فرد را دوباره اجتماعی سازد و وی را ترغیب کند تا به شکل‌هایی از تفکر و رفتار روی آورد که متعارف‌تر و از لحاظ اجتماعی پذیرفته‌تر باشد.

۳) دین ممکن است ملجأ یا پناهگاهی برای گریز از فشارهای زندگی فراهم سازد که در غیاب دین می‌توانند اختلال روانی را تسریع کنند.

۴) دین می‌تواند بستری برای رشد دیدگاه‌های وسیع‌تر وتحقق کامل‌تر توانایی‌های فردی فراهم سازد. پژوهش‌های متعددی که پیرامون نظریه آلپورت در خصوص جهت‌گیری مذهبی انجام شده است، نشان داده‌اند که جهت گیری مذهبی درونی(دین به عنوان هدف، نه وسیله) با رضایت از زندگی، سازگاری روان‌شناختی، خویشتن‌داری و عملکرد بهتر شخصیتی، عزت نفس، کنترل درونی، هدفمندی زندگی، سلامت روانی و سازگاری در کهنسالی، همبستگی مثبت دارد. به اعتبار این یافته‌ها، آثار مثبت سوگواری برای امام حسین(ع)، با استفاده از روش‌ها و معیارهای علم روان‌شناسی، قابل توجیه است. به نظر می‌رسد برگزاری مراسم سوگواری برای امام حسین(ع) می‌تواند به پرورش شخصیت سالم کمک کند.

در اینجا به چند دلیل اشاره می‌شود:

احساس همدلی و شفقت

از نظر روان شناسی، یکی از ویژگی‌های افراد بزرگسال و رشدیافته خروج از خود محوری و احساس همدلی است. براساس نظریه پیاژه و پژوهش‌های کلبرگ، انتظار می‌رود افراد در اثر تحول شناختی و اخلاقی از خودمحوری خارج شده و بتوانند خود را در جایگاه دیگران قرار دهند تا دیدگاه و احساس آنها را تجربه کنند. این‌گونه تحول در همه فرهنگ‌ها و جوامع مطلوب بوده و وقفه یا کندی آن نشانه نابهنجاری رشد انسان تلقی می‌شود. احساس همدلی و شفقت، در طول تاریخ بشر، به عنوان آرمانی پایدار و یک اصل اخلاقی جهان شمول پذیرفته شده است.

تأثیر عمیق بر دیگران

بنا به گفته "جفری.ای.کاتلر" ، نویسنده کتاب "زبان اشک‌ها"، گریه علاوه بر اینکه از لحاظ فیزیولوژیکی باعث نرم شدن چشم و خروج مواد سمی از آن می‌شود، روابط میان انسان‌ها را محکم‌تر می‌کند. گریستن همانند خندیدن، با ایما و اشاره سخن گفتن، قیافه گرفتن، فریاد کشیدن و سایر اشکال زبان بدن، وسیله‌ای مؤثر برای برقراری ارتباط است. اشک چشم، گویشی بی‌صدا اما حاوی صدها پیام مختلف است. از نظر کردارشناسان و روان‌شناسان تکاملی، گریه یک فریاد رنج است که در کودکان خردسال موجب پیوستگی به مظهر دلبستگی و حفظ بقا می‌شود.

پالایش و تخلیه هیجانی

صرف نظر از اعتقادات دینی، گریستن برای شخص مصیبت‌زده، می‌تواند اثری شفابخش داشته باشد. بنا به گزارش کاتلر، "مارگارت کرپو" در مطالعه خود به این نتیجه رسیده که افرادی که بسیار گریه می‌کنند و نسبت به گریه نگرش مثبتی دارند، از لحاظ عاطفی و جسمی سالم‌تر از افرادی هستند که اصلاً گریه نمی‌کنند یا گریستن را بیهوده می‌پندارند. مرور خاطرات تلخ، یکی از راه‏های تخلیه هیجانی و کاهش دردهای جانکاه است؛ به طوری که صحبت کردن درباره مصائب شخص مورد علاقه و بیان ویژگی‏های خوب او، جملگی در تسکین داغ‌دیدگی مؤثر است. گریستن موجب رهایی از فشارهای هیجانی می شود. راز مؤثر واقع شدن گروه‌درمانی هم در همین‌جا نهفته است.

گروه‌درمانی، یکی از راه‏های مؤثرکاهش فشارهای ناشی از داغ‌دیدگی است. ایجاد امید، تبادل اطلاعات، عمومی‌سازی مشکل، یادگیری مشاهده‌ای و تخلیه هیجانی از عواملی هستند که درجریان گروه‌درمانی دخالت دارند و در کاهش درد و فشار روانی ناشی از داغ‌دیدگی مؤثر واقع می‌شوند.

از آن چه بیان شد نباید نتیجه گرفت که هر نوع رفتاری در قالب عزاداری برای امام حسین(ع) آثار مثبت در پی دارد. تردیدی نیست که از مراسم عزاداری امام حسین(ع) طنین‌های مختلفی به گوش می‌رسد و برخی از نمایش‌های رفتاری در قالب سوگواری ممکن است آثار تربیتی نامطلوب داشته و برای سلامتی فرد و جامعه نیز مخرب باشد.


مرتبط ها
ارسال نظر
حداکثر تعداد کاراکتر نظر 200 ميياشد .
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.